پنجشنبه ۱۰ آذر ۱۴۰۱
۱۲:۱۸ - ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۰۵۲۹۹۶
فیلم و سینمای ایران

سینماگران علیه سینمای دستوری در دولت رئیسی؛ بیانیه رخشان بنی‌‌‌اعتماد

ممنوع الکاری بازیگران,ممنوع الکاری

روزنامه هم میهن: «هیچ فیلمی برای همیشه در کمد نمی‌‌ماند»؛ این دیالوگی از سکانس پایانی فیلم «قصه‌‌ها» رخشان بنی‌‌اعتماد است که با مشقت فراوان درنهایت مجوز گرفت. حال بعد از سال‌‌ها، دوباره رخشان بنی‌‌اعتماد و دیگر سینماگران به‌‌جای فیلم‌‌سازی و کار هنری، باز هم گرفتار سیاست شده‌‌اند و مدیرانی که درک‌شان از دنیا به دهه‌‌ها پیش برمی‌‌گردد. دهه‌‌هایی که با سانسور و حذف می‌‌شد جلو کاری را گرفت یا با ممنوع‌‌ کردن فعالیت هنرمندان آنها را از صحنه حذف کرد. شاید هم ما اشتباه می‌‌کنیم و مدیران می‌‌دانند در عصری به‌‌سر می‌بریم که به راحتی و با یک گوشی هوشمند می‌‌توان فیلم ساخت، تدوین کرد، به جشنواره‌‌های جهانی فرستاد و با همه این کارها موجب بیشتر دیده‌‌شدنش شد. شاید کاری دیگر مدنظر است که ما نمی‌‌دانیم. در ادامه این نوشتار سعی می‌‌کنیم مروری به صحبت‌‌های جدید درباره ممنوع از کاری برخی هنرمندان سینما داشته باشیم و همچنین از جنبه حقوقی این قضیه را پیگیری کنیم.

قصه از کجا شروع شد

بعد از حواشی ایجادشده در جشنواره کن، واکنش سازمان سینمایی در هشتم‌خردادماه، تازه شروع ماجرا بود. در ابتدا خبرهای ضدونقیضی مبنی بر ممنوع از کاری نوید محمدزاده و فرشته حسینی مطرح شد که توسط هیچ سازمان یا نهادی به تایید رسمی نرسید، اما مصاحبه چند روز پیش رئیس سازمان سینمایی ثابت کرد برخی بازیگران این فیلم، ممنوع از کار شده‌اند.

محمد خزایی در جمع خبرنگاران به‌صراحت گفت، لیست افراد ممنوع از کار هفته آینده اعلام خواهد شد: «یک لیستی وجود دارد که اسامی ممنوع از کار‌‌ها در آن وجود دارد و بارها کم و زیاد شده است. این لیست قرار است هفته آینده به‌دست ما برسد. جمع‌‌بندی تمام این‌‌ها به‌زودی مشخص می‌‌شود و طبق گفته دکتر اسماعیلی، اگر هنرمندانی ممنوع از کار شوند قطعا این را مدنظر خواهیم داشت که عطف به ماسبق نشود و سرمایه، تهیه‌‌کننده، کارگردان و نتیجه زحمت گروه تولیدی که مربوط به قبل از این جریان‌‌هاست، دچار مشکل نشوند. ما قصد جلوگیری از آثار را نداریم، بلکه برای اکران آن‌‌ها حمایت نیز خواهیم کرد تا شرایط طبیعی خود را طی کنند و این، خیلی با آثار جدید فرق دارد.»

واکنش رخشان بنی‌‌‌اعتماد

بعد از مصاحبه رئیس سازمان سینمایی مبنی بر ممنوع از کاری بازیگران و عوامل فیلم سینمایی «برادران لیلا» رخشان بنی‌‌اعتماد، نویسنده و کارگردان برجسته سینمای ایران در یادداشتی نوشت: «هنرمند بی‌‌اعتنا به شرایط جامعه، هنرمند نیست. هنرمند، مزدور و رعیت اربابان پادگانی نیست که سر به امربری خم کند. ممنوع‌‌الکار کردن هنرمندان سینما و تئاتر، اعلام‌‌شده و نشده، برای ارعاب همه‌‌ اهالی فرهنگ و هنر است تا چشم بر اتفاقات پیرامون ببندند. گرو گرفتن حق‌مسلم کار و بیان، به‌ازای سکوت و انفعال در برابر فشار، تنگنا و رنجی که در این دوران بر مردمان تحمیل شده، رسم دولتمردی نیست!»

ترانه علیدوستی، یکی از بازیگران فیلم «برادران لیلا»، چهارشنبه ۲۶مردادماه در پستی اینستاگرامی با عنوان «ممنوع از چه کاری؟» عملکرد سازمان سینمایی را در قبال هنرمندان، «اعمال زور» دانست: «می‌‌خواهید پنج، شش‌نفرمان را بی‌‌محاکمه و بدون جرم، ممنوع‌‌الکار کنید؛ اما ممنوع از چه کاری؟ چه رقت‌‌بار که این امر، که بناست قیمتش عمر و سرمایه افراد باشد، عملی است تا این حد عبث. چیزی که مرتکبش هستید قانون‌‌مداری نیست. آنچه مرتکبش هستید، اعمال زور است. با بادی به غبغب قصد دارید اسم بد‌‌ها را اعلام کنید تا با تهدید معاش آن‌‌ها عبرتی برای بقیه بسازید، بلکه قافیه از دست نرود، اما قافیه از دست رفته است.»

مانی حقیقی که نامش توسط رئیس سازمان سینمایی به‌عنوان کارگردانی که تمام مسیرهای قانونی را طی کرده و بعد در مراسم‌‌های بین‌المللی شرکت کرده، برده شده بود، در مقام دفاع از سعید روستایی و انتقاد از خزایی برآمد و طی یادداشتی اعلام کرد، سیستم تفرقه‌افکنی بین بازیگران و هنرمندان مدت‌‌هاست منسوخ شده و اتفاقا او نیز مخالف سانسور و ممیزی توسط نهادهای بالادستی است: «این‌که فیلم‌‌سازی تصمیم بگیرد هرجا دلش بخواهد، اعلام کند با سانسور و قلع‌وقمع فیلمش مخالف است نه‌تنها گناه نیست،‌‌ بلکه حاکی از شرف اوست. يادآوری می‌‌کنم که سینمای کشور را فیلم‌‌سازها می‌‌سازند و اعلام موضع آن‌‌ها در قبال فیلم‌‌های‌شان و دفاع آن‌‌ها از انسجام آثارشان، جای تقدیر دارد، نه‌سرزنش. این‌که لحن این سخنان با روحیات شما سازگار نیست، بی‌‌شک مشکل فیلم‌‌ساز نیست و نمی‌‌تواند مستمسکی برای شماتت او به‌حساب بیاید.»

قانون چه می‌‌گوید؟

اما بد نیست نگاهی بیاندازیم به اینکه ممنوع از کاری بازیگران از لحاظ قانونی، آیا درست است و باید فرآیندی طی شود یا خیر؟ کامبیز نوروزی حقوقدان در گفت‌وگو با «هم‌‌میهن» عقیده دارد که محروم کردن بازیگر و کارگردان از حرفه‌‌اش، یک رفتار کاملا غیرقانونی است و هیچ ارگان یا نهادی حق ندارد بازیگر را از شغلش محروم کند: «در حرفه‌‌های سینمایی، چیزی به‌اسم ممنوعیت از کار نداریم. این حرفه‌‌ها مبتنی هستند بر خلاقیت فردی که موکول به مجوز نیستند. درنتیجه ممنوع کردن افرادی که با خلاقیت فردی، اثری را خلق می‌‌کنند، پایه قانونی ندارد. افرادی مثل روزنامه‌‌نگار، نقاش، بازیگر و… آثاری را براساس خلاقیت و دانش خودشان خلق می‌‌کنند و ما نمی‌توانیم بگوییم شما در خانه بمان و کار نکن.»

کامبیز نوروزی همچنین معتقد است، حتی اگر بر فرض، بازیگر یا کارگردانی تخلفی مرتکب شود، باید طی یک فرآیند قانونی و با حکم قضایی او را مجرم بدانیم، نه‌اینکه براساس سلایق شخصی تصمیم‌‌گیری و هنرمندان را از کار بیکار کنیم. محروم کردن اشخاص از حقوقشان، مستلزم تصریح قانونی یا حکم قضایی است. ما نشنیده‌ایم معاونت وزارت ارشاد افرادی را از خوش‌‌نویسی محروم کند، یا معاونت مطبوعاتی روزنامه‌نگاری را محروم از خبر نوشتن کند‌‌؛ پس چنین محرومیتی برای هنرمندان، پایه‌‌ و اساس قانونی ندارد.»

پیش‌تر نیز گفته شد، ترانه علیدوستی با انتشار یک پست اینستاگرامی از این مساله انتقاد کرده که چطور بدون یک سوال و جواب ساده از بازیگران، به‌راحتی حکم صادر می‌‌کنند. وکیل پایه‌یک دادگستری در این زمینه عقیده دارد، حتی اگر بازیگران را صدا کنند و پرسش و پاسخی باشد بازهم مجاز به ممنوع کردنشان نیستند: «اگر بازیگران مرتکب جرمی شوند، رسیدگی به آن اتهام در صلاحیت مراجع قضایی است، نه سازمان سینمایی. دوم اینکه محروم کردن افراد از یک رشته معین؛ مجازات است و به حکم قانون‌اساسی در اصول ۳۶ و ۳۷ تعیین مجازات مطلقا در صلاحیت دادگاه‌‌ها است و لاغیر؛ بنابراین حتی اگر از بازیگران سوال و جواب هم بکنند، نمی‌تواند مبنایی بر محرومیت این افراد باشد.»

در صورت ممنوع از کاری بازیگران اما راهکار برای رفع چنین مساله‌‌ای چیست؟ کامبیز نوروزی اینطور پاسخ می‌‌دهد: «اگر چنین تصمیمی گرفته شده باشد، دیوان‌عدالت اداری مرجع رسیدگی به این تصمیم است که صلاحیت ابطلال چنین رایی را دارد. حقوق سینمای ایران وضعیت مبهم و مخدوشی دارد. از نظر حقوقی وقتی فیلمی ساخته می‌‌شود، باید پروانه ساخت بگیرد، بعد نسخه نهایی در اختیار شورای پروانه نمایش قرار می‌گیرد و درنهایت با کارگردان تماس می‌گیرند که اگر نیاز به اصلاح است، انجام شود اما گاهی مشاهده می‌کنیم فیلم، پروانه نمایش می‌گیرد اما ارگان‌‌ها و افراد خارج از دولت با اعمال فشار، مانع از پخش می‌شوند؛ مثل فیلم «رستاخیز» که عملا این فیلم سوخت و از بین رفت! در مورد فیلم‌سازها هم همین وضعیت است و قانون نانوشته‌‌ای وجود دارد. فکر می‌کنم خانه سینما باید همت بگمارد تا وضعیت نابسامان را بسامان کند و این وضعیت را که عده‌‌ای دنبال سینمای دستوری هستند بشکند، چون با آزادی‌بیان اصلا سازگار نیست.»

سپهر خرمی

hammihanonline.ir
  • 10
  • 2
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی: ۸
غیر قابل انتشار: ۹
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
افسانه بایگان,بیوگرافی افسانه بایگان,عکس افسانه بایگان بیوگرافی افسانه بایگان بازیگر و ماجرای کشف حجابش (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۱۳۴۰/۱۰/۲۶

محل تولد:تهران

ملیت:ایرانی

وضعیت تاهل:متاهل

پیشه:هنرپیشه

ادامه
میریام فارس,بیوگرافی میریام فارس,میریام فارس خواننده لبنانی بیوگرافی میریام فارس خواننده، رقاص و بازیگر لبنانی (+ تصاویر)

متولد:۳ مهٔ ۱۹۸۳ روستای كفر شلال٫ جنوب لبنان

ملیت:لبنانی

سبک( ها):پاپ عربی

حرفه( ها):خواننده، رقاص، بازیگر

زمینهٔ فعالیت:موسیقی

ادامه
داوود عابدی,بیوگرافی داوود عابدی,داوود عابدی مجری بیوگرافی داوود عابدی، گوینده و مجری سابق صدا و سیمای ایران (+ تصاویر)

زاده:یک تیر ۱۳۵۴

زادگاه:تهران

تحصیلات:کارشناسی روزنامه نگاری

پیشه:مجری و گوینده خبر

ملیت:ایرانی

ادامه
سحر زکریا,بیوگرافی سحر زکریا,عکس سحر زکریا بیوگرافی سحر زکریا و ماجرای کشف حجابش (+ تصاویر)

زمینه فعالیت:بازیگر

تولد:۲۸ آذر ۱۳۵۲

محل تولد:اراک 

ملیت:ایرانی

وضعیت تاهل: مجرد

ادامه
المیرا شریفی مقدم,عکس المیرا شریفی,تصاویر خانم المیرا شریفی مقدم المیرا شریفی مقدم، گوینده و مجری ایرانی (+تصاویر خانوادگی)

سال تولد:۱۳۶۰

محل تولد:تبریز

تحصیلات:دانشجوی رشته میکروبیولوژی

پیشه:گویندگی خبر

ملیت:ایرانی

وضعیت تاهل:متاهل

ادامه
کتانه افشاری نژاد,بیوگرافی کتانه افشاری نژاد,زندگینامه کتانه افشاری نژاد بیوگرافی کتانه افشاری نژاد، بازیگر سینما و تئاتر (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۳ مرداد ۱۳۵۲

محل تولد:تهران

فعالیت:بازیگر و گوینده

سالهای فعالیت:۱۳۷۰- تاکنون

ملیت:ایرانی

ادامه
شقایق دهقان,بیوگرافی شقایق دهقان,عکس شقایق دهقان بیوگرافی شقایق دهقان بازیگر و نویسندهٔ ایرانی (+ تصاویر)

زاده:۴ اسفند ۱۳۵۷

زادگاه:آلمان

وضعیت تاهل:متاهل

ملیت:ایرانی

سمت:بازیگر و نویسندهٔ ایرانی

ادامه
خزر معصومی,بیوگرافی خزر معصومی,عکس های خزر معصومی بیوگرافی خزر معصومی و ماجرای کشف حجاب او (+ تصاویر)

زاده:۱۳۶۰

زادگاه:تهران

ملیت:ایرانی

سمت:بازیگر

تحصیلات:فارغ التحصیل رشته حقوق

ادامه
دنیا مدنی,بیوگرافی دنیا مدنی,عکس های دنیا مدنی بیوگرافی دنیا مدنی بازیگر سینما و تئاتر (+ تصاویر)

زمینه فعالیت:سینما، تلویزیون، تئاتر

متولد:۱۳ تیرماه ۱۳۶۹ تهران

پیشه:بازیگر

سال های فعالیت:۱۳۹۱- تاکنون

تحصیلات:طراحی لباس

ادامه
دیالوگ های ماندگار آل پاچینو,دیالوگ های آل پاچینو,دیالوگ های معروف آل پاچینو

دیالوگ ماندگار از آل پاچینو باتوجه به مفهومی بودن دیالوگ برخی از فیلم ها، آن ها به دیالوگ های ماندگار تبدیل میشوند و در شبکه های مجازی به اشتراک گذاشته می شوند. در این مقاله با گلچینی از دیالوگ های ماندگار آل پاچینو آشنا شوید. دیالوگ های ماندگار آل پاچینو یک بازیگر و فیلم ساز آمریکایی، آلفردو جیمز پاچینو نام دارد که ملقب به آل پاچینو است. او تا به حال موفق به کسب چند جایزه در طول ۵ دهه فعالیت خود شده است و همین جایزه ها باعث شده تا تاج سه گانه بازیگری را دریافت کند .همچنین مضامین دیالوگ های زیبای آل پاچینو، پرمحتوا و مفهومی است. > پدرخوانده: پدرم پیشنهادی بهش داد که نتونه رد کنه. لوکا یه اسلحه گذاشت رو سرشو پدرم بهش گفت:یا امضاش باید پای قرارداد باشه یا مغز سرش. > پدرخوانده: پدرم همیشه میگفت دوستاتو به خودت نزدیک کن. ولی دشمناتو نزدیکتر. > صورت زخمی: تو زندگی یه چیزایی رو آسون میشه فهمید. ولی سخت میشه فهموند. > عطر یک زن: واقعا خدا باید نابغه بوده باشه که تونسته زنها رو خلق کنه. > صورت زخمی: این که توقع داشته باشی زندگی باهات خوب باشه، چون تو باهاش خوبی ؛ مثل اینه که توقع داشته باشی یه گرگ تورو نخوره، چون توام اونو نمیخوری ..! دیالوگ های ناب از آل پاچینو > بعد از ظهر سگی: ترجیح میدم کسی که میخواد منو بکشه ازم متنفر باشه. تا این که برای انجام وظیفه اش این کارو بکنه > مخمصه: همیشه آماده باش تا هر چی رو داری بتونی تو سی ثانیه ترک کنی > پدرخوانده: پدرم همیشه میگفت دوستاتو به خودت نزدیک کن. ولی دشمناتو نزدیکتر > بوی خوش زن: سعی کن همیشه راست بگی، حتی وقتی داری دروغ میگی > بی خوابی : گاهی معمولی ترین و ابتدایی ترین داشته های زندگی آدم ها، می شه بزرگ ترين حسرت زندگیت! > بوی خوش زن: بهتره شونه هاتو برای کس دیگه ای بالا بندازی، چون من کورم > دنی براسکو: آدمایی که خودکشی می کنن ترسو نیستن، فقط بین دو تا جهنم جهنم اونورو انتخاب میکنن > من هیچ وقت نظر خودم را بیان نمیکنم: نظراتی که من راجع به هر چیزی دارم به زندگی شخصی من مربوط هستند. > وکیل مدافع شیطان: خودبینی گناه مورد علاقه ی منه. یک افیون کاملاً طبیعی. > وکیل مدافع شیطان: پادشاهی کردن تو جهنم بهتر از خدمت کردن تو بهشته. دیالوگ های زیبای آل پاچینو گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

ویژه سرپوش