کد مقاله: ۹۷۰۷۰۰۰۳۹

دلار چه زمانی به وجود آمد؟

دلار,زمان وجود دلار,فدرال رزرو

دلار چه زمانی به وجود آمد؟ چه هنگام بر مسند واحد پول جهانی نشست و چه شد که بر این مسند نشست؟ این گفته‌ی وزیر خزانه‌داری آمریکا که‌ «دلار واحد پول ما ولی مشکل شماست»، به چه معناست؟  

 

سال ۱۹۱۴ بود که «فدرال رزرو» که همان سیستم بانک مرکزی آمریکاست، نخستین دلار آمریکایی را چاپ کرد. در آن روزها، دلارِ خردسال، هنوز پشت سر «پوند استرلینگ»، واحد پول بریتانیا، گام برمی‌داشت. پوند، از سال ۱۸۲۱ واحد پول رایج جهانی بود. قهوه‌کاران برزیلی، محصولشان را به رستوران‌های اسپانیا می‌فرستادند و پولش را به پوند می‌گرفتند. واردکننده‌های ژاپنی محصولات «فورد»، هزینه‌شان را در لندن و به پوند می‌پرداختند. بسیاری از تاجران و صنعت‌گران، پول‌های خود را در بانک‌های لندن نگه‌ می‌داشتند.

 

بریتانیا، از سال ۱۸۲۱، پس از جنگ‌های ناپلئونی، بار دیگر «استاندارد» یا همان معیارِ طلا را زنده کرد بود. معیار طلا به آن معناست که کشورها متعهد می‌شدند ارزش پول ملی‌شان را بر مبنای مقدار مشخصی از طلا، تعیین کنند و ثابت نگه‌دارند. آنها باید قیمتی را تعیین می‌کردند که به ازای آن حاضر باشند طلا را با پول‌ ملی‌شان معاوضه کنند. برای نمونه، ارزش هر انس طلا، از ۱۸۲۱ تا ۱۹۱۴، سه پوند بوده است.

 

اما جنگ جهانی اول، پایان روزگاران سلطه‌ی پوند را رقم زد. ایالات متحده که تا سال ۱۹۱۷ وارد جنگ نشده بود، به نسبت بریتانیا، پول بسیار بیش‌تری برای قرض دادن به دیگر کشورها داشت؛ قرض‌هایی که به دلار داده می‌شد. همین مسئله، آغاز پیش‌ افتادن دلار از پوند بود ایالات متحده که تا سال ۱۹۱۷ وارد جنگ نشده بود، به نسبت بریتانیا، پول بسیار بیشتری برای قرض دادن به دیگر کشورها داشت؛ قرض‌هایی که به دلار داده می‌شد. همین مسئله، آغاز پیش‌ افتادن دلار از پوند بود؛ اما این به تنهایی کافی نبود. هنوز هم بسیاری از بازرگانان و سرمایه‌داران، حساب‌هایی در لندن و به پوند داشتند.

 

جنگ باعث شد که کشورها برای تأمین هزینه‌های نظامی خود، دست به چاپ پول بزنند و این‌گونه پشتوانه‌ی طلا را کنار بگذارند؛ تنها بریتانیا بود که تا اواخر جنگ دست به این کار نزد. بریتانیا، به این خاطر که می‌دانست این کار، پوند را به سقوط خواهد کشاند، از انجام این کار خودداری می‌کرد. اما سرانجام، در سال ۱۹۱۹ که به خاطر هزینه‌های جنگ، از یک کشور قرض‌دهنده به یک کشور قرض‌گیرنده تبدیل شده بود، از معیار طلا دست کشید. همین کافی بود تا با سقوط ارزش پوند، سرمایه‌داران هم پول‌های خود را از حساب‌هایشان بیرون بکشند. بریتانیا در سال ۱۹۲۵ به معیار طلا بازگشت اما دیگر دیر شده بود.

 

جنگ جهانی دوم هم، سودهای فراوانی برای ایالات متحده و دلار به همراه آورد. ایالات متحده این بار هم دیر وارد جنگ شد و در این مدت، سلاح، مواد غذایی و برخی کالاهای دیگر را برای کشورهای درگیر جنگ فراهم می‌آورد. اما مسئله‌ی مهم آن بود که ایالات متحده در ازای این کالاها از کشورهای درگیر جنگ، طلا دریافت می‌کرد. پس از جنگ، از آنجا که بیشتر این کشورها طلاهای خود را از دست داده بودند، بازگشت به معیار طلا، امکان‌پذیر نبود. در سال ۱۹۴۴، سران ۴۴ کشور به اصطلاح پیشرفته در «برتون وودز»ِ آمریکا، گرد هم آمدند و از آنجا که دیگر نمی‌شد مبنای پول را بر طلا نهاد، پذیرفتند که دلار را مبنا قرار دهند اما خودِ دلار، هنوز مطابق با معیار طلا باشد؛ یعنی باز هم بتوان با قیمتی ثابت، دلار و طلا را به هم تبدیل کرد. بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول هم در پی همین توافق‌نامه، بنیان گذاشته شدند؛ مؤسسه‌هایی که شوروی، ضمن رد این توافق‌نامه، آن‌ها را «شعبه‌هایی از وال استریت» می‌دانست. 

 

دلار,زمان وجود دلار,فدرال رزروعکسی از نشست «برتون وودز» پس از جنگ جهانی دوم که در آن دلار به عنوان معیار پول جهانی تعیین شد

اما این توافق‌نامه خود مسائلی به دنبال داشت. صادرات بسیاری از کشورها، بیش از واردات آنها بود و به همین خاطر، مقادیر فزاینده‌ای از دلار روی دست‌ آنها باقی می‌ماند. آنها نیاز داشتند که این پول‌ها را جایی سرمایه‌گذاری کنند و تنها جای ممکن بازارهای مالی خزانه‌داری آمریکا بود. آنها در واقع به آمریکا پول قرض می‌دادند. در اواخر دهه‌ی ۱۹۶۰ وقتی که تقاضاهای کشورها برای تبدیل دلارهایشان به طلا افزایش یافت، نیکسون، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، آخرین گام را در راستای سلطه‌ی دلار بر اقتصاد دیگر کشورها برداشت؛ او قابلیت تبدیل دلار به طلا را از میان برد و در واقع خط بطلانی بر توافق‌ «برتون وودز» کشید. از آن پس دیگر قیمت دلار به شکل شناور تعیین می‌شود.

 

در سال ۱۹۷۱، اندکی پس از این تغییرات بود که وزیر خزانه‌داری آمریکا گفت: «دلار، واحد پول ما ولی مشکل شماست.» این نظام پولی که تا امروز هم ادامه دارد، امتیازهای بسیاری برای ایالات متحده و مصایب فراوانی برای دیگر کشورها به همراه آورده است. «میشل براند»، روزنامه‌نگار مستقل و «رمی هره‌را»، محقق اقتصادی، در مقاله‌ی خود با نام «امپریالیسم دلار» به نقشی که دلار در حفظ موقعیت جهانی ایالات متحده بازی می‌کند پرداخته‌اند. برای نمونه در سال ۱۹۷۹ بود که ایالات متحده برای رهایی از تورم توأم با رکود، نرخ بهره را به بیش از ۲۰ درصد افزایش داد و چون بدهی کشورهای بدهکار بر حسب دلار بود، بار بدهی آنها بسیار سنگین‌تر شد؛ بدهی‌ای که اینک تنها با وام‌ستانی بیشتر قابل پرداخت بود. در سال ۱۹۹۷ هم، افزایش کمتر از یک درصدی نرخ بهره در آمریکا، باعث شد تا سرمایه‌ی فراوانی از آسیای جنوب شرقی خارج و به سوی آمریکا سرازیر شود؛ مسئله‌ای که یکی از عوامل اصلی بحران اقتصادی آسیای جنوب شرقی در آن سال دانسته می‌شود.

 

براند و هره‌را در مقاله‌ی خود، این‌طور موقعیت ویژه‌ای که دلار برای ایالات متحده فراهم کرده است را ترسیم می‌کنند:«کسری تجات خارجی و بودجه‌ی دولت فدرال آمریکا، به طور متوسط سالی یک تریلیون دلار است. هیچ کشور دیگری نمی‌تواند به این صورت و با این حجم کسری، بدون بحران و ورشکستگی سر کند. بدون این تقاضای بین‌المللی برای دلار، بهای دلار باید تصحیح شود و هژمونی آمریکا هم ضرورتا به پایان خواهد رسید»  «کسری تجات خارجی و بودجه‌ی دولت فدرال آمریکا، به طور متوسط سالی یک تریلیون دلار است. هیچ کشور دیگری نمی‌تواند به این صورت و با این حجم کسری، بدون بحران و ورشکستگی سر کند. بدون این تقاضای بین‌المللی برای دلار، بهای دلار باید تصحیح شود و هژمونی آمریکا هم ضرورتا به پایان خواهد رسید.»

 

براند و هره‌را علت بسیاری از درگیری‌های بین‌المللی آمریکا را پاسداری از موقعیت دلار می‌دانند. آنها تحریم‌های پرتعداد علیه روسیه، حمله به واحد پولی و حتی اخطارهای نظامی را نتیجه‌ی آن می‌دانند که روسیه بارها از سلطه‌ی دلار انتقاد کرده است و در سال ۲۰۰۹ که آمریکا بحران مالی داخلی خود را به واسطه‌ی دلار به همه جا صادر می‌کرد، به همراه چین پیشنهاد کرده است که «جهان باید خود را از سلطه‌ی دلار برهاند و یک واحد پولی ذخیره‌ای ایجاد کند که در کنترل هیچ کشور واحدی نباشد.» جالب آنکه این پیشنهاد در صندوق بین‌المللی پول از سوی آمریکا به نوعی وتو شد. از آن رو می‌توان آن را وتو دانست که این تغییرها در صندوق بین‌المللی پول باید با ۸۵ درصد رأی‌ موافق تصویب شوند؛ حال آن‌که سهم آمریکا از رأی‌ها ۱۷ درصد است.

 

با در نظر گرفتن نقش ویژه‌ای که «دلار» در حفظ سلطه‌ی جهانی ایالات متحده بازی می‌کند، بسیاری از جنگ‌ها و درگیری‌های نظامی این کشور بهتر توضیح داده می‌شوند. پاسداری از دلار، می‌تواند منطق توضیح‌دهنده‌ی پایگاه‌های فراوان ناتو در اطراف روسیه و چین، تلاش آمریکا برای منزوی کردن این کشورها و جلوگیری از شکل‌گیری مناطق اقتصادی‌ای در اروپا با حضور روسیه و آسیای شرقی با حضور چین، باشد.

 

حتی وقتی بر مسئله‌ی دخالت آمریکا در خاورمیانه تمرکز کنیم، از خود می‌پرسیم که ایالات متحده با وجود دست‌یابی به نفت «شیل»، چه نیازی به سلطه بر منابع نفت و گاز خاورمیانه دارد؟ یک پاسخِ درخور، آن است که آمریکا در خاورمیانه، نه به دنبال نفت و گاز، بلکه به دنبال دلارهای نفتی و گازی است؛ به دنبال اطمینان یابی از این‌که بازارهای جهانی سوخت‌های فسیلی، همچنان از دلار به عنوان واحد پولی استفاده خواهند کرد.

 

isn​a.‎​ir
  • 14
  • 2
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
4.4 stars from 16 votes
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
علیرضا طلیسچی,بیوگرافی علیرضا طلیسچی,عکسهای علیرضا طلیسچی بیوگرافی علیرضا طلیسچی + عکسهای فوق‌العاده جذاب او

نام کامل: علیرضا طلیسچی

تاریخ تولد: ۷ مهر ۱۳۶۴

محل تولد: تهران

فعالیت:خواننده، ترانه سرا و آهنگساز

مدرک تحصیلی: فوق دیپلم عمران و لیسانس موسیقی

وضعیت تاهل: مجرد

ادامه
آناهیتا درگاهی,بیوگرافی آناهیتا درگاهی,عکسهای آناهیتا درگاهی بیوگرافی آناهیتا درگاهی + ماجرای طلاق جنجالی‌اش

نام کامل: آناهیتا درگاهی

تاریخ تولد: ۷ بهمن ۱۳۶۵

زمینه فعالیت: نقاشی، بازیگری، تهیه کنندگی

تحصیلات: فوق لیسانس رشته نقاشی

همسر: اشکان خطیبی

همسر سابق: محمد پروین

ادامه
بهنام صفوی,بیوگرافی بهنام صفوی,عکس‌های بهنام صفوی بیوگرافی بهنام صفوی + عکس همسر و پسرش

نام کامل: بهنام صفوی

تاریخ تولد: ۱۵ تیرماه ۱۳۶۲

محل تولد: شیراز

تحصیلات: مدرک کارشناسی رشتهٔ مهندسی عمران

فعالیت: خوانندگی، نوازندگی،تنظیم کننده و آهنگساز

سبک موسیقی: پاپ

ادامه
شیدا یوسفی,بیوگرافی شیدا یوسفی,عکس‌های شیدا یوسفی بیوگرافی شیدا یوسفی، بازیگر نقش نگین در 'ممنوعه'

نام کامل: شیدا یوسفی

تاریخ تولد: ۲۰ آذر ۱۳۶۵

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

فعالیت: بازیگر، دستیار کارگردان و منشی صحنه

وضعیت تاهل:مجرد

ادامه
محسن ابراهیم‌زاده,بیوگرافی محسن ابراهیم‌زاده,عکس‌های محسن ابراهیم‌زاده بیوگرافی محسن ابراهیم‌زاده + عکس‌های فوق العاده جذاب از او

نام کامل: محسن ابراهیم‌زاده

تاریخ تولد: ۱۷ شهریور ۱۳۶۶

محل تولد: تربت حیدریه

تحصیلات: دیپلم

پیشه: خواننده و آهنگساز و ترانه سرا

سبک: پاپ

ادامه
میلاد کی‌مرام,بیوگرافی میلاد کی‌مرام,عکس های میلاد کی‌مرام بیوگرافی میلاد کی‌مرام + مصاحبه و عکس‌های جدید

نام کامل: میلاد کی مرام

تاریخ تولد: ۴ اردیبهشت ۱۳۶۵ 

زادگاه: بندر انزلی، گیلان 

سال های فعالیت: ۱۳۷۵ تاکنون 

مدرک تحصیلی: مهندس الکترونیک 

وضعیت تاهل: مجرد

ادامه
بهنام بانی,بیوگرافی بهنام بانی,عکس‌های بهنام بانی بیوگرافی بهنام بانی + رمز موفقیت او در عرصه موسیقی

نام کامل: بهنام بانی

تولد: ۱۱ مهر ۱۳۶۶  

ملیت: ایران

سبک‌: پاپ

حرفه: خوانندگی

سال‌های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

ادامه
فاطمه گودرزی,بیوگرافی فاطمه گودرزی,عکس فاطمه گودرزی بیوگرافی فاطمه گودرزی + مصاحبه

نام کامل: فاطمه گودرزی

تاریخ تولد:۱۳۴۲/۴/۱۹

محل تولد:تهران

تحصیلات: دیپلم اقتصاد

فعالیت: بازیگر سینما تلویزیون و تئاتر

همسر:عبدالرضا گنجی

ادامه
بیوگرافی شهره سلطانی,شهره سلطانی,عکس‌های شهره سلطانی بیوگرافی شهره سلطانی + ماجرای کافه پر حاشیه‌اش

نام کامل: شهره سلطانی

سال تولد: ۱۳۴۸

محل تولد :بجنورد

ملیت: ایرانی

پیشه: بازیگر، خواننده، نوازنده سنتور و پیانو

وضعیت تاهل: متاهل

ادامه
بهنوش بختیاری,بیوگرافی بهنوش بختیاری,عکس بهنوش بختیاری بیوگرافی بهنوش بختیاری + جزئیاتی از زندگی شخصی

نام: بهنوش

نام خانوادگی: بختیاری

تاریخ تولد: ۱۳۵۴/۲/۲۹

محل تولد: تهران

مدرک تحصیلی: لیسانس زبان فرانسه

وضعیت تاهل: متاهل

ادامه
الیزابت دوم,ملکه سلطنتی بریتانیا,ملکه انگلیس الیزابت دوم (ملکه انگلیس)

نام کامل: الیزابت الکسندرا مری

سلطنت: ۶ فوریه ۱۹۵۲ – تاکنون

تاجگذاری: ۲ ژوئن ۱۹۵۳

همسر: شاهزاده فیلیپ، دوک ادینبرو

پدر: جرج ششم

 

ادامه
اندیشه فولادوند,بیوگرافی اندیشه فولادوند,عکس های اندیشه فولادوند بیوگرافی اندیشه فولادوند + مصاحبه

نام کامل: اندیشه فولادوند

تاریخ تولد: ۷ /۷/ ۱۳۶۲

محل تولد: تهران

زمینه فعالیت: بازیگر، شاعر، موسیقی‌دان

مدرک تحصیلی: لیسانس فلسفه 

نام پدر: فرهاد فولادوند (شاعر)

ادامه
پرستو صالحی,بیوگرافی پرستو صالحی,عکس‌های جدید پرستو صالحی بیوگرافی پرستو صالحی + عکس‌های جدید

نام: پرستو صالحی

نام اصلی: الهام صالحی سیاوشانی

تاریخ تولد: ۹/۹/۱۳۵۶

محل تولد: تهران

زمینه فعالیت: بازیگری

تحصیلات: دانشجوی انصرافی رشته نمایش

ادامه
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید