گروگانگیری خودروهای خارجی

«خودروهای خارجی را فعلا نمی ‌فروشیم تا گرانتر شوند، ایرانی‌ها را هم بلافاصله بعد از فروش جایگزین می‌کنیم تا ضرر نکنیم.»، محمدرضا محمودی، یکی از نمایشگاه ‌داران اتومبیل در پایتخت، درحالی از رشد قابل ‌توجه قیمت خودرو در روزهای اخیر به «همدلی»، حکایت می‌کند که این بازار در روزهای اخیر توجه بسیاری از رسانه‌ها را به خود جلب کرده است. آن‌ طور که یکی از دست‌اندرکاران این بازار، ماجرا را روایت می‌کند: «خودروی پژو ۲۰۷ که سال گذشته ۱۱۰ میلیون تومان بود، از چند روز گذشته تاکنون با قیمت ۱۹۰ میلیون تومان فروخته می‌شود.»

محمودی در ادامه ماجرای رشد عجیب و غریب قیمت‌ها در این بازار را این‌طور توصیف می‌کند: «خودروی سانتافه ۲۰۱۵ که تا چند روز پیش با قیمت ۶۳۰ میلیون تومان فروخته می‌شد نیز تنها طی چند ساعت رشد کرد و با ۴۰ میلیون تومان افزایش قیمت، به ۶۷۰ میلیون تومان رسید و همین موضوع باعث شده تا بسیاری از فروشندگان خودروهای وارداتی فعلا دست نگه دارند و اتومبیل ‌های خارجی را به بازار عرضه نکنند.» 

ماجرای عدم فروش خودروهای وارداتی در حالی از زبان بسیاری از دست‌اندرکاران این بازار به گوش می‌رسد که بر اساس گزارش‌ها، وعده وزیر صنعت برای کاهش قیمت خودرو هنوز محقق نشده و این موضوع با واکنش بسیاری از رسانه‌ها همراه شده است؛ «وعده وزیر چه شد؟»

یکم اسفند ماه سال گذشته بود که رضا رحمانی، در حاشیه جلسه هیئت دولت و در جمع خبرنگاران به رسانه‌ها گفته بود: «مبلغ خودرو حتما پایین می‌آید و با عرضه خودرو به آن قیمت منطقی خواهیم رسید و مردم در این زمینه مطمئن باشند که هدف ما در ماه های آینده رسیدن به همان قیمت سازمان حمایت از مصرف‌کننده است.» این در حالی است که بر اساس گزارش‌ها، قیمت برخی از خودروها ۶ تا ۱۴ میلیون تومان در کارخانه و بازار افزایش یافته است.» این ماجرا در حالی اتفاق افتاده است که به گفته برخی از دست‌اندرکاران بازار، قیمت بسیاری از خودروهای وارداتی طی ۲ تا ۳ ساعت روز گذشته تا ۴۰ میلیون تومان رشد کرده و همین ماجرا باعث شده تا بسیاری از فروشندگان اتومبیل ‌های وارداتی خود را احتکار کنند تا در روزهای آینده با سود بیشتری به فروش برسانند.

** خودرو بی‌دلیل گران شد

در طول هفته‌های اخیر قیمت انواع خودرو‌های داخلی رشد تا ۲۰ درصدی را تجربه کرده است که این موضوع مشتریان را با علامت سوال‌هایی برای چرایی افزایش قیمت خودرو روبه رو کرده است؟ خریداران خودرو مدام از خود می‌پرسند مگر چه اتفاقی در بازار افتاده که در طول یک هفته اخیر بازار با افزایش روزانه قیمت انواع خودرو‌های داخلی و خارجی مواجه شده است؟

بر اساس گزارش‌ ها، بسیاری از خودروسازان بر این باور هستند، قیمت مواد اولیه داخلی و وارداتی مدام در حال تغییر است و همین امر اثرات منفی را بر قیمت تمام شده خودرو گذاشته است. علاوه بر این شکاف قیمتی خودرو‌ها از کارخانه تا بازار عاملی شده تا دلالی و سرمایه‌گذاری در بخش خودرو به صرفه بوده و هر کس به هر طریقی در صدد خرید خودرو از کارخانه و فروش آن در بازار باشد.

همین شکاف قیمت خودرو باعث می‌شود تا در طرح ‌های فروش فوری سقف خودرو‌های عرضه شده به سرعت پرشده و مردم نتوانند به راحتی محصولات مورد نیاز خود را خریداری کنند. باید تجدیدنظر‌های لازم در قیمت مواد اولیه خودروسازان و قیمت تمام شده خودرو اعمال شود تا دلال بازی در بازار کاهش یافته و فقط خریداران واقعی اقدام به خرید خودرو کنند.

از طرف دیگر بازار خودرو مقصر اصلی به‌هم ریختگی قیمت‌ها را خودروسازان در عدم تحویل محصولات به مردم می‌داند و معتقد است اگر خودرو‌های مردم تحویل داده می‌شد به طور حتم بازار با این همه تقاضا و افزایش قیمت‌ ها روبه رو نبود. فروشندگان خودرو باید تاکید براینکه قیمت خودرو متناسب با عرضه و تقاضا است، می‌گویند وقتی عرضه‌ای وجود نداشته باشد به طور حتم تعادل بازار به ‌هم ریخته و شاهد افزایش قیمت‌ها خواهیم بود.

** رصد حال و هوای بازار

رصد قیمت های خودرو در روزهای اخیر حکایت از ارقام عجیب و غریبی دارد؛ ارقامی که حتی در مقایسه با روزهای آخر امسال تفاوت های اساسی داشته و مشتریان و مصرف کنندگان خودرو دلیلی منطقی برای این افزایش ها پیدا نمی‌کنند. یکی از فعالان بازار در این زمینه می‌گوید: «هیچ اتفاق خاصی در بازار نیفتاده و معلوم نیست چرا خودرو از اوایل هفته تا به امروز رشد کرده است.

بر اساس گزارش‌ها، پژو ۲۰۶ تیپ ۲ که ۱۸ فروردین ماه ۷۲ میلیون تومان قیمت داشت، طی چند روز گذشته به ۹۵ میلیون تومان رسید و پژو ۲۰۶ وی ۸ در مدت یاد شده از ۸۸ میلیون تومان به ۱۱۴ میلیون تومان، پژو ۲۰۶ تیپ ۵ از ۸۶ میلیون به ۱۱۲ میلیون تومان، سمند ال. ایکس از ۷۲ میلیون به ۸۶ میلیون تومان، پژو ۴۰۵ جی. ال. ایکس از ۶۸.۵ میلیون به ۸۵ میلیون تومان و سراتو شرکتی سایپا از ۲۴۵ میلیون به ۳۳۰ میلیون تومان رسید.

این ماجرا در حالی در جریان است که به گفته برخی از فعالان بازار، به دلیل کاهش عرضه خودرو مخصوصا عدم عرضه اتومبیل‌ های خارجی به بازار، قیمت‌ها رشد کرده و فروشندگان همچنان در انتظار افزایش هر چه بیشتر قیمت‌ها در روزهای آینده هستند. آنطور که از صحبت‌ های فعالان بازار برمی‌آید، به دلیل قیمت‌ گذاری سلیقه‌ای بسیاری از خودروهای ایرانی و خارجی با افزایش شدید قیمت‌ها مواجه شده‌اند.

به ‌نظر می‌رسد بعد از بازار مسکن، خودرو جذابیت بالایی برای هدایت نقدینگی به سوی خود دارد. تجربیات گذشته در این زمینه نشان می‌دهد، جذب نقدینگی در هر بازاری می‌تواند به سادگی وضعیت عرضه و تقاضا را بر هم بریزد و در بهترین حالت، کالای مصرفی را به کالای سرمایه‌ای تبدیل کند. در سال‌های اخیر این اتفاق در بازار خودرو بارها تکرار شده است. آنطور که گزارش‌های موجود ماجرا را روایت می‌کنند، سال گذشته ۶ میلیون نفر در یک دقیقه،۱۵۰ هزار میلیارد تومان به حساب شرکت سایپا واریز کرده و سایت این شرکت را برای چند ساعت پرترافیک کردند تا محصولی مانند پراید را خریداری کنند؛ همان خودرویی که تا بوده زیر سایه انتقادهای کارشناسی و حتی مردم قرار گرفته و در عرض یکسال گذشته از ۲۲ میلیون تومان به ۵۰ میلیون تومان رسیده است.

ماجرای خرید مردم از شرکت ‌های ایران‌ خودرو و سایپا تا جایی پیش رفت که برخی از رسانه‌ها در این زمینه نوشتند، با پولی که مردم به حساب سایپا ریختند، می‌شود یکی از شرکت‌های بنز و لامبورگینی را خرید. حواشی این ماجرا همچنان ادامه دارد، تا جایی که بسیاری از تحلیلگران اقتصادی در این زمینه ابزار نگرانی کرده و معتقد هستند تا زمانی که خودرو به دست بخش خصوصی سپرده نشده و تحت برنامه ‌های دولت، مدیریت می‌شود، هر خبری درباره آشفتگی ‌های این بازار دور از ذهن نیست و اوضاع این صنعت رو به بهبودی نمی‌رود. حکایت افزایش قیمت خودرو با بسته شدن یک شبه ثبت سفارش در تابستان سال ۹۶ رقم خورد و در ادامه با اعمال تعرفه‌های جدید، به روزهای بهاری سال جاری رسید تا این بازار همه را غافلگیر کند و وعده وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز درباره کاهش قیمت‌ها درست از آب درنیاید.