با نزدیک شدن به ماه محرم، بازار مداحي ومداحان گرمتر از قبل مي شود اما برخی مداحان با موضعگيرهاي جناحي وسياسي درجامعه تشنج وحواشي ايجاد مي كنند كه قابل دفاع نيست. در همين راستا عملکرد اين روزهاي برخي مداحان از سوی مراجع تقلید نيز بیشتر مورد نقد قرار گرفته است و آیتا... مکارم شیرازی در دیدار مدیران رادیو معارف و رادیو محرم، محرم و عاشورا را از سرمایههای مهم تشيع دانست و تاکید کرد: دشمنان به دنبال ضربه زدن به مرجعیت و عاشورا هستند و به این مساله اذعان میکنند و برای تحقق آن سرمایهگذاری عظیمی را صورت دادهاند.
وی انقلاب اسلامی ایران را نشأت گرفته از قیام عاشورا عنوان و تصریح کرد: درمسائل مربوط به محرم و عاشورا تمام جناحها و گروهها ورود میکنند و اختلافات کنار میرود، این حلقه اتصال بسیار ارزشمند است. این مرجع تقلید شیعه با اشاره به نقشههای دشمنان برای کمرنگ کردن حضور مردم در برنامههای عزادارها، نسبت به وقوع برخی آسیبها هشدار داد و بر لزوم مراقبت همگان در این خصوص تاکید کرد. وی با توصیههای همیشگی خود به مداحان، بیان کرد: امروزه مداحی نسبت به سابق گستردهتر شده است؛ به همین دلیل باید مراقبتهای ویژهای در این خصوص انجام گيرد ؛ نباید به نام مداحی کارهای سیاسی و جناحی صورت گيرد.
خطباي محترم نیز باید مراقبتهای لازم را داشته باشند. آیت ا... مکارم شیرازی با اشاره به سبکهای رایج در مداحی، برخی از آنها را سبک و دور از شأن عزاداری امام حسین(ع) دانست و بر لزوم پرهیز از اینگونه سبکها تاکید کرد.اگر به تاریخ مداحی مراجعه کنیم، میبینیم که اصل نوحهخوانی یا مدح اهل بیت(ع) همراه بيان ظلم ومبارزه با كفار و ظالمان استكه ریشه در تاریخ ائمه معصومین (ع) دارد. درآن زمان هم شعرا و بزرگاني مثل دعبل خزايي اشعاري را در حضور ائمه میسرودندكه علاوه بر منقبت اهل بيت وبيان ظلمي كه به آنهاشده، جنبه حماسه ومبارزه با ظلم را داشته است. این کارهمچنان تا عصر ما هم ادامه پيداكرده که البته در این مدت با فراز و نشیبهایی همراه بوده است.
به هرحال همه این مداحیها مربوط به اهل بیت میشده و کمتر بعد جناحي و طرفداري از جريانهاي سياسي پیدا میکرد ولي همانگونه كه گفته شد در اين چند سال اخير برخي اقدامات شائبههايي را ايجاد كرده است كه بيشك ميتواند آسيب زا باشد. براي بررسي بيشتر اين معضل باحجت الاسلام محمدتقي رهبر، امام جمعه موقت اصفهان وعضو جامعه روحانيت مبارز به گفت وگو پرداختيم كه در ادامه آن را ميخوانيد.
جناح بازيهاي مداحان چه آسيبي به اعتقادات مردم مي زند ؟
نبايد مجالس سوگواري براي امام حسين(ع) را به مسائل سياسي وجناحي آلوده كرد. عده اي عزادار به ويژه جوانان ازروي اخلاص به اين مجالس ميآيند كه توسل، موعظه وذكرمصيبتي گوش كنند. افكار واذهان مردم را نبايد درگير مسائل سياسي كرد. اين گونه موضعگيريها درشأن مجالس اهل بيت(ع) نيست. بايدمسائل سياست در جاي خودش مطرح شود. براي مثال، خبطه هاي نماز جمعه را باعنوان خطبههاي عبادي وسياسي ازآن نام مي برند. درجامعه، گروه هاي سياسي بدون نزاع ودعوا مسائل اجتماعي وسياسي را مطرح ميكنند. شنيدهام بعضي ازآقايان دربرخي از جلسات موضعگيريهايي داشتند كه درست نبوده است. مردم بااخلاص وبراي توسل به امام حسين(ع) به مجالس سوگواري ميآيند.
براي مردم بايد ازاخلاقيات، عظمت امام حسين(ع) وتوسل صحبت كرد . طرح مسائل سياسي مناسب اين مجالس اهل بيت نيست، چه برسد به اينكه مسائل جناحي مطرح و موضع گيريهايي كه باعث تشنج درجامعه شود. وقتي افراد با يك ذهن پاك براي عزاداري به مجلس اهل بيت ميآيند اگر حرفهاي مداح را قبول كنند يك جور خطر دارد و اگر قبول نداشته باشند جورديگري خطر وموضعگيري ميكنند. طرح مباحث سياسي وجناحي به هيچ عنوان نبايد در مجالس مذهبي گفته شود . نبايد دراين مجالس از شخصي نقد يا عليه او صحبت كرد. بايد دراين مجالس اهل بيت، مردم را به اتحاد عليه دشمن قسم خورده ترغيب كرد وبه مردم گفت كه امام حسين(ع) در عاشورا درس استقامت به ما داد تا زير بار ذلت نرويم .
از چه زماني اين نوع رويكردها وارد كشور شد؟
سالهاست جناح بندهاي سياسي به وجود آمده است.دو جناح سياسي اصلاح طلب واصولگرا مثل دو برادرهستند. موضعگيريبنده اين است كه وحدت،انسجام و التيام وهمدلي ملي دركشور ايجاد شود. مباحث سياسي بايد درجاي خودش مطرح شود.نبايد عقدهگشايي وتسويه حساب سياسي وجناحي را به اين مجالش كشاند. اين كاراشتباه و خطاست. هركسي بايد در شأن ومحدوده خودش صحبت كند .مداح و واعظ هركدام يك محدوده دارند ونبايد پا را فراتراز مرزومحدوده خود بگذارند. جريانهاي سياسي هميشه هستند. هرچقدر بخواهيم آتش را دراين جريانات زياد كنيم، دشمن ازآن استفاده و بهرهبرداري بهتري ميكند. همه جناح هاي سياسي بايد با ايجاد وحدت درجامعه درمقابل دشمن بيگانه بايستند.حضرت امامفرمودند : دشمن هيچ كدام از شما را نميخواهد. درمقابل دشمني كه شما را نميخواهد همديگر را نقد نكنيد، متحد باشيد.
به نظر شما به عنوان يك عالم ديني دوري ازسياست زدگي مداحان با سكولاربودن ارتباطي دارد؟
حوزه كار مداحي ذكر وتوسل است . اگرقراراست موعظهاي گفته شود بايد با مستند ، اخباروروايات بزرگان باشد. بحث سكولار و موضعگيري سياسي بايد از مجالس اهل بيت پاك شود. بهتراست مداحان روضه صحيح وشعرخوب بخوانند.
فوايد ومضرات سياست زدگي هياتهاي مذهبي چيست؟
وقتي مسائل جناحي درمجالس مذهبي مطرح ميشود، باعث دلگيري وتيره شدن دلها ميشود زيرا عدهاي موافق وعدهاي ديگر مخالف آن موضعگيري هستند. برگزاري مجالس اهل بيت براي اين است كه مردم با روحانيت ومعنويت ، عشق وارادتشان را به امام حسين(ع) وكربلا بيشتركنند. بايد به نوعي عمل كرد كه وقتي مردم به مجالس اهل بيت مي روند مطالب مفيدي ياد بگيرند . وقتي گفته مي شود درفلان محافل، فلان بحث وموضع گيري سياسي صورت گرفته است، اصولا اين موضوعات درجامعه ادامه دار وباعث تشنج ودلگيري خواهد شد. در مجالس روضه فقط بايد روضه خوانده شود. بحث وطرح مسائل سياسي مربوط به خطبههاي نمازجمعه است. البته آن هم مفهوم خودش را دارد كه نبايد طوري گفته شود كه منجر به جناح بندي و دعواهاي سياسي شود.
بزرگان ديني ومذهبي نسبت به اين اقدامات چه واكنشي داشتند؟
بزرگان ومراجع تقليد نسبت به اين مباحث هميشه مخالفتهايي داشتهاند. بزرگان هيچ وقت چنين مباحثي را نمي ستايندو هميشه آن را رد ميكنند. هرعالم ديني كه اساسي ومنطقي فكركند، مردم را به وحدت وهمدلي دعوت ميكند، پرچم ولايت ونظام جمهوري اسلامي را تقويت ميكند تا دشمنان مايوس شوند .
- 11
- 6
