هر روز مصادیق مجرمانه علیه دانشجویان بیشتر میشود و به تبع آن دایره انتقاد و آزادی در محیط دانشگاه تنگتر از گذشته میشود. اصلاحات آیین نامه انضباطی دانشجویان که اجازه رصد کردن دانشجویان در فضای مجازی را به دانشگاه میدهد، نیز مصداق بارزی از این ماجراست.
دو روز پیش مدیر کل امور دانشجویان سازمان دانشجویی خبر از اصلاحات آیین نامه انضباطی دانشجویان داد. «جاماسب نوذری» اعلام کرد که تخلفات دانشجویان در فضای مجازی هم به آییننامه انضباطی دانشجویان اضافه شده است. او درباره تخلفات دانشجویان در فضای مجازی این چنین توضیح میدهد: «انتشار عکس های غیراخلاقی یا مرتکب شدن کار خلاف اخلاق در فضای مجازی همچنین انتشار تصاویر نامناسب در کانالهای اطلاعرسانی، شامل برخوردهای انضباطی با دانشجویان میشود».
اقدام وزارت علوم برای اصلاح آیین نامه انضباطی دانشجویان و گنجاندن رصد فضای مجازی دانشجویان به آن که حریم شخصی و فضای خصوصی آنان محسوب میشود، در حالی صورت میگیرد که طبق قوانین خود این وزارتخانه، دانشگاه نباید به مسائل بیرون از محیط آموزشی دانشجو ورود کند. در واقع وزارت علوم با تغییر این آیین نامه ابتدا قوانین خودش را نقض کرده سپس به حریم شخصی دانشجویان تجاوز کرده است.
بعد از اعلام خبر اصلاح آیین نامه انضباطی دانشجویان به منظور رصد کردن فضای مجازی دانشجویان از سوی وزارت علوم، بسیاری از فعالان دانشجویی به آن واکنش نشان دادند و آن را دخالت در حریم شخصی دانشجویان و کنترل کردن آنان از راه دور میدانستند. برخی دیگر این آیین نامه را کلی و پر از ابهام دانستند، به نحوی که به هر بهانهای دانشگاه میتواند با استفاده از کلی نگریی که در این آیین نامه وجود دارد، با دانشجو برخورد کند.
یکی از دانشجویان فعال دانشگاه ایران که نخواست نامش فاش شود این آیین نامه را به کلی گویی متهم کرد و به همدلی گفت: اگر آیین نامه را مطالعه کنید سرشار از کلی گویی و ابهام است تا دست دانشگاه را برای کنترل بیشتر باز کند. مثلا در این آیین نامه «انتشار تصاویر نامناسب» شامل برخوردهای انضباطی میشود. اما تصاویر نامناسب را با توجه به چه معیاری میسنجند. کدام تصاویر مناسب و کدام تصاویر را نامناسب میدانند. شاید کسی عکس با روسری را هم نامناسب بداند و فرد دیگر عکس بدون حجاب را مناسب بداند. این که معیاری برای سنجش قرار ندادند نشان دهنده این است که قرار است با دست آویز قرار دادن این آیین نامه به هر بهانهای دانشجویان را بازخواست و تحت فشار قرار دهند.
وی افزود: البته برخورد با دانشجویان به خاطر انتشار مطالب در فضای مجازی تازگی ندارد، چرا که در گذشته نیز در مواردی برخی از دانشجویان بهخاطر انتشار مطالب در فضای مجازی مورد بازخواست قرار میگرفتند. اما چون برخورد با انتشار مطالب یا تصاویر در فضای مجازی مبتنی بر آیین نامه خاصی نبود و جرم انگاری نشده بود، مصونیت نسبی وجود داشت. اما این آیین نامه مجوز برخورد بیشتر با دانشجویان حتی به خاطر بیان دیدگاهها یا انتشار عکس خصوصیشان را صادر کرده است و در این شرایط فعالیت دانشجویان که اکنون به اغماء نیز رفته است، دشوارتر میشود. چرا که براساس بند جدید این آیین نامه برخورد فقط به دانشجویان فعال محدود نمیشود و دانشجویان معمولی دانشگاه را نیز در برمیگیرد.
احمدیان دانشجو دانشگاه شهید یهشتی نیز در واکنش به اصلاحات این آیین نامه که اجازه سرک کشیدن به زندگی خصوصی دانشجویان را میدهد، به همدلی گفت: دانشجویان کشور ما با برخوردهای قهری بیگانه نیستند، آنها سالهای سال بهخاطر بیان دیدگاهشان برخورد قهری دیدهاند. کافی است نگاه کوتاهی به گذشته داشته باشیم، با موارد بیشماری مواجه میشویم که حاکی از فضای بسته دانشگاه در دولتهای مختلف بوده است، اما اکنون مسئولان پا را فراتر گذاشته و دیگر برخوردها به بیان نظر سیاسی دانشجویان و یا مطالبههای صنفی دانشجویی و ... محدود نمیشود، بلکه به زندگی خصوصی دانشجویان در فضای خارج از دانشگاه نیز کشیده شده است، این گونه وزارت علوم قصد کرده است که کنترل خودش را به لایههای مختلف زندگی دانشجویان گسترش دهد.
این دانشجو افزود: واقعیت این است فضای دانشگاه به دلیل محدودیتهای اعمال شده و برخوردهای قهری با دانشجویان، سالهاست از آن شور و نشاط فاصله گرفته است و اگر ادعا کنیم که محیط دانشگاه از معنی تهی شده و به فضایی مرده تبدیل شده است، بیراه نگفتهایم،. در این شرایط اقدام تغییر آیین نامهای که حریمی را برای داشجو باقی نمیگذارد چه معنایی به غیر از ایجاد رعب برای دانشجویان میتواند داشته باشد.
البته این اولین باری نیست که مسئولان آموزشی در زندگی شخصی و حریم خصوصی دانشجویان مداخله میکنند، چند ماه پیش نیز دستور العمل پوشش دانشجویان دانشگاه آزاد خبرساز شد. آییننامه ای که پوشیدن لباس راحتی در خوابگاه را برای دانشجویان ممنوع میکرد. در این دستورالعمل تاکید شده بود، پوشش محیط خوابگاه نیز باید متعارف با اماکن خوابگاهی باشد. پوشیدن لباس راحتی، به ویژه برای بانوان در هر شرایطی در فضای عمومی خوابگاه ممنوع است.
تمام این اتفاق ها در شرایطی میافتد که یکی از شعارهای تبلیغاتی حسن روحانی در زمان انتخابات ریاست جمهوری باز شدن فضای دانشگاهها و اجازه فعالیت مجدد به تشکل های صنفی بود. اما این وعده ها نه تنها عملی نشد بلکه به صورت عکس اتفاق افتاد. به نحوی که در سال های گذشته با بازداشت و حبس های طولانی مدت برای دانشجویان روبهرو بودیم، اکنون نیز فضا تا حد کنترل زندگی شخصی و خصوصی دانشجویان محدود شده است.
البته دیروز وزارت علوم به جنجال های اصلاح آیین نامه واکنش نشان داد. وزارت علوم اعلام کرد: بنا به پیشنهاد وزارت بهداشت، برخی اصلاحات حداقلی در آئین نامه انضباطی دانشجویان که بیش از ۲۰ سال از تصویب آن گذشته است، مطرح میشود که شامل تخلفات حرفهای و تخلفات پژوهشی و برخی اصلاحات عبارتی با توجه به گذشت زمان است.این اصلاحات به تصویب شورای اسلامی دانشگاهها رسیده ولی هنوز ابلاغ نشده است. زیرا برای ابلاغ باید به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی فرهنگی برسد.جزئیات این تخلفات در شیوه نامه مرتبط خواهد آمد که یکی از اصول مورد توجه در تدوین این شیوه نامه، عدم ورود به حریم شخصی دانشجویان است.
در خصوص فضای مجازی تغییر خاصی پیش بینی نشده و در حال حاضر نیز شوراهای انضباطی در دانشگاهها به تخلفات آشکار در فضای مجازی که شاکی خصوصی داشته باشد، ورود پیدا میکنند و این، موضوع جدیدی نیست.
- 19
- 1
