شنبه ۰۵ خرداد ۱۴۰۳
۱۴:۴۲ - ۱۷ مهر ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۷۰۴۲۵۹
اندیشه سیاسی

حزب توده مبلغ ایدئولوژی مارکسیسم بود، نه نظریه‌های مفید کشورداری

جمشید پژویان,اخبار سیاسی,خبرهای سیاسی,تحلیل سیاسی

در کل اگر مارکسیسم موفق بود بعد از هفتاد سال حکومت اتحاد جماهیر شوروی و اروپای شرقی، دچار فروپاشی نمی‌شد. با این وجود، مارکسیسم همیشه در ایران، یک بحث سیاسی و نفوذ یک ایدئولوژی بوده است که در زمان پتر کبیر متمایل به این اصل بود که از طریق ایران به آب‌های آزاد دست پیدا کند.

تزارها بر آن بودند که با جنگ‌هایی که چه در زمان قاجار و چه پیش از آن با ایران داشتند و بعد هم از طریق اقدامات حزب توده، نفوذ خود را در ایران تقویت کنند. هر چند که بسیاری از اعضای حزب توده افراد بسیار روشنفکری بودند، با این وجود، ایدئولوژی و فلسفه مارکسیسم را تبلیغ می‌کردند و نه نظریه‌هایی همچون نظریه‌های اقتصادی که برای کشورداری مفید است.

در کل این یک نوع برخورد کاملا ایدئولوژیک بود که در یک دوران به اوج خود رسید و بعد‌ها به برخی نظریات برای مقاومت در مقابل رژیم گذشته تبدیل شد که فداییان خلق، حزب توده و نظایر آن در این دسته جای می‌گیرند. در این میان، گروه‌های تندرو‌تری هم بودند که حس می‌کردند رژیم می‌بایست به سمت و سوی ایدئولوژی حمایت از مستضعفان یا طبقه پایین و کارگران میل کند؛ ایدئولوژی که در دهه چهل شروع شد و تا پس از انقلاب نیز ادامه یافت، با این وجود هیچ گاه از پایگاه مستحکم کشورداری و ایدئولوژی اقتصادی برخوردار نبود و به وحدانیتی کامل نیل کرد، چرا که هیچ گونه ایدئولوژی و دیدگاه سیاسی نمی‌تواند به تنهایی یک کشور را اداره کند، هم‌چنان که امروز هم نتوانسته‌اند.

همانطور که می‌دانید در آن زمان، نفوذ کمونیسم شوروی در جوامع بر اساس، فاصله‌ای طبقاتی بود. در این میان، طبقات پایین و خصوصا کارگران و فقرا بر اساس آنچه می‌اندیشیدند و بدون اینکه به مبانی کامل اقتصادی آگاه باشند جذب این دیدگاه‌های سیاسی می‌شدند. البته در ایران آن چه که بیش‌تر در این خصوص به چشم می‌آمد فعالیت روشنفکران بودند و کارگران نقش عمده و اساسی در این دست حرکت‌ها نداشتند.

اولین یا معروف‌ترین قرائت‌هایی که از مارکسیسم در ایران صورت گرفت، از سوی گروه ۵۳ نفر در زمان رضاشاه بود. با این وجود بنده کتاب «سرمایه» مارکس را که در واقع رفرنس مارکسیسم در ایران هست خیلی سال قبل مطالعه کرده‌ام و به نظرم، هیچ یک از اصول آن بر مبنای نظریه‌های اقتصادی و کشورداری نیست و عمدتا مشتمل بر برخی شعار‌های ایدئولوژیک و سیاسی قلمداد می‌شود.

اما مقاومتی در برابر آن شکل گرفت، از آن باب که مشتمل بر برخی دیدگاه‌های سیاسی و ایدئولوژیک بود که به نظر من برای جامعه‌ای که دانش و آگاهی‌های کافی را ندارد شاید مقاومت کردن تنها راه موجود بوده است، ولی برای جامعه‌ای روشنفکر که دموکراسی در آن برقرار است، ایراد بزرگی به نظر می‌رسد. عیب بزرگ مقاومت در برابر این اندیشه آن است که شما آن را تبدیل به یک تابو کنید، که این خود بیش‌تر مایه تبلیغ این نوع ایدئولوژی و برخورد سیاسی در جامعه است.

در یک چارچوب علمی ابزاری وجود دارد که می‌توان از طریق آن، ظلم و اختلاف طبقاتی را تا جایی که ممکن است کاهش داد. از طرفی هم برخی شعارهای سیاسی، ایدئولوژیک و جنبه‌های قهری وجود دارد که می‌توان با به کار بستن آنها، جامعه را سرکوب کرد و این مطمئنا راه به جایی نخواهد برد، چرا که این راه‌ها، به جز زور و دیکتاتوری هیچ چیزی به دنبال ندارد. این مسائل در فضای دموکراسی با اجرای سیاست‌های درست اقتصادی هم‌چنان که در اروپای شمالی و در خیلی جاهای موفق دنیا وجود دارد، حل شده است.

شما در کشورهای اسکاندیناوی، انسان فقیر می‌شناسید؟ آیا اختلاف طبقاتی شدیدی که نه تنها در ایران، بلکه در بسیاری از کشورها قابل مشاهده است همه برخاسته از مارکسیسم است یا از ایدئولوژی خاص و مشخصی بهره می‌گیرد؟ پاسخ من منفی است، چرا که این کشورها در چارچوب مبانی اقتصادی مثبت و درست و با اتخاذ سیاست‌های اقتصادی کاملا قابل اجرا، توانسته‌اند به این موفقیت‌ها دست پیدا کنند. اینها همه شواهدی هستند که در دنیای پیرامون و اگر ما نمی‌توانیم آنها را ببینیم حتما چشم‌مان کور است.‌‌

hamdelidaily.ir
  • 10
  • 1
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
عبدالله دوم پادشاه اردن بیوگرافی عبدالله دوم پادشاه اردن به همراه عکس های خانواده اش

تاریخ تولد: ۳۰ ژانویه ۱۹۶۲ (۶۲ ساله)

محل تولد: عمان، اردن

سمت: پادشاه اردن (از سال ۱۹۹۹)

تاجگذاری: ۹ ژوئن ۲۰۰۰

ولیعهد: حسین بن عبدالله دوم

همسر: رانیا عبدالله (ازدواج ۱۹۹۳)

ادامه
زندگینامه امامزاده داوود زندگینامه امامزاده داوود در تهران

عنوان شده است که ایشان همراه با برخی از بستگان خود در همراه با امام رضا به ایران می آیند اما در منطقه شمال غربی تهران به شهادت رسیدند. مرقد ایشان در زمان صفویه ساخته شد و سپس در زمان فتحعلی شاه گسترش پیدا کرد. 

دلیل مرگ این امامزاده را به صورت دقیق نمی دانند اما براساس روایات بومیان آن منطقه مشخص می شود که وی همزمان با بستگان خود به همراه امام رضا به ایران می آیند که همزمان با امام ایشان نیز به شهادت رسیدند و سال شهادت را نیز به سال ۴۸۰ هجری قمری نسبت داده اند، البته باز هم باید اشاره کرد که این تاریخ دقیق نیست و تنها براساس شواهد محاسبه شده است. 

براساس آنچه مردم محلی می گویند، امامزاده داوود در آبادی کیگا که در نزدیکی روستای کن قرار دارد، شهید شده، همجنین برخی می گویند وی با همدستی فردی به اسم نجیم گبر و یکی از درویش های روستا به شهادت رسیده است. ز منظر دیگر قاتل این حضرت شخصی به نام محمود فرح‌زادی می باشد.

ادامه
کاظم نوربخش بیوگرافی کاظم نوربخش بازیگر کمدین ایرانی

تاریخ تولد: ۱ مهر ۱۳۵۵

محل تولد: بیجار، کردستان، ایران

حرفه: بازیگر

آغاز فعالیت: ۱۳۷۰ تاکنون

تحصیلات: دیپلم انسانی

ادامه
جیمی ولز بیوگرافی جیمی ولز نابغه پشت ویکی پدیا

تاریخ تولد: ۷ اوت ۱۹۶۶

محل تولد: هانتسویل، آلاباما، ایالات متحده آمریکا

ملیت: آمریکایی، بریتانیایی

حرفه: موسس بنیاد ویکی مدیا

ثروت: ۱/۵ میلیون دلار

ادامه
مینا ساداتی بیوگرافی مینا ساداتی بازیگر سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۱۰ آذر ۱۳۶۰

محل تولد: کاشان، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون

تحصیلات: فوق لیسانس گرافیک از دانشگاه هنرهای زیبای تهران

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

ادامه
شاه نعمت الله ولی شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه ایرانی

تاریخ تولد: ۱۴ ربیع الاول۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

نام های دیگر: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

پیشه: فلسفه و تصوف

مکتب: عارف و تصوف

آثار: شرح لمعات، رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی

ادامه
محمدرضا احمدی بیوگرافی محمدرضا احمدی؛ مجری و گزارشگری ورزشی تلویزیون

تاریخ تولد: ۵ دی ۱۳۶۱

محل تولد: تهران

حرفه: مجری تلویزیون

شروع فعالیت: سال ۱۳۸۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی حسابداری و تحصیل در رشته مدیریت ورزشی 

ادامه
رضا داوودنژاد بیوگرافی مرحوم رضا داوودنژاد

تاریخ تولد: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر

شروع فعالیت: ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۲

تحصیلات: دیپلم علوم انسانی

درگذشت: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳

ادامه

مجلس

دولت

ویژه سرپوش