یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳
۰۸:۵۶ - ۲۴ اسفند ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۱۲۲۱۲۲
اخبار فلزات، طلا و ارز

سیاستگذار چگونه می‌تواند جزر و مد قیمتی بازار ارز را مهار کند؟/ چهارشنبه‌سوری داغ دلار

ارز,قیمت دلار
چندی پیش، وزیر اقتصاد در یک مصاحبه تلویزیونی اعلام کرد که یکی از کانال‌های فردایی در استانبول ترکیه، قیمت دلار را حتی در روزهای تعطیل تغییر می‌دهد. اگرچه وزیر اقتصاد تاکید داشت که برای مهار نوسان دلار باید با این سایت‌ها برخورد شود، اما نکته قابل توجه این است که در خلأ یک بازار رسمی آتی ارز، یک کانال غیررسمی بستر این جنس معاملات را فراهم کرده است. بازار آتی ارز، یکی از ابزارهای مهمی است که سیاستگذاران، فعالان و سرمایه‌گذاران می‌توانند در آن مشارکت داشته باشند. فعالان می‌توانند با توجه به نیاز آینده خود منابع ارزی را تامین کنند تا فشار به بازار نقدی کاهش یابد. همچنین سرمایه‌گذاران می‌توانند با توجه به پیش‌بینی خود از روند آتی، در این بازار کسب سود کنند. در نهایت سیاستگذار نیز می‌تواند با توجه به هدف‌گذاری دلاری، یک قطب‌‌نما برای بازار ارز ایجاد کند. بنابراین توسعه بازار آتی ارز، نه تنها موجب نوسان دلار نمی‌شود، بلکه می‌تواند ضربه‌گیر نوسان دلار شود.

در هفته‌های اخیر بار دیگر اقتصاد ایران درگیر یک نااطمینانی ارزی جدید شده است. نوسانات بازار ارز موجب شده است بازارها رالی جدیدی را تجربه کنند و فعالان بازار در اتخاذ تصمیمات خود دچار نوعی استیصال شوند. این شرایط بار دیگر به سیاستگذار اهمیت ایجاد یک بازار آتی ارز را گوشزد می‌کند؛ ابزاری کاربردی که قادر است با مبادله نااطمینانی میان فعالان بازار معاملات و اتخاذ تصمیم از سوی فعالان اقتصادی را ممکن می‌سازد. این روزها که بازار ارز آرام‌تر شده است نیز همچنان عدم پوشش ریسک موجب شده است تا اقتصاد کشور متحمل نااطمینانی گسترده‌ای باشد که نه تنها اتخاذ تصمیمات بلندمدت بلکه تصمیمات میان‌مدت و کوتاه‌مدت را نیز مختل می‌کند.  نبود ابزاری کارآمد برای پوشش دادن ریسک قیمت ارز موجب شده است تا کارشناسان بار دیگر از اهمیت وجود بازار رسمی آتی ارز در کشور سخن به میان آورند.

داستان تکراری نااطمینانی

اقتصاد ایران در هفته‌های اخیر وضعیت ملتهبی را پشت سر می‌گذارد. رشد سریع قیمت ارز در بازه‌ای کوتاه موجب شد تا موتور رشد قیمت‌ها در دیگر بازارهای دارایی روشن شود و عمده آنها سمت و سوی صعودی به خود بگیرند. با این حال رکورد تازه ارز نتوانست خود را تثبیت کند و به میانه کانال ۴۰هزار تومانی بازگشت. این نوسانات شدید قیمت ارز موجب شد تا بسیاری از افراد موضع محتاط‌تری نسبت به معاملات اتخاذ کنند و سمت عرضه و تقاضای اقتصاد با نوعی ترس از آینده نامعلوم به فعالیت خود ادامه دهند. این ترس را می‌توان به وضوح در قیمت‌ها و معاملات فعالان بازار مشاهده کرد. در واقع نوسان ارز موجب شده است توانایی ایجاد تصویری روشن از آینده از فعالان بازار سلب شود و آنها سعی کنند هزینه و ریسک این ناتوانی را به وسیله امنتاع از معامله یا افزایش قیمت‌ کالا و خدمات پوشش دهند.

همین مساله موجب شده است که آثار نوسانات ارز به صورت مستقیم و پایدار به تولیدکنندگان زنجیره‌های پایین‌تر و مصرف‌کنندگان منتقل شود و حتی با وجود کاهش قیمت ارز نسبت به روزهای اوج خود شاهد کاهش قیمت‌ها نباشیم. بدون شک چنین مشکلی مختص به اقتصاد ایران نیست و هر اقتصادی در جهان می‌تواند درگیر چنین نااطمینانی‌هایی شود. بدون شک ابزارهایی برای کنترل و کاهش سطح نااطمینانی در سطح بازارها ابداع شده که از مهم‌ترین آنها بازار آتی است. بازار آتی ارز از جمله ابزارهایی به شمار می‌رود که مورد کم‌توجهی سیاستگذاران در اقتصاد ایران قرار گرفته است.

قرارداد آتی چیست؟

در ادبیات مالی و اقتصادی، قرارداد آتی، قراردادی است که در آن خریدار و فروشنده توافق می‌کنند مقدار معینی از کالای مشخصی را باکیفیت و قیمت معلوم، در زمان و مکان مشخص معامله کنند. به بیان ساده‌تر، منظور از قرارداد آتی این است که در زمان حال اقدام به خرید کالایی می‌کنیم؛ اما در عین حال تصمیم نداریم که در حال حاضر کالا را تحویل بگیریم؛ به بیانی دیگر در قرارداد آتی درواقع می‌خواهیم چند ماه بعد کالا را تحویل بگیریم و پول آن را پرداخت کنیم. بنابراین به قراردادی که طی آن کالایی را اکنون و باقیمت مشخصی خریداری ‌کنیم، اما تحویل و پرداخت وجه آن در آینده صورت بگیرد، قرارداد آتی می‌‌‌گویند. نکته مهم در قرار داد آتی این نکته است که افراد بدون داشتن پول یا ارز می‌توانند قرارداد آتی ببندند و بر اساس انتظارات دست به معامله بزنند.

در واقع آتی قراردادی دوطرفه است و می‌توانیم بدون در اختیار داشتن کالا، همین الان کالا با مشخصات معین را بفروشیم و در آینده آن را باقیمتی که اکنون توافق کردیم، تحویل دهیم و پول آن را دریافت کنیم. سابقه استفاده از این نوع معامله برای افرادی چون کشاورزان و تولیدکنندگان مواد غذایی که قصد دارند ریسک خود را کم کنند، بازمی‌گردد. در حال حاضر بازار آتی در بورس کالای ایران برای کالاهای محدودی چون زعفران و پسته وجود دارد. بدون شک معاملات آتی نیازمند بستری مطمئن برای اجرا است. بازار آتی یک مرکز مالی برای انجام قراردادهای آتی استاندارد است و ابزار سیاستگذار برای پوشش ریسک در جامعه به شمار می‌رود.

ضرورت بهره‌گیری از بازار آتی ارز

بازار آتی ارز و ابزار مشتقه آن را می‌توان حلقه مفقوده سیاستگذاری ارزی در کشور تلقی کرد. در حال حاضر بازار آتی ارز به‌صورت غیررسمی در ایران فعالیت می‌کند و نقش مهمی در تعیین جهت بازار ارز دارد. تاسیس یک بازار رسمی آتی ارز موجب می‌شود تا آحاد اقتصادی قادر باشد بخش مهمی از نیازهای ارزی خود را به شکل قابل اطمینانی پوشش دهند و انتظارات روشنی از آینده به دست بیاورند. درواقع در حال حاضر مهم‌ترین اهرم‌های کنترل انتظارات در بازار ارز خارج از حوزه اثرگذاری سیاستگذار قرار دارد. رسمیت دادن به این بازار موجب می‌شود سطح نوسانات بازار ارز تا حد زیادی کنترل شود و افزایش و کاهش‌ها شدید در این بازار کمتر رخ دهد. در واقع وجود بازار آتی رسمی موجب می‌شود تا ارائه قیمت‌های بالاتر برای خرید و فروش ارز نوعی تعهد برای فرد به‌وجود بیاورد و از سوی دیگر افرادی که حس می‌کنند قیمت‌های فعلی واقعی نیست با ورود به بازار آتی نظرات خود را در معاملاتشان اعمال کنند. این وضعیت با پوشش دادن ریسک قیمت ارز در آینده میان افراد مختلف، علاوه بر اهرم‌های مهمی که برای سیاستگذار فراهم می‌کنند، موجب می‌شود تا صادرکنندگان و واردکنندگان بتوانند ناطمینانی خود را با ابزار و قیمتی مشخص مدیریت کنند.

مقدمات بازار آتی ارز

مانند هر طرح دیگری بازار آتی ارز مقدمات خاص خود را می‌طلبد. بدون شک مهم‌ترین این شرایط، پذیرش قیمت شکل‌گرفته در بازار آتی ارز است. درواقع سیاستگذار باید بازار آزاد ارز را به رسمیت بشناسد و سعی کند به جای کنترل قیمتی بازار روی مولفه‌های دیگری تمرکز کند. در واقع تا به امروز کنترل بازار ارز از سوی بانک مرکزی خود یکی از اصلی‌ترین عوامل اجتناب صاحبان خصوصی ارز از عرضه دارایی‌های ارزی خود در بازار بوده است؛ اقدامی که افزایش بیش از پیش قیمت و کاهش عرضه از جمله پیامدهای مخرب آن به شمار می‌رود. در واقع این نکته باید روشن شود که تعیین قیمت وظیفه سیاستگذار نیست، بلکه تعیین چارچوب و سیاست‌های بازار برعهده او قرار دارد. در واقع همین انتظار غلط است که تا به امروز انگیزه اصلی اقدامات نادرست در معیوب ساختن ساختارهای پیشین بازار ارز را شکل داده است. به نظر می‌رسد در صورتی که بانک مرکزی عزمی جدی در باثبات‌سازی بازار ارز و روان ساختن معاملات آن دارد، توجه به نکته ذکرشده حائز اهمیت است.

ارز,قیمت دلار

 چهارشنبه‌سوری داغ دلار

 شاخص ارزی در معاملات غیررسمی روز گذشته تغییر فاز داد و افزایشی شد. تحلیلگران ارزی بازار تهران ورود نقدینگی‌های آخر سال به بازار کالا‌های سرمایه‌ای مانند ارز و طلا را عامل رشد قیمت دلار در روز گذشته می‌دانند. البته این در حالی است که نرخ ارز مذکور در معاملات رسمی روز گذشته نوسان نداشت و در رقم روز دوشنبه به فعالیت خود پایان داد. در نهایت قیمت هر برگ دلار غیر‌رسمی در معاملات عصر روز گذشته با حدود هزار و ۸۵۰ تومان افزایش نسبت به نرخ روز پیشین به رقم ۴۶ هزار و ۶۵۰ تومان رسید. همزمان با رشد نرخ دلار در معاملات غیررسمی، نرخ سکه طلا نیز دچار نوسانات افزایشی شد و در کانال ۲۷ میلیون تومانی به فروش رسید.

شرایط فشار خرید در بازار

دیروز سه‌شنبه ۲۳ اسفند ماه روند نرخ شاخص ارزی در معاملات غیررسمی بازار ارز تهران افزایشی بود. در حالی که در یک هفته گذشته و پس از پمپاژ اخبار مثبت در زمینه بهبود روابط خارجی کشور، روند کاهشی جدیدی در نرخ ارز آغاز و هر برگ دلار آزاد به سطوح قیمتی کانال ۴۴ هزار تومانی رسیده بود، روز گذشته نمودار این ارز معکوس شد و به سمت کانال‌های بالاتر حرکت کرد. هر برگ از این اسکناس آمریکایی نخستین معاملات صبح روز گذشته خود را با افزایش قیمت نسبت به نرخ روز دوشنبه در کانال ۴۶ هزار تومانی آغاز کرد. درصورتی که هر کانال قیمتی را به ۱۰ پله یکسان تقسیم کنیم نرخ این ارز از معاملات ابتدا تا انتهای روز از پله سوم کانال ۴۶ هزار تومانی تا پله هفتم این کانال پیشروی کرد و در نهایت با حدود هزار و ۸۵۰ تومان افزایش نسبت به آخرین نرخ نقدی روز دوشنبه در رقم ۴۶ هزار و ۶۵۰ تومانی به فعالیت خود پایان داد. به عقیده برخی از تحلیلگران بازار تهران دارایی‌های ریالی آخر سال افراد را می‌توان عامل افزایش نرخ ارز در روز گذشته دانست.

این افراد بر این باورند که بخشی از جامعه با اهدافی مانند حفظ ارزش یا سرمایه‌گذاری، واریزی‌های ریالی پایان سال خود را به بازار ارز و طلا برده و سبب ایجاد شرایط فشار خرید در بازار شده‌اند. البته این در حالی است که به عقیده برخی از کارشناسان زمزمه‌هایی از آغاز رشد در بازار رمزارز‌ها نیز می‌تواند سبب افزایش نرخ ارز در روز گذشته باشد. پس از وقوع برخی مشکلات در نظام بانک‌داری آمریکا احتمالاتی از شروع روند صعودی در بازار رمزارز‌ها مطرح شد که این امر می‌تواند با افزایش سطح تقاضا برای تتر (رمزارز ثابت ارزش دلار) سبب افزایش نرخ این ارز در بازار شود.

ورود سکه به کانال ۲۷

روز گذشته همزمان با رشد نرخ دلار، قیمت قطعات مختلف سکه طلا نیز دچار افزایش قیمت شد. بر اساس فرمول محاسبه سکه طلا در بازار تهران، نرخ ‌هر قطعه از این فلز گران‌بها برابر است با حاصل‌ضرب نرخ دلار غیر‌رسمی در بهای جهانی اونس طلا و ضریب تبدیل اونس به گرم سکه (عدد ثابت) روز گذشته نیز علاوه بر رشد نرخ دلار غیررسمی، قیمت اونس طلای جهانی نیز دچار نوسانات افزایشی شد تا این دو عامل زمینه‌ساز رشد قیمت سکه شوند. بر این اساس نرخ هر قطعه سکه طلا ضرب امامی در پایان معاملات روز گذشته با حدود ۹۱۰ هزار تومان افزایش نسبت به نرخ روز پیشین به رقم ۲۷ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسید که از این میزان رقمی حدود ۶ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان را حباب سکه تشکیل می‌داد. گفتنی است که هر قطعه نیم و ربع سکه نیز در بازار روز گذشته به ترتیب با یک میلیون و ۵۰۰ و یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان افزایش نسبت به نرخ‌های پیشین به ارقام ۱۷ میلیون و ۵۰۰ هزار و ۱۱ میلیون تومان رسیدند.

  • 10
  • 4
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
عبدالله دوم پادشاه اردن بیوگرافی عبدالله دوم پادشاه اردن به همراه عکس های خانواده اش

تاریخ تولد: ۳۰ ژانویه ۱۹۶۲ (۶۲ ساله)

محل تولد: عمان، اردن

سمت: پادشاه اردن (از سال ۱۹۹۹)

تاجگذاری: ۹ ژوئن ۲۰۰۰

ولیعهد: حسین بن عبدالله دوم

همسر: رانیا عبدالله (ازدواج ۱۹۹۳)

ادامه
مینا ساداتی بیوگرافی مینا ساداتی بازیگر سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۱۰ آذر ۱۳۶۰

محل تولد: کاشان، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون

تحصیلات: فوق لیسانس گرافیک از دانشگاه هنرهای زیبای تهران

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

ادامه
شاه نعمت الله ولی شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه ایرانی

تاریخ تولد: ۱۴ ربیع الاول۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

نام های دیگر: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

پیشه: فلسفه و تصوف

مکتب: عارف و تصوف

آثار: شرح لمعات، رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی

ادامه
محمدرضا احمدی بیوگرافی محمدرضا احمدی؛ مجری و گزارشگری ورزشی تلویزیون

تاریخ تولد: ۵ دی ۱۳۶۱

محل تولد: تهران

حرفه: مجری تلویزیون

شروع فعالیت: سال ۱۳۸۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی حسابداری و تحصیل در رشته مدیریت ورزشی 

ادامه
رضا داوودنژاد بیوگرافی مرحوم رضا داوودنژاد

تاریخ تولد: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر

شروع فعالیت: ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۲

تحصیلات: دیپلم علوم انسانی

درگذشت: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳

ادامه
مائوریستو موتا پائز بیوگرافی مائوریسیو موتا پائز؛ سرمربی والیبال

تاریخ تولد: ۲۶ مه ۱۹۶۳

محل تولد: ریو دو ژانیرو، برزیل

ملیت: فرانسه

حرفه: سرمربی والیبال

آغاز فعالیت: سال ۱۹۹۴ تاکنون

ادامه
فرشید اسماعیلی بیوگرافی فرشید اسماعیلی فوتبالیست جوان ایرانی

تاریخ تولد: ۴ اسفند ۱۳۷۲

محل تولد: بندرلنگه، هرمزگان، ایران

حرفه: فوتبالیست

پست: هافبک هجومی

باشگاه کنونی: پیکان

قد: ۱ متر ۷۲ سانتی متر 

ادامه
رضا عطاران بیوگرافی رضا عطاران؛ ستاره سینمای کمدی ایران

تاریخ تولد: ۲۰ اردیبهشت ۱۳۴۷

محل تولد: مشهد

حرفه: بازیگر، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تدوین‌گر، خواننده

آغاز فعالیت: ۱۳۶۹ تا کنون

تحصیلات: دانشجوی انصرافی دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران 

ادامه
ویژه سرپوش