به گزارش اقتصاد۲۴، مریم وحیدیان در گزارشی از بازار طیور نوشت در ابتدای آبان هر کیلو مرغ کامل در محدوده ۳۵۰ تا ۴۵۰ هزار تومان عرضه می‌شد. هم‌زمان، فعالان صنعت از کاهش توان خرید خانوارها و فروش مرغ در مرغداری به کمتر از هزینه تولید می‌گویند. فاصله قیمت فروش و هزینه تمام‌شده نیز تصمیم درباره جوجه‌ریزی و تأمین بازار ماه‌های آینده را دشوار کرده است.
سه وعده پس از تغییر نرخ ارز نهاده
فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور ایران، گفت در دی‌ماه سال گذشته پس از آزادسازی ارز ترجیحی، دولت برای نهاده و اقلامی که قبلاً با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی وارد می‌شدند نرخ مبنای ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان را پیشنهاد کرد. به گفته او، قیمت نهاده و نقدینگی لازم حدود پنج برابر شد. دولت بر پایه محاسبات خود هزینه حدود ۱۱ قلم کالای اساسی را برآورد کرد، رقم یک میلیون تومان را در نظر گرفت و سه وعده داد.
وعده اول پرداخت تسهیلات به مرغداران بود تا بتوانند با نیاز پنج‌برابری به سرمایه در گردش تا رسیدن بازار به تعادل به کار ادامه دهند. طلاکش می‌گوید این تسهیلات داده نشد. وعده دوم تسویه بدهی ارزی دولت به واردکنندگان نهاده و کمک به آنها بود، زیرا نقدینگی واردات نیز دست‌کم پنج برابر شده بود. به گفته طلاکش، بدهی بیش از چهار میلیارد یورویی اکنون به ۲۰ ماه رسیده و هنوز پرداخت نشده است.
سومین وعده، پرداخت علی‌الحساب کالابرگ یک میلیون تومانی برای چهار ماه و اصلاح مبلغ بر اساس نرخ مرکز مبادله بود. طلاکش می‌گوید ارز مبادله‌ای از حدود ۱۱۲ هزار تومان در ابتدای دی به ۱۸۷ هزار تومان رسیده و افزایش را بیش از ۷۰ درصد توصیف می‌کند. به گفته او، دولت مبلغ کالابرگ را اصلاح نکرده و افزایش محدود وعده‌داده‌شده برای بعضی گروه‌ها کافی نیست. او از رشد هفتگی چهار تا پنج هزار تومانی ارز گفت و یادآور شد که قیمت نهاده، مکمل ویتامینی و معدنی، آنزیم، دارو، واکسن و دیگر ورودی‌ها بر همین مبنا تعیین می‌شود. در نتیجه هزینه تولید مرغ و تخم‌مرغ در مرغداری بالا می‌رود.
مازاد عرضه و کاهش مصرف
طلاکش سیاست وزارت جهاد کشاورزی و پیگیری ناکافی تشکل‌ها را از عوامل مازاد بیش از ۲۵ درصدی عرضه مرغ در سه ماه اخیر و شاید چهار تا پنج ماه اخیر دانست. او ثابت ماندن کالابرگ را عامل افت مصرف سرانه دانست. جوجه‌هایی که دو ماه پیش وارد مرغداری‌ها شدند اکنون به بازار رسیده‌اند و به گفته او، خانوارها مصرفشان را به‌تدریج کم کرده‌اند. او مثال زد که خرید یک بسته مرغ در فروشگاه زنجیره‌ای می‌تواند معادل اعتبار یک‌ونیم نفر باشد و خانواده به جای آن ماکارونی، روغن کوچک یا حبوبات بخرد.
به گفته دبیر فدراسیون، پس از چند ماه جوجه‌ریزی آزاد، قیمت فروش مرغ در مرغداری در دو ماه گذشته بیش از ۱۰۰ هزار تومان کمتر از هزینه تولید بود. تحمل این زیان برای مرغداران دشوار شد و واحدهایی که قصد شروع دوره تازه داشتند، نسبت به وضعیت ماه‌های بعد تردید پیدا کردند. او گفت وزارتخانه در یک ماه اخیر مقدار جوجه‌ریزی را واقع‌بینانه‌تر تنظیم کرده و بازار هم در برابر افزایش قیمت واکنش نشان داده است.
طلاکش نرخ ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان را برای مرغ کامل، با در نظر گرفتن تداوم تولید و حقوق خریدار، متعادل خواند. این برآورد شامل قطعات مرغ نیست که هزینه بیشتری دارند. او کف قیمت در مرغداری را ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان دانست و گفت با وجود اصلاح کوتاه‌مدت قیمت، به‌دلیل نبود تقاضای کافی میانگین به حدود ۲۲۰ هزار تومان برگشته است. مرغداران نگران فروش محصول در حال پرورش با زیان‌اند و واحدهایی که می‌خواهند جوجه‌ریزی کنند، درباره دو ماه آینده تردید دارند. او گفت تولیدکننده نمی‌تواند فعالیت را یکسره تعطیل کند، اما زیان شدید می‌تواند عرضه در رمضان و نوروز را با نگرانی روبه‌رو کند.
انبارهای پشتیبانی و قیمت تخم‌مرغ
طلاکش گفت ظرفیت ذخیره‌سازی پشتیبانی تقریباً پر شده است. چون ذخایر تاریخ مصرف دارند، باید بخشی از آن با قیمت متعادل به بازار بیاید و این عرضه می‌تواند دوباره تعادل بازار را بر هم بزند. به گفته او، اگر کالابرگ اصلاح نشود، کاهش توان خرید همچنان بر مصرف اثر می‌گذارد.
او تولید تخم‌مرغ را برای مصرف داخلی کافی دانست و گفت گاهی مازاد هم ایجاد می‌شود. در دوره‌هایی که مجوز صادرات صادر می‌شود، بازار گاهی نوسان می‌کند. از دید او، نرخ متعادل مصرف‌کننده بسته به شرایط روز برای هر شانه بین ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار تومان است. طلاکش گفت اگر پرداخت این مبلغ از توان خانوار خارج باشد، دولت باید وعده خود برای به‌روز کردن کالابرگ را اجرا کند. او امیدوار است طبق برنامه هفتم توسعه، شناسنامه‌دار کردن و بسته‌بندی تخم‌مرغ با قیمت‌گذاری متناسب، اختلاف قیمت فروشگاه‌ها را کم کند.
افت صادرات
به گفته طلاکش، گوشت مرغ ایران در گذشته صادرات مؤثری نداشت. امسال نیز هدف حمایت از تولیدکنندگان از مسیر صادرات بود و مانع اداری یا ممنوعیت خاصی وجود نداشت، اما بخشی از بازارهای هدف پایدار نیستند و به عرضه‌کنندگان ایرانی اعتماد کافی ندارند. او مشکلات سیاسی، هزینه تمام‌شده و افزایش هزینه لجستیک را مانع رقابت با همسایگان دانست. از حدود چهار ماه قبل برای صادرات ۱۰ هزار تن مرغ مجوز صادر شد و بعد مجوز تازه‌ای نیز آمد. با این حال، از سهمیه ۱۰ هزار تنی حداکثر سه هزار تن صادر شد. او گفت برنامه تولید مرغ باید متناسب با مصرف داخلی باشد.
صادرات تخم‌مرغ به افغانستان و عراق تا اندازه‌ای امکان‌پذیر است، اما رقابت قیمتی ادامه دارد و گاهی برای کنترل قیمت داخلی محدودیت موقت گذاشته می‌شود. طلاکش صادرات ۱۴۰۳ را حدود ۱۶۰ هزار تن و ۱۴۰۴ را حدود ۱۵۵ هزار تن اعلام کرد و برآورد کرد امسال صادرات احتمالاً از ۴۰ هزار تن بیشتر نشود. او این کاهش را به از دست رفتن بخشی از مزیت رقابتی، هزینه عملیات و مشکلات سیاسی نسبت داد. به گفته او، محاصره دریایی اثر زیادی بر صادرات طیور نداشته، چون این کالاها از آن مسیر صادر نمی‌شوند.
- 9
- 3
