جهان صنعت: بانک مرکزی در همه کشورها وظیفهاش مهار نرخ رشد تورم در اندازههایی نزدیک به نرخ تورم و نیز نگهبانی همهسویه از ارزش پول ملی در برابر ارز است. بانک مرکزی جمهوری اسلامی در همه نیمقرن تازهسپریشده و مطابق با قانون بانک مرکزی که در ۱۳۳۹ آماده و اجرا شد هرگز نتوانسته است این دووظیفه را با کارآمدی انجام دهد.
یک دلیل اصلی ناکارآمدی بانک مرکزی این است که این نهاد همانند همه نهادهای اقتصادی و سیاسی و نیز حتی مذهبی و فرهنگی تحت قیمومیت بالاترین نهاد حاکمیتی قرار دارد. بانک مرکزی جمهوری اسلامی نمیتواند از ابزارهای رایج در دنیا برای انجام وظایف ذاتی خود استفاده کند و تابعی از سیاستهای کلان است. به این ترتیب اگر بانک مرکزی توانایی مهار تورم در اندازههای میانگین جهانی را ندارد یا اینکه نمیتواند ارزش ریال را در برابر ارزهای معتبر صیانت کند نباید این نهاد را تنها عامل معرفی کرد.
در چنین وضعیتی اما از ریاست بانک مرکزی به مثابه شریک دولت در اجرای سیاستهای کلان انتظار میرود با شهروندان ایرانی گونهای حرف نزند که آنها را آزار دهد. ایرانیان بدون تردید شتاب نرخ تورم بهویژه نرخ تورم مواد غذایی و نیز دیگر کالاها و خدمات را با پوست و گوشت و استخوان میفهمند و این برای مزد و حقوقبگیران بیشتر است. مردم تهیدست ایرانی حتی با نهایت ناراحتی کاهش شدید ارزش ریال در برابر دلار را دنبال میکنند و از ضروریات میدانند که این تحول را دنبال کرده و نتیجهگیری کنند اما در همین وضعیت پیچیده و تاسفبار ریاست بانک مرکزی به بهانه کاهش نرخ شتاب تورم در مردادماه به خود حق میدهد نمک بر زخم شهروندان بپاشد و گونهای صحبت کند که گویا سیاستهای پولی بانک مرکزی به این نتیجه منجر شده است در حالی که میدانیم همیشه پس از یک جهش شگفتانگیز در نرخ تورم میتوان حدس زد شتاب پایین بیاید.
یادمان باشد که یکی از دلایل اصلی کاهش شتاب نرخ تورم رکود گسترده در بخش فروش کارخانههاست که صدای آنها را درآورده است. مصرف بخشخصوصی و نیز مصرف دولت به مثابه یکی از موتورهای رشد اقتصادی روند کاهندهای را بهدلیل بیپولی خانوادهها و دولت تجربه میکند. به این ترتیب نباید با دیدن اندکی کاهش در نرخ رشد تورم به مردم گفت نرخ تورم پایین آمده و خشم آنها را برانگیخت. میدانیم و ریاست بانک مرکزی نیز چندینبار گفته دلیل اصلی رشد تورم کسری بودجه است و تا روزی که این داستان حل نشود نمیتوان انتظار داشت رشد نرخ تورم از نفس بیفتد.
ریاست بانک مرکزی وظیفه دارد با شهروندان چنان سخن بگوید که آنها احساس نکنند افرادی پنداشته شدهاند که از مسائل سر در نمیآورند. عبدالناصر همتی از دهها سال تجربه مدیریتی خود و ریاست دوباره بر بانک مرکزی باید درس بگیرد و در سخن گفتن از تحولات اقتصادی مرتبط با وظایف ذاتی بانک مرکزی با شهروندان سخن راست و بهنگام بزند.
- 12
- 1
