به گزارش ایسنا، هورمون های غده هیپوفیز که در کنترل تولید مثل، متابولیسم، استرس و شیردهی نقش دارند در اواخر تابستان به اوج خود می رسند.
اندام های محیطی مثل آن هایی که در تولید هورمون های جنسی و یا تیروئیدی ما نقش دارند نیز تحتتأثیر تغییر فصل هستند. اما به جای آنکه در فصل تابستان به اوج خود برسند در زمستان زیاد می شوند. به طورمثال تستوسترون، استرادیول و پروژسترون در اوخر زمستان یا اوایل بهار بیشترین مقدار را داشتند.
این یافته ها شواهدی قوی ارائه می کنند که نشان می دهد انسان ها یک ساعت درونی فصلی دارند که به نوعی بر روی ترشح هورمون ها در فصول مختلف تأثير می گذارد.
نویسندگان این مقاله می گویند:بر اساس مطالعات طولانی مدت زمستان و بهار و دانستن این موضوع که در این فصول اوج رشد و عملکرد انسان اتفاق می افتد مشخص شد که ممکن است انسان نیز مانند دیگر حیوانات در فصولی خاص اوج عملکرد فیزیولوژیکی برای فعالیت های اساسی بیولوژیکی را تجربه کند.
مکانیسم اصلی کنترل کننده ی این ساعت درونی هنوز مشخص نیست ولی نویسندگان می گویند که یک روند طبیعی یک ساله بین غدد محیطی و غده ی هیپوفیز وجود دارد. هورمون های هیپوفیز که منحصراً با نور خورشید تنظیم میشوند میتوانند اندام های دیگر را در طول سال کنترل کنند تا آن ها با توجه به فصل به طور مناسبی رشد کنند.
نویسندگان می گویند:بدین ترتیب ممکن است رشد، متابولیسم، استرس و تولید مثل در انسان ها با فصول زمستان و بهار هماهنگ بوده و اوج بگیرد.
بر اساس این مقاله این موضوع تفاوت زیادی با آن چه در پستانداران دیده می شود ندارد و در آنها نیز نوسانات هورمونی فصلی باعث تغییرات در تولید مثل، فعالیت، رشد و یا ساخت رنگدانه های پوست و مهاجرت می شود.
به عنوان مثال ترشح هورمونی به نام لپتین در گوزن های قطبی در زمستان زمانی که روزها کوتاه تر می شود کم می شود تا انرژی کمتری مصرف کنند و دمای بدن آن ها کاهش یابد که این موضوع مانع تولید مثل آن ها می شود.
حتی پریمات های نزدیک به خط استوا نیز نسبت به تغییرات فصلی حساسیت هایی نشان می دهند. برای مثال میمون رزوس در فصل پاییز به طور قابل توجهی بیشتر تخمک گذاری می کند در نتیجه فرزندانش پیش از پاییز بعدی یعنی در تابستان متولد می شوند.
این موضوع که آیا هورمون های انسانی نیز با تغییرات فصول نوسان دارند یا خیر هنوز مشخص نیست.
تعداد بیشتر داده هایی که تاکنون مورد بررسی قرار گرفته اند کم است و تمام هورمون ها را شامل نمی شود بنابراین نتیجه گیری از آن ها کاری چالش برانگیز خواهد بود. این مطالعات یا هورمون های جنسی را مورد مطالعه قرار داده اند و یا بر روی استرس و هورمون های متابولیسمی تمرکز کرده اند. همچنین نتایج به دست آمده متنوع و متناقض بوده اند.
درحالی که بعضی مطالعات بر روی هورمون های جنسی انسان نشان می دهند که تغییرات فصول تاثیرگذارند تعدادی دیگر از مطالعات می گویند فصل ها متغیرهای بی اهمیتی هستند.
در همین حال مطالعات بر روی سطح هورمون کورتیزول بزاقی یا همان هورمون استرس نشان از اثرات فصلی دارد. همچنین داده های زیادی از هورمون تحریک کننده ی تیروئید نشان می دهد که سطح این هورمون در تابستان و زمستان بیشتر است.
تحقیقات جدیدی که قرار است انجام گیرد بزرگترین تحقیقات در نوع خود است و شامل داده هایی از مرکز بهداشت اسرائیل شامل ۴۶ میلیون نفر در سال می شود و همچنین تمامی هورمون ها در آن مورد بررسی قرار می گیرند.
با بررسی تغییرات هورمونی در طول یک روز پژوهشگران دریافتند که انسان ها نیز تغییرات فصلی هورمونی را تجربه می کنند اگرچه میزان آن به اندازه ی سایر پستانداران زیاد نیست.
اثرات فیزیولوژیکی این تغییرات هنوز مشخص نیست اما بعضی از تغییرات مربوط به هورمون تیروئید تی ۳( T۳) و هورمون کورتیزول با یافته های قبلی هماهنگ است.
به عنوان مثال هورمون تیروئید که در زمستان زیاد می شود باعث گرمازایی می شود. هورمون کورتیزول نیز که در فوریه اوج می گیرد با مطالعات قبلی مطابقت دارد.
این تغییران اندک هستند اما همانطور که نویسندگان اشاره می کنند از منظر بالینی حتی کوچک ترین تأثير سیتماتیک میتواند باعث تشخیص پزشکی نادرست شود. اگر سطح طبیعی هورمون با توجه به فصل بررسی نشود می تواند منجر به افزایش هزینه های مربوط به آزمایش و درمان شود.
برای اثبات نتایج به دست آمده باید مطالعات بیشتری در مقیاس بزرگ تر و در مناطق دیگر جهان انجام شود اما یافته های کنونی نشان می دهد که ما تفاوت زیادی با سایر پستانداران نداریم.
و دانستن این موضوع که آیا هورمون های ما با تغییر فصل افزایش یا کاهش می یابند برای سلامت ما مهم است.
- 12
- 4
