زومیت نوشت: صفحه نمایش روشن است، دسته بازی در میان انگشتان فشرده میشود، اما خبری از دنیای جادویی بازیها نیست؛ تنها یک پیام تکراری روی صفحه خودنمایی میکند: «اتصال برقرار نشد».
این تصویر، روایت مشترک میلیونها گیمر ایرانی در هفتههای اخیر است؛ کسانی که کنسولهای چند ده میلیونیشان عملا به آجرهای گرانقیمتی تبدیل شده که حتی در این روزها با بازگشت نسبی اینترنت هم هنوز به وضعیت عادی بازنگشتهاند و حتی اجازه اجرای بازیهای تکنفره را هم به صاحبانشان نمیدهند.
محمدحسین، یکی از این گیمرها، این وضعیت را توصیف میکند: «در روزهایی که همهچیز سخت میشود، چند ساعت بازی، حداقل کمی فضا را برای گیمرها قابل تحملتر میکند؛ اما قطعی اینترنت و تداوم ناپایداریها در اتصال به اینترنت این پناهگاه را هم از ما گرفته است. مساله فقط بازیهای آنلاین نیست؛ وقتی کنسول برای تایید لایسنس قانونی بازی به سرور وصل نمیشود، عملا دسترسی به چیزی که بابتش پول دادهایم قطع میشود.»
این وابستگی به اینترنت، در کنسولهای نسل جدید که به سمت حذف فیزیکی دیسکها رفتهاند، به یک بحران سختافزاری تبدیل شده است. فراز، گیمر و از تولیدکنندگان محتوا در این حوزه، با اشاره به بلااستفاده شدن دستگاههای گرانقیمت میگوید:
بسیاری از کنسولها مثل ایکسباکس سری اس کلا دیسک نمیخورند و برای اجرا به اینترنت نیاز دارند. حتی اگر سراغ دیسک هم بروید، درایو پلیاستیشن ۵ در اولین اتصال نیاز به فعالسازی اینترنتی دارد. حالا گیمر ایرانی مانده و دستگاهی که به سختی خریده اما شانس دسترسی به بازیهایش را ندارد.
- فراز، گیمر تولیدکننده محتوا در حوزه ویدیوگیم
این شرایط گریبانگیر همه گیمرهای ایرانی است که طبق آخرین آمارهای اعلامشده یک جامعه ۳۴ میلیونی را تشکیل میدهند. آنها چه برای تفریح و سرگرمی، چه با هدف کسب درآمد از راه بازی کردن، به صنعت گیم علاقهمندند و برای آن وقت و هزینه صرف میکنند اما از زمان قطعی گسترده اینترنت تا حالا که دسترسی به اینترنت تا حدودی برقرار شده اما هنوز محدودیتهای بسیاری دارد، بازی کردن برایشان سخت و پر از چالش شده است.
هزینههایی که دود شد و به هوا رفت
آنها در گفتوگو با زومیت از ضرر اقتصادی قطعی و محدودیتهای گسترده اینترنت که مستقیما جیب کاربران را هدف قرار داده میگویند. مرجان که از سرویسهای اشتراکی استفاده میکند، سوخت شدن هزینههایی که صرف کرده را اینطور توضیح میدهد:
«من یک ایکس باکس سری اس دارم که فقط بازی بهصورت دیجیتال روی آن نصب میشود و دیسکخور نیست. گیمرهای زیادی از سرویس اشتراکی گیمپس استفاده میکنند و متاسفانه علاوه بر افزایش قیمت خود گیمپس، بهدلیل کاهش ارزش ریال، هزینههای آن بهطور کلی افزایش چشمگیری پیدا کرده. الان در ارزانترین حالت اگر اشتراک گیمپس بگیرید، باید ۵۰۰ هزار تومان هزینه کنید.»
هرچند با بازگشت اینترنت دسترسی به این سرویس امکانپذیر شده اما در روزهای قطعی اینترنتی، ۲۰ روز از این اشتراک از دست رفت: «بسیاری از بازیها در نسخه سوییچ (اشتراکی) حتما باید آنلاین باشند تا اجازه اجرا بدهند؛ یعنی حتی اگر بازی را قبلا دانلود کرده بودید، باز هم در دسترس نبود.»
محدودیت DNSها از دوران جنگ هم بیشتر بود
زینب، گیمر دیگری که از ایکسباکس استفاده میکند میگوید: «کسانی که از کنسولهای مایکروسافت استفاده میکنند میدانند حتی در شرایط قبل از قطع اینترنت، محدودیتهای ناشی از تحریم برای کاربران این کنسولها بیشتر از پلیاستیشن بود. بعد از جنگ ۱۲ روزه عملا ۹۹ درصد کاربری کنسولهای ایکسباکس بدون استفاده از DNSهای پولی غیر ممکن بود. در دوران قطع اینترنت DNS پولی نیز دردی از ما گیمرها دوا نمیکرد چون اینترنت به کلی قطع شده بود.»
او میگوید بسیاری از کاربران ایکسباکس را بهدلیل سرویس اشتراک بازی گیمپس، این دستگاه را به پلیاستیشن ترجیح میدهند. به گفته زینب حتی بازیهایی که پیش از این دانلود شده بودند هم اجرا نمیشدند چون نیاز به اینترنت داشتند.
اینترنت بیثبات؛ چیزی شبیه یک شوخی
در لایه تخصصیتر، علی به چالش اکانتهای ظرفیتی که راهکار اصلی ایرانیها برای مقابله با گرانی دلار است، اشاره میکند. او معتقد است اینترنتی که الان در دسترس است، برای گیمینگ عملا کارکردی ندارد:
دریچه دسترسی به کتابخانه گیمها، اتصال به شبکه پلیاستیشن یا اکسباکس است که از هر ده تلاش، شاید یکی موفق شود. اکانتهای ظرفیت سوم که به دلیل قیمت مناسب طرفداران زیادی دارند، برای اجرا به اتصال دائم نیاز دارند و در این شرایط کاملاً غیرقابل استفاده شدند. بازی کردن با این اینترنت بیثبات، چیزی شبیه به یک شوخی است.
- علی، گیمر
او میگوید در چنین شرایطی، گیمرهای موبایل بهواسطه فروشگاههای جانبی مانند مایکت و بازار، میتوانند آفلاین بازی کنند اما وضعیت گیمرهایی که از کنسول استفاده میکنند، خوب نیست. به گفته علی بسیاری از گیمرهای استریم میکردند و الان کسب درآمد این بخش از جامعه، دچار مشکلات جدی شده است.
صنعت گیم، یک صنعت رو به رشد در دنیاست؛ آمارهای جهانی نشان میدهد میانگین درآمد گیمرهای حرفهای در دنیا در سال ۲۰۲۵ میلادی ۱۳۸ هزار دلار بوده است. این رقم زمانی جذابتر میشود که آن را با میانگین درآمد گیمرهای حرفهای در سال ۲۰۲۴ مقایسه میکنیم. آنها در سال ۲۰۲۴ بهطور میانگین درآمد ۱۱۰ هزار دلار درآمد کسب کردهاند که نشان میدهد فقط در طول یک سال میانگین درآمد جهانی افراد در این حوزه افزایش ۲۵ درصدی داشته است.
هرچند از درآمد گیمرهای ایرانی آمار دقیقی در دست نیست اما روندهای جهانی در این حوزه میتواند برای ایران هم صادق باشد. قاعدتا درآمد جامعه گیمرهای ایرانی نیز افزایش پیدا کرده اما در نبود اینترنت یا روزهایی که اختلالات گستردهای وجود دارد این درآمد در کنار امنیت روحی و روانی گیمرها دود میشود و به هوا میرود.
- 15
- 4
