یکشنبه ۰۲ اردیبهشت ۱۴۰۳
۱۳:۱۱ - ۱۹ دي ۱۴۰۲ کد خبر: ۱۴۰۲۱۰۱۲۳۲
محیط زیست و گردشگری

کم‌بارشی و سناریوی هارپ؛ شایعه یا حقیقت؟

وضعیت بارش ها در ایران,کم‌بارشی و سناریوی هارپ در ایران
یک کارشناس هواشناسی با تاکید براینکه کم‌بارشی‌های کشور از تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین سرچشمه می‌گیرد و باید برای مدیریت این شرایط مسیر سازگاری در پیش گرفته شود، گفت: طرح شایعاتی همچون «هارپ» ممکن است موجب شود تا مردم و مسئولان توجه کمتری به واقعیت امر و اتخاذ راهکارها و انجام اقدامات درست داشته باشند.

ایران به چهارمین سال خشک وکم‌بارش وارد شده است و بارش‌های کمتر از نرمال و دمای هوای بیش از نرمالی را تجربه کرد که به گفته مسئولان و کارشاناسان از گرمایش هوا و تغییرات اقلیمی سرچشمه می‌گیرد. در این میان برخی اخبار نیز مبنی بر تاثیر منفی«هارپ» و یا تغییر مسیر ابرهای باران‌زای ایران منتشر شد که به این موضوع به عنوان دلیلی برای کم‌بارشی ایران نسبت به برخی کشورهای همسایه تاکید داشت اما به گفته نایب رئیس انجمن علوم و فنون دریایی ایران برای ایجاد سیستم‌های بارشی انرژی بسیار زیادی نیاز است که انسان قادر به ایجاد آن‌ها و یا به وجود آوردن تغییرات در آن‌ها نیست.

عباس رنجبر در گفت وگو با ایسنا درباره کم‌بارشی ایران نسبت به کشورهای همسایه اظهار کرد: به‌طور کلی ایران درمحدوده‌ای از عرض‌های جغرافیایی قرار دارد که شرایط جوی حاکم بر آن کم‌بارشی است علاوه برآن امروزه مسئله گرمایش جهانی و تغییر اقلیم مطرح می‌شود که یکی از پیامدهای آن رخداد خشکسالی‌های طولانی و شدید همچون سال جاری و یا بارش‌های سیل‌آسا همچون اسفند سال ۱۳۹۷ و فروردین سال ۱۳۹۸ است. کشور ایران تحت تاثیر سامانه‌های جوی عرض‌های میانی و سامانه‌های جوی جنب حاره‌ قرار دارد که این شرایط سبب می‌شود بارندگی‌ها در این مناطق شرایط پایداری را نداشته و پراکندگی زیادی از نظر توزیع مکانی و زمانی داشته باشند.

وی افزود: بسیاری از اندیشمندان گرایش به خشکی در مناطق شرق مدیترانه تا آسیای میانه را طی سال‌های گذشته مطرح کرده‌اند، هر چند که ممکن است ترسالی‌های شدید اما موقتی در این بین داشته باشیم اما میانگین بلندمدت بارش این مناطق به دلیل تغییر شرایط کلی جو به سمت خشکسالی است. در کنار تمام این مسائل، شایعه تاثیر پروژه «هارپ» بر بارندگی‌ها طی دوره‌های خشکسالی در ایران مطرح می‌شود، در حالی که در بسیاری از کشورهای درگیر با خشکسالی بر مدیریت منابع آب و صرفه‌جویی تمرکز می‌کنند. لذا طرح اینگونه شایعات ممکن است باعث شود تا مردم و مسئولان توجه کمتری به واقعیت امر و اتخاذ راهکارها و انجام اقدامات درست داشته باشند.

به گفته نایب رئیس انجمن علوم و فنون دریایی ایران «هارپ» یک پروژه مطالعاتی است که طی سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۱۴ به‌طور مستقیم توسط آمریکا و برخی کشورها همچون ژاپن و کشورهای اروپایی در منطقه‌ای در آلاسکا انجام شد و موضوع آن مطالعه اثرات طوفان‌های مغناطیسی بر ارتباطات رادیویی و سامانه‌های مخابراتی، ارتباطات راداری و ماهواره ای بود که در اثر نفوذ ذرات باردار پر انرژی به «یونسفر» جو زمین دچار اختلالاتی می‌شوند. بادهای خورشیدی و پرتوهای کیهانی به سمت زمین، ذرات پر انرژی گسیل می‌کنند که پس از برخورد با میدان مغناطیسی زمین، این ذرات باردار حول خطوط این میدان حرکت می‌کنند و «کمربند وان آلن» را تشکیل می دهند. این کمربند تشعشعی از تراکم غلیظ الکترون‌ها و پروتون‌های با انرژی زیاد تشکیل می‌شود و در دو منطقهٔ هلالی شکل یکی رو به خورشید و در فاصله‌ ای حدود ۳۲۰۰ کیلومتر و دیگر در در طرف پشت به خورشید در فاصله‌ای حدود ۱۶۰۰۰ کیلومتری از سطح زمین واقع شده‌اند که توسط میدان مغناطیسی زمین، کره زمین را احاطه کرده‌است. این کمربند ارتفاع زیادی از فضا تا زمین دارد. پدیده‌ای با عنوان شفق قطبی به دلیل برخورد این ذرات باردار پرانرژی با میدان مغناطیسی زمین در مناطق نزدیک به قطب رخ می‌دهد.

وی ادامه داد: شفق قطبی در حقیقت ناشی از برخورد ذرات گسیل شده توسط بادهای خورشیدی و پرتوهای کیهانی با خطوط میدان مغناطیسی زمین در مناطق نزدیک قطب‌ها است. گاهی شدت این طوفان‌های مغناطیسی به‌حدی است که بخشی از ذرات باردار از کمربند وان آلن عبور می‌کنند و به جو زمین می‌رسند که این امر اغتشاشاتی را در یونسفر به‌وجود می‌آورد و سامانه‌های مخابراتی سطح زمین را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد بنابراین به‌طور کلی پروژه «هارپ» به منظور بررسی اختلات ایجاد شده در زمان فعالیت طوفان‌های مغناطیسی و اثرات آن‌ها بر لایه یونسفر جو انجام شده است. در این پروژه پس از گسیل امواج رادیویی با انرژی و فرکانس بالا به لایه یونسفر جو زمین نتیجه گرفتند که گسیل این امواج پر انرژی می‌تواند به‌صورت موضعی در آن بخش از لایه یونسفر گرمایش ایجاد کند که این موضوع نقش مهمی در ارسال امواج رادیویی و ارتباطات راداری و ماهواره‌ای می‌تواند داشته باشد.

نایب رئیس انجمن علوم و فنون دریایی ایران افزود: نکته قابل توجه این است که سیستم‌های جوی به‌قدری قوی هستند که برای شکل‌گیری‌ آن‌ها انرژی‌ بسیار زیادی لازم است و انسان تاکنون نتوانسته در این زمینه نقش و دخالتی در این ابعاد بزرگ مقیاس داشته باشد و حتی در حال حاضر کشورهای صاحب فناوری‌هایی از قبیل هارپ نیز با مشکل خشکسالی و گرمایش شدید مواجه هستند. درواقع شرایط جوی همچون یک آزمایشگاه فیزیک است و طیف وسیعی از پدیده‌ها در آن رخ می‌دهد که خارج از کنترل بشر است و اگر بشر بتواند تغییری هم ایجاد کند دیگر به‌راحتی قادر به مدیریت و کنترل آن نخواهد بود، هرچند که در ابعاد خردمقیاس از سال‌های بسیار دور تعدیل مصنوعی وضع هوا در مقوله‌هایی همچون باورسازی ابرها، تگرگ‌زدایی، حذف مه از فرودگاه‌ها و مواردی از این قبیل انجام شده و قابل پذیرش است بنابراین بعید به نظر می‌رسد که پروژه‌هایی همچون هارپ با توجه به انرژی‌های گسترده‌ای که برای پدیده‌های جوی و سیستم‌های بارشی نیاز است بتواند در مقوله افزایش یا کاهش بارش نقش موثری داشته باشد و تا کنون هیچ مستند علمی نیز در این خصوص ارائه نشده است.

در زمینه مدیریت تغییرات اقلیمی برنامه و سیاست منسجمی نداریم

وی تاکید کرد: تغییر اقلیم پدیده‌ای است که بر بسیاری از بخش‌ها از جمله منابع آبی، سکونتگاه‌ها، مهاجرت، امنیت غذایی، کشاورزی و ... تاثیر می‌گذارد اما مسئله مهم این است که ما در زمینه مدیریت تغییرات اقلیمی برنامه و سیاست منسجمی نداریم و متاسفانه تاکنون شرایط جوی ما را مدیریت کرده است. طبق مطالعات انجام شده بر اساس مدل‌های اقلیمی، بسیاری از مناطق از جمله غرب آسیا، خاورمیانه بخش‌هایی از استرالیا، آمریکای جنوبی و ... طی دوره‌های اقلیمی آینده گرایش به‌ کم‌بارشی و خشکی همراه با افزایش دما دارند و احتمال می‌رود که رخداد بارش‌های برف و دوره‌های سرد را در آینده کمتر تجربه کنند. ایران نیز باید تدوین و اجرای برنامه‌های مناسب، اتخاذ تدابیر و راهکارهای بهینه، خود را برای برای تعدیل اثرات و سازگاری با شرایط اقلیم آینده آماده کند.

رنجبر در پایان گفت: هر چند که تغییرات اقلیمی و به تبع آن رخداد بخشی از خشکسالی‌ها و دیگر پدیده‌های حدی جو می‌تواند ناشی از فعالیت‌های جاه‌طلبانه بشر طی دوره بعد از انقلاب صنعتی و منشا انسان ساز داشته باشد اما خوشبختانه انسان نمی‌تواند آن حجم از انرژی که برای تغییر سیستم‌های بارشی نیاز است را تولید کند و سبب خشکسالی عمدی در برخی از مناطق شود. لذا ایجاد تغییرات در این سطح از توانایی انسان خارج است اما انجام اقداماتی که منجر به مسایلی همچون گرمایش جهانی، افزایش گازهای گلخانه‌ای، تغییر کاربری زمین، توسعه شهرسازی و از بین بردن جنگل‌ها و مراتع، مانع شدن از شرایط تهویه‌های طبیعی هوا در کلانشهرها (مانند توسعه شهری در تهران که افزایش آلودگی هوا را در پی داشته است)، می‌تواند به معنای جنگ اقلیمی مطرح شود که در این ارتباط تغییرات ایجاد شده توسط بشر به حدی است که اقلیم توان بازسازی و برگشت به شرایط قبلی خود را نخواهد داشت. در این شرایط سبک زندگی همراه با تغییرات شرایط جوی و اقلیمی نمی‌تواند مانند دوره‌های گذشته تداوم یابد و نیاز به تغییرات اساسی و سازگار با شرایط جدید را خواهد داشت.

  • 11
  • 3
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
محمدرضا احمدی بیوگرافی محمدرضا احمدی؛ مجری و گزارشگری ورزشی تلویزیون

تاریخ تولد: ۵ دی ۱۳۶۱

محل تولد: تهران

حرفه: مجری تلویزیون

شروع فعالیت: سال ۱۳۸۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی حسابداری و تحصیل در رشته مدیریت ورزشی 

ادامه
رضا داوودنژاد بیوگرافی مرحوم رضا داوودنژاد

تاریخ تولد: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر

شروع فعالیت: ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۲

تحصیلات: دیپلم علوم انسانی

درگذشت: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳

ادامه
فرامرز اصلانی بیوگرافی فرامرز اصلانی از تحصیلات تا شروع کار هنری

تاریخ تولد: ۲۲ تیر ۱۳۳۳

تاریخ وفات : ۱ فروردین ۱۴۰۳ (۷۸ سال)

محل تولد: تهران 

حرفه: خواننده، آهنگساز، ترانه‌سرا، نوازندهٔ گیتار 

ژانر: موسیقی پاپ ایرانی

سازها: گیتار

ادامه
علیرضا مهمدی بیوگرافی علیرضا مهمدی؛ پدیده کشتی فرنگی ایران

تاریخ تولد: سال ۱۳۸۱ 

محل تولد: ایذه، خوزستان، ایران

حرفه: کشتی گیر فرندگی کار

وزن: ۸۲ کیلوگرم

شروع فعالیت: ۱۳۹۲ تاکنون

ادامه
ابراهیم بن جعفر ابی طالب زندگینامه ابراهیم بن جعفر ابی طالب

نام پدر: جعفر بن ابی طالب

سن تقریبی: بیشتر از ۵۰ سال

نسبت های مشهور: برادر محمد بن ابی طالب

ابراهیم بن جعفر ابی طالبزندگینامه ابراهیم بن جعفر بن ابی طالب

زندگینامه ابراهیم بن جعفر بن ابی طالب

ابراهیم بن جعفر بن ابی طالب فرزند جعفر بن ابی طالب بوده است، برخی از افراد ایشان را همراه با محمد از نوه های جعفر می دانند که عمال بن زیاد وی را به شهادت رساند. برخی از منابع می گویند که ابراهیم و محمد هر دو از لشکر ابن زیاد فرار کرده بودند که بانویی در کوفه آنها را پناه می دهد، اما درنهایت سرشان توسط همسر این بانو که از یاران ابن زیاد بود از جدا شد و به شهادت رسیدند. 

ادامه
مریم طوسی بیوگرافی مریم طوسی؛ سریع ترین دختر ایران

تاریخ تولد: ۱۴ آذر ۱۳۶۷

محل تولد: تهران

حرفه: ورزشکار، دونده دوهای سرعت

تحصیلات: کارشناسی تربیت بدنی از دانشگاه تهران

قد: ۱ متر ۷۲ سانتی متر

ادامه
زهرا گونش بیوگرافی زهرا گونش؛ والیبالیست میلیونر ترکی

چکیده بیوگرافی زهرا گونش

نام کامل: زهرا گونش

تاریخ تولد: ۷ جولای ۱۹۹۹

محل تولد: استانبول، ترکیه

حرفه: والیبالیست

پست: پاسور و دفاع میانی

قد: ۱ متر و ۹۷ سانتی متر

ادامه
سوگل خلیق بیوگرافی سوگل خلیق بازیگر جوان سینمای ایران

تاریخ تولد: ۱۶ آبان ۱۳۶۷

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۸۷ تاکنون

تحصیلات: لیسانس کارگردانی تئاتر از دانشگاه هنر تهران

ادامه
شیگرو میاموتو سفری به دنیای بازی های ویدیویی با شیگرو میاموتو

تاریخ تولد: ۱۶ نوامبر ۱۹۵۲

محل تولد: سونوبه، کیوتو، ژاپن 

ملیت: ژاپنی

حرفه: طراح بازی های کامپیوتری و نینتندو 

تحصیلات: کالج هنر کانازاوا

ادامه
ویژه سرپوش