دوشنبه ۰۱ مرداد ۱۴۰۳
۱۳:۱۱ - ۱۹ دي ۱۴۰۲ کد خبر: ۱۴۰۲۱۰۱۲۳۲
محیط زیست و گردشگری

کم‌بارشی و سناریوی هارپ؛ شایعه یا حقیقت؟

وضعیت بارش ها در ایران,کم‌بارشی و سناریوی هارپ در ایران
یک کارشناس هواشناسی با تاکید براینکه کم‌بارشی‌های کشور از تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین سرچشمه می‌گیرد و باید برای مدیریت این شرایط مسیر سازگاری در پیش گرفته شود، گفت: طرح شایعاتی همچون «هارپ» ممکن است موجب شود تا مردم و مسئولان توجه کمتری به واقعیت امر و اتخاذ راهکارها و انجام اقدامات درست داشته باشند.

ایران به چهارمین سال خشک وکم‌بارش وارد شده است و بارش‌های کمتر از نرمال و دمای هوای بیش از نرمالی را تجربه کرد که به گفته مسئولان و کارشاناسان از گرمایش هوا و تغییرات اقلیمی سرچشمه می‌گیرد. در این میان برخی اخبار نیز مبنی بر تاثیر منفی«هارپ» و یا تغییر مسیر ابرهای باران‌زای ایران منتشر شد که به این موضوع به عنوان دلیلی برای کم‌بارشی ایران نسبت به برخی کشورهای همسایه تاکید داشت اما به گفته نایب رئیس انجمن علوم و فنون دریایی ایران برای ایجاد سیستم‌های بارشی انرژی بسیار زیادی نیاز است که انسان قادر به ایجاد آن‌ها و یا به وجود آوردن تغییرات در آن‌ها نیست.

عباس رنجبر در گفت وگو با ایسنا درباره کم‌بارشی ایران نسبت به کشورهای همسایه اظهار کرد: به‌طور کلی ایران درمحدوده‌ای از عرض‌های جغرافیایی قرار دارد که شرایط جوی حاکم بر آن کم‌بارشی است علاوه برآن امروزه مسئله گرمایش جهانی و تغییر اقلیم مطرح می‌شود که یکی از پیامدهای آن رخداد خشکسالی‌های طولانی و شدید همچون سال جاری و یا بارش‌های سیل‌آسا همچون اسفند سال ۱۳۹۷ و فروردین سال ۱۳۹۸ است. کشور ایران تحت تاثیر سامانه‌های جوی عرض‌های میانی و سامانه‌های جوی جنب حاره‌ قرار دارد که این شرایط سبب می‌شود بارندگی‌ها در این مناطق شرایط پایداری را نداشته و پراکندگی زیادی از نظر توزیع مکانی و زمانی داشته باشند.

وی افزود: بسیاری از اندیشمندان گرایش به خشکی در مناطق شرق مدیترانه تا آسیای میانه را طی سال‌های گذشته مطرح کرده‌اند، هر چند که ممکن است ترسالی‌های شدید اما موقتی در این بین داشته باشیم اما میانگین بلندمدت بارش این مناطق به دلیل تغییر شرایط کلی جو به سمت خشکسالی است. در کنار تمام این مسائل، شایعه تاثیر پروژه «هارپ» بر بارندگی‌ها طی دوره‌های خشکسالی در ایران مطرح می‌شود، در حالی که در بسیاری از کشورهای درگیر با خشکسالی بر مدیریت منابع آب و صرفه‌جویی تمرکز می‌کنند. لذا طرح اینگونه شایعات ممکن است باعث شود تا مردم و مسئولان توجه کمتری به واقعیت امر و اتخاذ راهکارها و انجام اقدامات درست داشته باشند.

به گفته نایب رئیس انجمن علوم و فنون دریایی ایران «هارپ» یک پروژه مطالعاتی است که طی سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۱۴ به‌طور مستقیم توسط آمریکا و برخی کشورها همچون ژاپن و کشورهای اروپایی در منطقه‌ای در آلاسکا انجام شد و موضوع آن مطالعه اثرات طوفان‌های مغناطیسی بر ارتباطات رادیویی و سامانه‌های مخابراتی، ارتباطات راداری و ماهواره ای بود که در اثر نفوذ ذرات باردار پر انرژی به «یونسفر» جو زمین دچار اختلالاتی می‌شوند. بادهای خورشیدی و پرتوهای کیهانی به سمت زمین، ذرات پر انرژی گسیل می‌کنند که پس از برخورد با میدان مغناطیسی زمین، این ذرات باردار حول خطوط این میدان حرکت می‌کنند و «کمربند وان آلن» را تشکیل می دهند. این کمربند تشعشعی از تراکم غلیظ الکترون‌ها و پروتون‌های با انرژی زیاد تشکیل می‌شود و در دو منطقهٔ هلالی شکل یکی رو به خورشید و در فاصله‌ ای حدود ۳۲۰۰ کیلومتر و دیگر در در طرف پشت به خورشید در فاصله‌ای حدود ۱۶۰۰۰ کیلومتری از سطح زمین واقع شده‌اند که توسط میدان مغناطیسی زمین، کره زمین را احاطه کرده‌است. این کمربند ارتفاع زیادی از فضا تا زمین دارد. پدیده‌ای با عنوان شفق قطبی به دلیل برخورد این ذرات باردار پرانرژی با میدان مغناطیسی زمین در مناطق نزدیک به قطب رخ می‌دهد.

وی ادامه داد: شفق قطبی در حقیقت ناشی از برخورد ذرات گسیل شده توسط بادهای خورشیدی و پرتوهای کیهانی با خطوط میدان مغناطیسی زمین در مناطق نزدیک قطب‌ها است. گاهی شدت این طوفان‌های مغناطیسی به‌حدی است که بخشی از ذرات باردار از کمربند وان آلن عبور می‌کنند و به جو زمین می‌رسند که این امر اغتشاشاتی را در یونسفر به‌وجود می‌آورد و سامانه‌های مخابراتی سطح زمین را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد بنابراین به‌طور کلی پروژه «هارپ» به منظور بررسی اختلات ایجاد شده در زمان فعالیت طوفان‌های مغناطیسی و اثرات آن‌ها بر لایه یونسفر جو انجام شده است. در این پروژه پس از گسیل امواج رادیویی با انرژی و فرکانس بالا به لایه یونسفر جو زمین نتیجه گرفتند که گسیل این امواج پر انرژی می‌تواند به‌صورت موضعی در آن بخش از لایه یونسفر گرمایش ایجاد کند که این موضوع نقش مهمی در ارسال امواج رادیویی و ارتباطات راداری و ماهواره‌ای می‌تواند داشته باشد.

نایب رئیس انجمن علوم و فنون دریایی ایران افزود: نکته قابل توجه این است که سیستم‌های جوی به‌قدری قوی هستند که برای شکل‌گیری‌ آن‌ها انرژی‌ بسیار زیادی لازم است و انسان تاکنون نتوانسته در این زمینه نقش و دخالتی در این ابعاد بزرگ مقیاس داشته باشد و حتی در حال حاضر کشورهای صاحب فناوری‌هایی از قبیل هارپ نیز با مشکل خشکسالی و گرمایش شدید مواجه هستند. درواقع شرایط جوی همچون یک آزمایشگاه فیزیک است و طیف وسیعی از پدیده‌ها در آن رخ می‌دهد که خارج از کنترل بشر است و اگر بشر بتواند تغییری هم ایجاد کند دیگر به‌راحتی قادر به مدیریت و کنترل آن نخواهد بود، هرچند که در ابعاد خردمقیاس از سال‌های بسیار دور تعدیل مصنوعی وضع هوا در مقوله‌هایی همچون باورسازی ابرها، تگرگ‌زدایی، حذف مه از فرودگاه‌ها و مواردی از این قبیل انجام شده و قابل پذیرش است بنابراین بعید به نظر می‌رسد که پروژه‌هایی همچون هارپ با توجه به انرژی‌های گسترده‌ای که برای پدیده‌های جوی و سیستم‌های بارشی نیاز است بتواند در مقوله افزایش یا کاهش بارش نقش موثری داشته باشد و تا کنون هیچ مستند علمی نیز در این خصوص ارائه نشده است.

در زمینه مدیریت تغییرات اقلیمی برنامه و سیاست منسجمی نداریم

وی تاکید کرد: تغییر اقلیم پدیده‌ای است که بر بسیاری از بخش‌ها از جمله منابع آبی، سکونتگاه‌ها، مهاجرت، امنیت غذایی، کشاورزی و ... تاثیر می‌گذارد اما مسئله مهم این است که ما در زمینه مدیریت تغییرات اقلیمی برنامه و سیاست منسجمی نداریم و متاسفانه تاکنون شرایط جوی ما را مدیریت کرده است. طبق مطالعات انجام شده بر اساس مدل‌های اقلیمی، بسیاری از مناطق از جمله غرب آسیا، خاورمیانه بخش‌هایی از استرالیا، آمریکای جنوبی و ... طی دوره‌های اقلیمی آینده گرایش به‌ کم‌بارشی و خشکی همراه با افزایش دما دارند و احتمال می‌رود که رخداد بارش‌های برف و دوره‌های سرد را در آینده کمتر تجربه کنند. ایران نیز باید تدوین و اجرای برنامه‌های مناسب، اتخاذ تدابیر و راهکارهای بهینه، خود را برای برای تعدیل اثرات و سازگاری با شرایط اقلیم آینده آماده کند.

رنجبر در پایان گفت: هر چند که تغییرات اقلیمی و به تبع آن رخداد بخشی از خشکسالی‌ها و دیگر پدیده‌های حدی جو می‌تواند ناشی از فعالیت‌های جاه‌طلبانه بشر طی دوره بعد از انقلاب صنعتی و منشا انسان ساز داشته باشد اما خوشبختانه انسان نمی‌تواند آن حجم از انرژی که برای تغییر سیستم‌های بارشی نیاز است را تولید کند و سبب خشکسالی عمدی در برخی از مناطق شود. لذا ایجاد تغییرات در این سطح از توانایی انسان خارج است اما انجام اقداماتی که منجر به مسایلی همچون گرمایش جهانی، افزایش گازهای گلخانه‌ای، تغییر کاربری زمین، توسعه شهرسازی و از بین بردن جنگل‌ها و مراتع، مانع شدن از شرایط تهویه‌های طبیعی هوا در کلانشهرها (مانند توسعه شهری در تهران که افزایش آلودگی هوا را در پی داشته است)، می‌تواند به معنای جنگ اقلیمی مطرح شود که در این ارتباط تغییرات ایجاد شده توسط بشر به حدی است که اقلیم توان بازسازی و برگشت به شرایط قبلی خود را نخواهد داشت. در این شرایط سبک زندگی همراه با تغییرات شرایط جوی و اقلیمی نمی‌تواند مانند دوره‌های گذشته تداوم یابد و نیاز به تغییرات اساسی و سازگار با شرایط جدید را خواهد داشت.

  • 12
  • 3
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بزرگمهر بختگان زندگینامه بزرگمهر بختگان حکیم بزرگ ساسانی

تاریخ تولد: ۱۸ دی ماه د ۵۱۱ سال پیش از میلاد

محل تولد: خروسان

لقب: بزرگمهر

حرفه: حکیم و وزیر

دوران زندگی: دوران ساسانیان، پادشاهی خسرو انوشیروان

ادامه
صبا آذرپیک بیوگرافی صبا آذرپیک روزنامه نگار سیاسی و ماجرای دستگیری وی

تاریخ تولد: ۱۳۶۰

ملیت: ایرانی

نام مستعار: صبا آذرپیک

حرفه: روزنامه نگار و خبرنگار گروه سیاسی روزنامه اعتماد

آغاز فعالیت: سال ۱۳۸۰ تاکنون

ادامه
یاشار سلطانی بیوگرافی روزنامه نگار سیاسی؛ یاشار سلطانی و حواشی وی

ملیت: ایرانی

حرفه: روزنامه نگار فرهنگی - سیاسی، مدیر مسئول وبگاه معماری نیوز

شغل های دولتی: کاندید انتخابات شورای شهر تهران سال ۱۳۹۶

حزب سیاسی: اصلاح طلب

یاشار سلطانیبیوگرافی یاشار سلطانی

ادامه
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
شاه نعمت الله ولی زندگینامه شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه

تاریخ تولد: ۷۳۰ تا ۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

حرفه: شاعر و عارف ایرانی

دیگر نام ها: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

آثار: رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی، شرح لمعات

درگذشت: ۸۳۲ تا ۸۳۴ هجری قمری

ادامه
آپولو سایوز ماموریت آپولو سایوز؛ دست دادن در فضا

ایده همکاری فضایی میان آمریکا و شوروی، در بحبوحه رقابت های فضایی دهه ۱۹۶۰ مطرح شد. در آن دوران، هر دو ابرقدرت در تلاش بودند تا به دستاوردهای فضایی بیشتری دست یابند. آمریکا با برنامه فضایی آپولو، به دنبال فرود انسان بر کره ماه بود و شوروی نیز برنامه فضایی سایوز را برای ارسال فضانورد به مدار زمین دنبال می کرد. با وجود رقابت های موجود، هر دو کشور به این نتیجه رسیدند که برقراری همکاری در برخی از زمینه های فضایی می تواند برایشان مفید باشد. ایمنی فضانوردان، یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رفت. در صورت بروز مشکل برای فضاپیمای یکی از کشورها در فضا، امکان نجات فضانوردان توسط کشور دیگر وجود نداشت.

مذاکرات برای انجام ماموریت مشترک آپولو سایوز، از سال ۱۹۷۰ آغاز شد. این مذاکرات با پیچیدگی های سیاسی و فنی همراه بود. مهندسان هر دو کشور می بایست بر روی سیستم های اتصال فضاپیماها و فرآیندهای اضطراری به توافق می رسیدند. موفقیت ماموریت آپولو سایوز، نیازمند هماهنگی و همکاری نزدیک میان تیم های مهندسی و فضانوردان آمریکا و شوروی بود. فضانوردان هر دو کشور می بایست زبان یکدیگر را فرا می گرفتند و با سیستم های فضاپیمای طرف مقابل آشنا می شدند.

فضاپیماهای آپولو و سایوز

ماموریت آپولو سایوز، از دو فضاپیمای کاملا متفاوت تشکیل شده بود:

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ

نام کامل: حمیدرضا آذرنگ

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
ویژه سرپوش