سناریوهای لندن برای عبور از سد بریگزیت

در حالی که دولت محافظه‌کار « ترزا می» به شدت تضعیف شده و حتی احتمال سقوط کابینه نیز وجود دارد، در حال حاضر چهار گزینه برای لندن مطرح شده است. گزینه اول خروج بدون توافق است که بنا به گفته مقامات اروپایی ممکن است به فاجعه ختم شود. گزینه دوم انجام همه‌پرسی مجدد است که دولت « ترزا می» و حتی برخی از رقبای داخلی او با این گزینه به شدت مخالف هستند. دو گزینه بعدی نیز به تعویق انداختن بریگزیت و مذاکره مجدد با اروپاست که به گفته تحلیل‌گران بعید به نظر می‌رسد اروپایی‌ها حاضر به دادن امتیازهایی بیشتر به لندن در این زمینه باشند.

پس از مخالفت قاطع اعضای پارلمان بریتانیا از طرح نخست‌وزیر برای خروج از اتحادیه اروپا و بلاتکلیفی لندن برای اجرایی کردن بریگزیت، اکنون علاوه بر نامشخص بودن روند خروج از اتحادیه، راهکارهای مختلفی نیز از سوی سیاستمداران انگلیسی برای تحقق راحت‌تر بریگزیت پیشنهاد می‌شود. در شرایط کنونی لندن دو گزینه در پیش رو دارد، یا اینکه بتواند با اروپا بر سر مرزهای ایرلند و تعرفه‌های گمرکی به توافق برسد و یا اینکه به موجب مخالفت‌های داخلی پارلمان ناچار به خروج سخت و بدون توافق با اروپا شود، امری که به گفته اکثر ناظران اروپایی ممکن است به یک چالش‌ مهم و گسترده تبدیل شود.

در همین رابطه و در حالی که لندن در حال مذاکره با اروپا و نیز کشمکش‌های داخلی برای رفع موانع بریگزیت است موضوع مرز بین ایرلند شمالی و جنوبی که به بک استاپ نیز مشهور است همچنان چالشی جدی میان بریتانیا و اروپا محسوب می‌شود به طوریکه لئو وردکار نخست وزیر جمهوری ایرلند طی گفت و گویی با خبرگزاری یورو نیوز تاکید کرده: علاوه بر نگرانی‌ها بر سر مسائل امنیتی که نزدیک به ۲۰ سال است فروکش کرده است، ممکن است پس از سه، پنج یا ده سال مرز سخت کشیده شود که در این صورت می‌توان تاکید کرد که بریگزیت نوعی خودزنی است.

این امر هر چند انتخاب لندن بود اما برای مخالفان خروج از اتحادیه اروپا مشکل ایجاد کرده است: از جمله اکثریت شهروندان ایرلند شمالی و همین‌طور کسانی که بریگزیت بر زندگی آنها تاثیر می‌گذارد اما در رای‌گیری شرکت داده نشدند، مثل مردم ایرلند جنوبی.

چهار گزینه پیش روی لندن

در چنین شرایطی گویا دولت محافظه‌کار لندن قصد دارد با اصلاحاتی مجدد برای یک توافق خروج راهکارهایی جدید پیدا کند، امری که به گفته کارشناسان می‌تواند به میزان زیادی دست «ترزا می» را برای مذاکره با اروپا باز نگاه دارد.همین مسئله قرار است به زودی بار دیگر میان مقامات انگلیسی به بحث گذاشته شود و قرار است در صورتی که بار دیگر اصلاحات نخست وزیر مورد مخالفت قرار بگیرد، برای خروج از اتحادیه اروپا یک مهلت دیگر مقرر شود. این موضوع از آنجا حائز اهمیت است که لندن باید نهایتاً تا اواخر اسفند ماه سال جاری از اتحادیه اروپا خارج شود و منابع مطلع خبر داده‌اند که اروپایی‌ها علاوه بر اینکه مایل به تمدید مهلت خروج نیستند، بلکه میل زیادی هم به بازگشت مجدد لندن به اتحادیه ندارد.

در همین رابطه و با پیچیده‌تر شدن شرایط مت هانکوک وزیر بهداشت بریتانیا اعلام کرده که احتمال بروز ناآرامی در پی بریگزیت وجود دارد و دولت در چنین شرایطی ممکن است حکومت نظامی اعلام کند؛ مسئله‌ای که به گفته وی دولت تمرکزی بر روی آن ندارد. به گفته منابع مطلع و به نقل از ساندی‌تایمز، لندن در صورت خروج بدون توافق با اروپا قصد دارد مقرراتی را برای مقابله با شورش‌های احتمالی مانند منع رفت و آمد اعمال کند.

در همین راستا و در حالی که دولت محافظه‌کار « ترزا می» به شدت تضعیف شده و حتی احتمال سقوط کابینه نیز وجود دارد، در حال حاضر چهار گزینه برای لندن مطرح شده است. نخستین مسئله همان خروج سخت یا بدون توافق است که بنا به گفته مقامات اروپایی می‌تواند منجر به فاجعه شده و دورنمای مناسبات آتی را بسیار مبهم و تنش‌آلود کند.

گزینه بعدی برگزاری همه‌پرسی مجدد است که تاکنون دولت «ترزا می» با آن به شدت مخالفت کرده و حتی گفته می‌شود که حزب کارگر نیز تمایل چندانی به آن ندارد. هر چند نتایج تازه‌ترین نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که طرفداران همه‌پرسی مجدد هم اکنون پیشتاز هستند.

گزینه سوم به تعویق انداختن بریگزیت است که همانطور که اشاره شد اروپایی‌ها تمایل چندانی به آن ندارند زیرا معتقدند پس از دو سال مذاکره و کشمکش باید هر چه زودتر مسئله خروج بریتانیا از اتحادیه مشخص شود. اما گزینه آخر مذاکره مجدد با اروپاست که مخالفان داخلی نخست‌وزیر نیز مایل به انجام آن هستند. البته در مورد همین موضوع هم بنا به تحلیلی که یورونیوز منتشر کرده به نظر نمی‌رسد اتحادیه اروپا رغبتی به امتیاز دادن به بریتانیا در مذاکرات جدید باشد. امری که کار دولت بریتانیا، چه دولت فعلی و چه دولت احتمالی آینده را دشوار خواهد کرد.

محمدرضا ستاری