پنجشنبه ۰۷ مهر ۱۴۰۱
۱۰:۱۷ - ۲۳ مرداد ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۰۵۲۲۵۰
نفت و انرژی

«رزاق» هم مانع قاچاق نشد

بنزین,قاچاق

هرچقدر که قیمت بنزین در بیرون از مرزهای کشور بالا می‌رود، قاچاق شیرین‌تر می‌شود. برای کشوری که قیمت بنزین در آن حتی از یک لیتر آب معدنی هم ارزان‌تر است، قاچاق با وجود همه مصائبی که دارد، شیرین است. به خصوص وقتی که قیمت این فرآورده ده‌ها برابر آن سوی مرزها مشتری دست به نقد داشته باشد.

سربه سر شدن تولید و مصرف بنزین در کشور که این روزها به تهدیدی جدی برای صادرات این فرآورده تبدیل شده، وقتی در کنار خبر افزایش ۶۵ درصدی قاچاق سوخت از مرزهای سیستان و بلوچستان قرار می‌گیرد، یک حقیقت تلخ را آشکار می‌کند که یارانه‌ای که بابت بنزین صرف می‌شود، به جیب قاچاقچی‌ها سرازیر می‌شود.

سال‌هاست که مرزهای شرقی محور ترانزیت قاچاق سوخت است. اما با وجود همه کنترل‌هایی که می‌شود، باز هم شرق کشور بیشتر از سایر مرزها شاهد تردد محموله‌های قاچاق بنزین و سایر فرآورده‌هاست. یک آمار غیررسمی نشان می‌دهد روزانه ۷ تا ۱۲ میلیون لیتر انواع فرآورده‌های نفتی از مرزهای شرقی کشور قاچاق می‌شود. یک آمار سرانگشتی از این حجم از فرآورده، عددی در حدود ۱۱۳ هزار میلیارد تومان هدررفت سرمایه را به تصویر می‌کشد که می‌توان بخشی از کسری بودجه کل کشور را جبران کند.

در سال‌های گذشته، برنامه‌های بسیاری برای مقابله با قاچاق به اجرا گذاشته شد، اما هیچ کدام موفقیت‌آمیز نبودند. آخرین طرح، که به طرح رزاق معروف شد، قرار بود که براساس تبصره ۱۴ ماده واحده قانون بودجه کل کشور، سهمیه سوخت در اختیار مرزنشینان قرار بگیرد تا از حجم قاچاق کم شود و صادرات روال قانونی به خود بگیرد. با این حال، این طرح هم ظاهرا امسال دچار مشکل شده و مرزنشینان می‌گویند، امسال طرح رزاق متوقف شده است. مشخص نیست که برنامه دولت برای اجرای این طرح چیست اما به نظر می‌رسد که طرح‌های حمایتی از این دست برای کمک به معیشت مرزنشینان از برخوردهای قهرآمیز می‌تواند به مراتب بهتر باشد، ضمن اینکه جریانی که قاچاق را افزایش می‌دهد، در سیاست‌های قیمت‌گذاری فرآورده‌های نفتی است.

البته برخی کارشناسان براین باورند که اجرای اینگونه طرح‌ها به هیچ عنوان به نفع اقتصاد کشور نیست و بهتر است دولت سیاست‌های یارانه‌ای خود را اصلاح کند و با ایجاد اشتغال در مناطق مرزی جلوی این پدیده را بگیرد.

طرحی که منحرف شد

امیرمحمد پرهام‌فر سرپرست دفتر پیشگیری از قاچاق فرآورده‌های نفتی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در گفت‌وگو با «جهان‌صنعت» درباره طرح رزاق می‌گوید: «هدف طرح رزاق در مرحله اول کاهش قاچاق سوخت در استان سیستان‌وبلوچستان بود تا تقاضایی که در کشور پاکستان و افغانستان وجود دارد از طریق روش‌های قانونی تامین و جلوی قاچاق سوخت گرفته شود. بنابراین طرح رزاق به نوعی تبدیل نیاز کشور همسایه را به یک فعالیت قانونی است. علاوه بر این، افرادی در حال حاضر به صورت‌های مختلف از این طرح بهره‌مند می‌شوند که اغلب عضو شبکه‌های پنهان قاچاق هستند.

آنها سوخت را از داخل کشور با روش‌هایی حمل‌و‌نقل و مصارف صنعتی جمع و قاچاق می‌کنند. بنابراین قاچاق فقط توسط افراد مرزنشین صورت نمی‌گیرد. مرزنشین‌ها اتفاقا به صورت سنتی قاچاق سوخت انجام می‌دهند، چون شغلی به جز قاچاق سوخت ندارند. اما افراد حرفه‌ای‌تر از روش‌های دیگری برای قاچاق استفاده می‌کنند.او افزود: در طرح رزاق قرار بود با شناسایی دقیق خانوارهای مرزنشین به وسیله پایگاه‌های داده آماری مناطق مرزنشینی خانواده‌ها فراخوانده شوند، سپس با ایجاد امکان صادرات قانونی به آنها، سود حاصل از این روش، به دو بخش تقسیم شود؛ بخشی از این سود مستقیم برای کمک معیشتی برای افراد مرزنشین اختصاص یابد و بخش دیگر برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های اشتغالزایی در مناطق مرزی اختصاص یابد.پرهام‌فر با بیان اینکه مشکلاتی که درمسیر اجرای این طرح رخ داده، گفت: اگر قرار باشد این طرح به صورت قانونی انجام شود‌، باید سوخت مورد استفاده این طرح هم از طریق مجرای قانونی که شرکت پخش فرآورده قانونی است تامین شود. تامین این سوخت در حال حاضر یک بار اضافی برای مصرف کشور ایجاد می‌کند. اگر اکنون طرح رزاق را اجرا کنیم به مقدار بیشتری فرآورده نیاز داریم و این مقدار از فرآورده با آن حجم از قاچاق سوخت جمع می‌شود.

بنابراین از نظر صرفه‌جویی در مصرف سوخت و هم از نظر رقابت قیمتی با قیمت فوب خلیج فارس فاصله بسیار دارد. بنابراین ما مشکلی که با اجرا این طرح خواهیم داشت این است که اگر بخواهیم آن را از دستگاه‌های قانونی تامین کنیم‌، این میزان از سوخت مورد نیاز برای طرح رزاق به میزان سوخت مورد مصرف کشور اضافه می‌شود. بنابراین ابتدا باید جلوی قاچاق سوخت گرفته شود. وگرنه از نظر قیمتی این طرح شکست می‌خورد.این کارشناس انرژی یادآور شد: از نظر تامین سوخت هم در حال حاضر دچار مشکل هستیم. شرکت پخش باید حجم مورد نیاز صادرات در این طرح را برای افراد مرزنشین مشخص کند.

به دنبال راه‌حل‌های اقتصادی

محمود خاقانی کارشناس انرژی هم در این رابطه به «جهان صنعت» می‌گوید: بنده نمی‌دانم چه کسانی طرح‌های رزاق را طراحی کرده و با چه هدف‌هایی قرار است اجرا شود‌، اما مساله اینجاست که این طرح یا طرح‌های مشابه تا زمانی که بنزین در داخل ارزان‌تر از قیمت‌های خارج از مرزهاست، نتیجه‌ای ندارد و همچنان تمایل به قاچاق وجود دارد.او افزود: جالب است که کسانی که فرآورده قاچاق می‌کنند، به جای دلار و یورو به کشور کالا وارد می‌کنند‌، بنابراین این موضوع در هر دو صورت به زیان کشور است.

زیرا هم سوخت مفت از دست می‌رود و هم بازاری برای صادرات محصولات خارجی قاچاق در کشور ایجاد شده است که اقتصاد ایران از هر دو حالت این اتفاق هیچ سودی به دست نمی‌آورد و این پدیده‌ای مزاحم برای کشور است.این کارشناس انرژی تصریح کرد: از نظر من این طرح مناسبی نیست که مرزنشین‌ها را شناسایی کنیم و به آنها مجوز بدهیم که روزانه یک مقدار مشخصی سوخت را به کشورهای همسایه صادر کنند‌. این طرح کم‌کم به تمام مرز‌های کشور گسترش پیدا می‌کند. از سویی بنزین‌، گازوییل و سایر فرآورده‌های نفتی‌، کالاهایی نیستند که به راحتی قابل قاچاق شوند. قاچاق سوخت یک شبکه پیچیده است و راه حل آن در سیاستگذاری درست اقتصادی است.

ندا کروکپور

jahanesanat.ir
  • 18
  • 6
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۹
غیر قابل انتشار: ۱۳
جدیدترین
قدیمی ترین
شما که همه چی رو به دلار دارید به مردم می فروشید دستمزدها را به دلار حساب کرده و پرداخت کنید آنوقت قیمت بنزین را به قیمت جهانی بفروشید
مشاهده کامنت های بیشتر
تهماسب اول,شاه تهماسب اول,زندگینامه شاه تهماسب اول زندگینامه شاه تهماسب اول، دومین پادشاه صفوی

تاریخ تولد: ۳ اسفند ۸۹۲

محل تولد: شه آباد، اصفهان

سلطنت: ۹۳۰ تا ۹۸۴

جانشین: اسماعیل دوم

درگذشت: ۲۴ اردیبهشت ۹۵۵ خورشیدی

آرامگاه: مشهد، حرم امام رضا

ادامه
ابن رشد,زندگینامه ابن رشد,ابن رشد کیست زندگینامه ابن رشد همه‌چیزدان و فیلسوف نامدار

تاریخ تولد: سال ۵۲۰ قمری

محل تولد: قرطبه اندلس

شهرت: حفید

تالیفات: تفسیر مابعدالطبیعة؛ تلخیص الکون و الفساد؛ تلخیص کتاب الشعر؛ تلخیص کتاب العبارة و...

وفات: ۹ صفر ۵۹۵

ادامه
لادن مستوفی,بیوگرافی لادن مستوفی,عکس های لادن مستوفی بیوگرافی و عکس های لادن مستوفی و همسرش

تاریخ تولد: ۲۰ اسفند ۱۳۵۱

محل تولد: تن کابن، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

شروع فعالیت: سال ۱۳۷۳

همسر: شهرام اسدی

ادامه
عارف غلامی,بیوگرافی عارف غلامی,عکس عارف غلامی بیوگرافی عارف غلامی فوتبالیست (+عکس)

تاریخ تولد: ۳۰ فروردین ۱۳۷۶

محل تولد: گرگان

حرفه: فوتبالیست

پست: مدافع میانی

تیم کنونی: استقلال تهران

قد: ۱۸۳ سانتی متر

ادامه
احمد سعیدی,بیوگرافی احمد سعیدی,عکس احمد سعیدی بیوگرافی و عکس های احمد سعیدی (+داستان زندگی و مهاجرتش)

تاریخ تولد: ۱۶ فروردین ۱۳۶۷

محل تولد: شیراز

حرفه: خواننده و آهنگساز

سبک: پاپ ایرانی

تحصیلات: فوق دیپلم رشته مهندسی کامپیوتر

ادامه
حمید سجادی,بیوگرافی حمید سجادی,عکس های حمید سجادی بیوگرافی حمید سجادی (+عکس)

تاریخ تولد: ۲ فروردین ۱۳۴۸

محل تولد: تهران

تحصیلات: دکترا در رشته برنامه‌ریزی

حرفه: وزیر ورزش و جوانان

حزب سیاسی: جامعه اسلامی ورزشکاران

ادامه
دقیقی طوسی,زندگینامه دقیقی طوسی,دقیقی طوسی شاعر زندگینامه دقیقی طوسی شاعر سده چهارم هجری

تاریخ تولد: پس از ۳۲۰ هجری قمری

محل تولد: توس، ایران

ملیت: ایرانی

حرفه: شاعر 

درگذشت: ۳۶۷ تا ۳۶۹ هجری قمری

ادامه
حمید فرخ نژاد,بیوگرافی حمید فرخ نژاد,عکس حمید فرخ نژاد بیوگرافی حمید فرخ نژاد ( + عکس همسر و فرزندش)

تاریخ تولد: ۲۸ فروردین ۱۳۴۸

محل تولد: آبادان

حرفه: کارگردان، فیلمنامه‌ نویس و بازیگر تلویزیون و سینما

تحصیلات: تحصیل کرده رشته کارگردانی تئاتر در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران

همسر: فروزان جلیلی فر

ادامه
امیررضا دلاوری,بیوگرافی امیررضا دلاوری,تصاویر امیررضا دلاوری بیوگرافی و عکس های امیررضا دلاوری

تاریخ تولد: ۱۷ مرداد ۱۳۵۵

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

شروع فعالیت: سال ۱۳۷۷ تا کنون

مدرک تحصیلی: دیپلم علوم تجربی

همسر: الهام مرادی

ادامه
ویژه سرپوش