دوشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۹
کد مقاله: ۹۹۰۸۰۰۰۱۵

معرفی و تاریخچه ساز دف| عوامل موثر در قیمت دف

دف,نت دف,دف و نیحضور دف در ایران به زمان ایران باستان برمی‌گردد
ساز دف که با انگشتان دست نواخته میشود، در گذشته اغلب برای نواختن در خانقاه ها و موسیقی عرفانی مورد استفاده میگرفت ولی امروزه در اکثر سبک های موسیقی ایرانی شامل موسیقی دستگاهی و مقامی و فولکلوریک و تلفیقی و… مورد استفاده قرار میگیرد. 

دف چیست؟

دف و دپ اسم صوت است و صدایی است که از کوبیدن ضربه ای به پوست دف بر می آید. ساز دَف، یکی از سازهای کوبه ای در موسیقی ایرانی است که شامل حلقه ای چوبی است که پوست نازکی بر آن کشیده اند و با ضربه های انگشت می نوازند. این ساز از سازهای ضربی ایرانی شبیه به دایره ولی بزرگتر از آن و با صدای بم تر است.

ساز دف از آلات موسیقی ایران باستان و کشورهای همجوار است. این ساز از ابزار موسیقی کوبه ای است که با ضربات دست نواخته می شود. دف معمولاً از پوست حیوانات ساخته می شود. ساز دف دارای یک قاب چوبی، زنجیر و پرده ای از پوست حیوانات است.

دَف شامل حلقه ای چوبی است که پوست نازکی بر آن کشیده اند و با ضربه های انگشت می نوازند. دف ایرانی شبیه به ساز دایره و اندکی بزرگ تر از آن و با صدایی بم تر است. دف حلقه ای از جنس چوب می باشد که عرض آن حدود ۵ تا ۷ سانتیمتر و قطر آن از ۲۵ تا ۴۰ سانتیمتر است. بر یکی از سطوح این ساز پوست کشیده شده و در درون جدار چوبی آن حدود ۴۰ حلقه ی فلزی قرار گرفته است. در جدارۀ داخلی این کمانه حلقه هایی در دسته های چهارتایی نصب می گردد که در زمان نواختن ساز، با برخورد به پوست و به یکدیگر اصواتی ویژه تولید می کنند. این ساز با انگشتان هر دو دست نواخته میشود. وزن اصلی ساز روی دست چپ است و دست راست بیشتر برقرار کنندۀ تعادل ساز است.

تاریخچهٔ حضور دف در موسیقی

حضور دف در ایران به زمان ایران باستان برمی گردد. شکل چهار گوش آن در تمدن ایلام در قرنهای هفتم و هشتم پیش از میلاد بکار می رفته است. ساز دف چهارگوش هنوز در بعضی کشورهای عربی مورد استفاده قرار می گیرد. دف گرد (دایره شکل) در مصر سال ۱۳۰۰ قبل از میلاد دیده می شود. در ایران نمونه های فراوانی از دف و دایره در مینیاتورهای دوره ی گورکانیان و صفویان مشاهده می شود. در نقاشی های دوران صفوی اکثراً دف بهمراه نی در مجلس سماع دیده می شود و در شعرهای شعرای کهن نیز اغلب این دو با یکدیگر می آیند.

عوامل موثر در قیمت دف,ساز دف,قیمت دفدف دارای یک قاب چوبی، زنجیر و پرده ای از پوست حیوانات است

در دوران قبل از اسلام دف در موسیقی ایرانی و کُردی حضور داشته به طوریکه رد پای ریتم های آن هنوز در موسیقی کردی وجود دارد، ولی با ورود اسلام این ساز جهت بقای خود در خانقاه ها و تکایای کردستان بست نشست و برای بیش از ۱۳ قرن در عبادتگاه های کردستان همدم دراویش کردستان شد و با ذکر و سماء آن ها آمیخته شد بطوریکه ذکرها در هر مقامی با ریتم خاص خود در دف همراه هستند و بعبارتی هر ذکری مقام خود را دارد که مقام های دف نام دارند.

مقام های دف در طرایق کسنزانی و قادری و دیگر طرایق از ۷ تا ۱۰ مقام اصلی هستند. این بست نشینی دف تا سال ۱۳۵۳ ادامه داشت تا اینکه به اهتمام محمدرضا لطفی و با زحمات بیژن کامکار این بست به پایان رسیده و در این سال بعد از قرن ها در اجراهای عمومی و در موسیقی غیرعرفانی استفاده شد.

ساختمان دف

دف متشکل از چنبری است از چوب بید که بر یک روی آن پوستی از بره کشند و آویزه هایی حلقه مانند از داخل بر جدار دایره ی چوبی کشند بر کف دست گیرند و به سر انگشتان با ضربه های موزون می نوازند. معلق نگاه داشتن دف در هوا زمان نواختن به طوری که در مواقع لازم با کف دست محافظت شود- نوازندگی آنرا مشکل می نماید. ابتدا و انتهای قاب اصلی با برش زاویه دار (اصطلاحاً برش فارسی) به هم چسبیده میشوند و ضخامت یک سمت از کلاف با تراشیدن چوب، کمتر شده و پوست با سریش روی این لبه می چسبد و با گل میخ محکم می شود. ساختمان دف را میتوان به اجزای زیر تقسیم کرد:

۱.کلاف اصلی:

یکی از اجزای ساختمان دف، کلاف اصلی است. کلاف اصلی در واقع بدنه استوانه ای شکل بوده که به صورت کوتاه طراحی شده بگونه ای که به آسانی درون دست جا می شود. کلاف اصلی عمدتاً از جنس چوب است. در یک طرف این استوانه پوست حیوانات و یا پلاستیک کشیده می شود و در اینصورت ابتدا و انتهای قاب را به صورت زاویه دار برش میدهند که اصطلاحا به این نوع برش، برش ایرانی گفته می شود. بعد پوست یا پلاستیک را با کمک سریش روی لبه استوانه می چسبانند و با کمک گل میخ آنرا محکم می کنند.

تکنوازی دف,تاریخچه دف,دفپوست دف را نباید خیلی گرم کرد چون احتمال پاره شدن پوست وجود دارد

۲. قلاب:

قلاب از دیگر اجزای ساختمان دف است که از آهن یا مس در جداره ی داخلی کمانه و محل اتصال حلقه هاست. فاصله ی هر قلاب از پوست در محدوده ی ۳.۵ و از فلاب مجاور ۳ سانتیمتر است.

۳. پوست:

به سطحی که روی استوانه کشیده می شود پوست می گویند، حال این پوست میتواند از نوع طبیعی و یا از نوع مصنوعی باشد. در نوع طبیعی پوست ها از پوست حیواناتی مانند گوسفند، بز، میش و آهو تهیه میشوند و پوستی که کهنه تر باشد در تولید ساز دف مناسبتر خواهد بود. پوست مصنوعی هم دارای جنسی است که نسبت به پوست طبیعی خواص بیشتری دارد و بعد از گذشت مدت زمانی دچار بوی نامطبوع، ایجاد حساسیت، عدم افت کیفیت ساز و غیره نمی شود و از کشش و ضخامت مناسبی بهره مند است.

۴. تسمه ی چرمی:

یکی از دیگر اجزای دف، تسمه ی چرمی است که برای جلوگیری از خستگی مچ های نوازنده در دف نوازی طولانی در قسمت داخلی کمانه وصل می شد.

۵. حلقه ها:

در جداره های داخل کمانه میخ هایی تعبیه شده که به مانند قلاب هستند و میتوان روی آن از حلقه های فلزی به صورت چند عددی همچون ۳ یا ۴ عددی استفاده کرد. اصولا فاصله این حلقه ها با پوست ۳ سانتیمتر بوده و یک سانتی متر هم از حلقه کناری فاصله دارند. البته به حلقه های موجود در ساز دف، جلاجل هم گفته می شود.

۶. کمانه:

حلقه چوبی با عرض پنج الی شش و نیم سانتی متر را کمانه می گویند که با توجه به اندازه دست نوازندگان ساز دف اندازه عرض آن متفاوت میباشد و با قطر ۵۰ الی ۵۵ سانتی متر متغیر است. ضخامت این چوب از طرفی که پول نصب می شود دو الی سه سانتیمتر و از سوی  دیگر یک و نیم سانتی متر میباشد. چنانچه کمانه کاملاً دایره شکل و متقارن بوده باشد، پوست از دو طرف بطور یکسان کشیده می شود که سبب میشود ساز دف صدای بسیار بهتری ارائه دهد. بر روی قسمت پشتی چوب یک فرو رفتگی میباشد که محل قرارگیری انگشت شست میباشد که به آن شستی می گویند.

دف,قدمت ساز دف,دف نوازیساز دف از آلات موسیقی ایران باستان و کشورهای همجوار است

۷. گل میخ ها:

از گل میخ ها برای نگه داشتن پوست روی کمانه در قسمت پشت و کناره کمانه استفاده می شود. این گل میخ ها دارای سری تخت به مانند پونز بوده که میتواند پوست را به خوبی روی کمانه ساز دف نگه دارد.

۸. شستی:

شستی که از اجزای ساختمان دف محسوب میشود فرورفتگی منحنی شکل است و محل استقرار انگشت شست دست چپ بر روی لبه ی کمانه است.

فرآیند یادگیری ساز دف

مثل هر ساز دیگری اول هنرجو در جلسات ابتدایی با تئوری موسیقی و نت خوانی به صورت ساده آشنا شده بعد از آن نحوه گرفتن ساز دف و انواع ضربه های مورد استفاده در دف را می آموزد و بتدریج با انجام تمرینها مبتنی بر كتاب آموزشی دف با ریتم های مختلف و تكنیك های گوناگون دف نوازی آشنا شده و فرآیند اولیه یادگیری این ساز به نحوی كه هنرجو قادر باشد ریتم های ساده را چه به صورت تكی و چه به صورت همنوازی با یك ساز یا آواز بنوازد كه بطور معمول حدود یكسال طول می كشد. در آخر داشتن چند تا شرط لازم هست كه پیشرفت شما را در یادگیری بیشتر می كند، یكی علاقه و دیگری صبر، حوصله، پشتكار و تمرین فراون.

چگونه دف را تمیز کنیم؟

برای تمیز نگه داشتن دف چند راه حل وجود دارد که باید آن ها را رعایت کنید:

- بعد از هر بار استفاده، دف را در کاور (جلد) خود قرار دهید.

- ساز دف را به هیچ وجه زیر نور خورشید قرار ندهید به دلیل آن که پس از مدتی پوست دف سفت شده و تقریباً پس از چند ساعت زمان می برد تا از این حالت خارج شود بعلاوه عمر پوسته هم کم می شود.

- قبل و بعد از هر بار استفاده، با دست به صورت دورانی روی پوست دف بکشید تا حرارت روی دف پخش شود.

آشنایی با قیمت دف و عوامل موثر در قیمت آن

قیمت دف بین افراد مبتدی و حرفه ای دارای تفاوت است و علت تفاوت قیمت بین این محصولات به پوست و کلاف اصلی این محصولات بر می گردد و این قیمت از سمت خود سازنده ساز تعیین می گردد. دفی که دارای پوست طبیعی باشد به طبع به علت فعالیت های بیشتری که روی پوست و مسطح سازی آن انجام می شود از قیمت بالاتری نسبت به پوست مصنوعی برخوردار است. در کنار این امر موارد دیگری که میتواند در قیمت ساز دف تاثیرگذار باشد میتوان به کیفیت کمانه و متقارن سازی آن به سبب کیفیت صدایی که توسط دف به وجود می آید اشاره نمود که تأثير بالایی در قیمت دف می گذارد.

تاریخچه دف در موسیقی,دف,اموزش دف زدنساز دف با ضربه‌های انگشت نواخته می شود از این رو در حیطه سازهای ضربی ایرانی قرار گرفته

گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

  • 14
  • 4
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
آقا محمد خان قاجار,زندگینامه آقا محمد خان قاجار,دلیل بیماری آقا محمد خان قاجار زندگی نامه آقا محمد خان قاجار اولین شاه دودمان قاجار در ایران

زادگاه: ۷ محرم ۱۱۵۵ ه‍.ق  

زاده: استرآباد

درگذشته: ۲۱ ذی‌الحجه ۱۲۱۱ ه‍.ق

آرامگاه: نجف

سلطنت: ۱۷۹۶ تا ۱۷۹۷ میلادی

دین: اسلام

ادامه
سیامک نعمتی,بیوگرافی سیامک نعمتی بازیکن پیکان,عکسهای سیامک نعمتی بیوگرافی سیامک نعمتی بازیکن فوتبال اهل ایران (+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۲۸ فروردین ماه ۱۳۷۳

محل تولد: سوادکوه

پست: هافبک دفاعی - مهاجم

ملیت: ایرانی

قد: ۱٫۷۸ متر

ادامه
فریبا نادری,فریبا نادری و مسعود رسام,فریبا نادری بازیگر بیوگرافی فریبا نادری و چگونگی بازیگر شدن او (+ تصاویر خانوادگی)

تاریخ تولد: ۲۳ فروردین ماه ۱۳۶۳

پیشه: بازیگری و مدلینگ

سالهای فعالیت: ۱۳۸۲ تاکنون

همسرها: مسعود رسام (فوت شده)، مهرداد طباطبایی

ملیت: ایرانی

ادامه
کایلی جنر,زندگی نامه کایلی جنر,عکسهای کایلی جنر بیوگرافی کایلی جنر زیباترین دختر ثروتمند جهان + تصاویر خانوادگی

زاده: ۱۰ آگوست ۱۹۹۷

زادگاه: لوس آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا 

ملیت: ایالات متحده آمریکا 

پیشه: شخصیت تلویزیونی، شخص طراز اول جامعه، مانکن

علت شهرت: عضو خانواده کارداشیان و جنر

ادامه
بشار رسن,بیوگرافی بشار رسن,بشار رسن فوتبالیست عراقی بیوگرافی بشار رسن فوتبالیست عراقی + تصاویر

ملیت: عراق

باشگاه: پرسپولیس

تاریخ تولد: ۲۲ دسامبر ۱۹۹۶

محل تولد: بغداد

پست: هافبک

قد: ۱۷۵ سانتی متر

ادامه
ریحانه پارسا,ازدواج ریحانه پارسا با مهدی کوشکی,حواشی ریحانه پارسا بیوگرافی ریحانه پارسا بازیگر جوان سینمای ایران+ تصاویر

تاریخ تولد: ۴ اسفند ۱۳۷۷

ملیت: ایرانی 

محل تولد: تهران

پیشه: بازیگر

فعالیت: تئاتر ۱۳۹۶ تاکنون

قد: ۱۷۸ سانتی متر

ادامه
حضرت نوح (ع),حضرت نوح زندگینامه (ع),زندگینامه حضرت نوح (ع) زندگی نامه حضرت نوح (ع) نخستین پیامبر از پیامبران اولو العزم

زادگاه: بین النهرین (کوفه)

آرامگاه: اختلافی (نجف، کوفه، کرک بعلبک،  نخجوان)

نام قوم: کلده و آشور

پیش از: سام

پس از: ادریس

ادامه
صائب تبریزی,شعر صائب تبریزی,مقبره صائب تبریزی زندگی نامه صائب تبریزی (میرزا صائب) یکی از غزلسرای قرن یازدهم هجری

زاده: ۱۰۰۰ (هجری قمری)

زادگاه: تبریز

پیشه: شاعر

ملیت: ایرانی

سبک نوشتاری: سبک اصفهانی

زمینه کاری: شعر

ادامه
پژمان پشتام,بیوگرافی پژمان پشتام,زندگینامه پژمان پشتام زندگینامه پژمان پشتام کشتی گیر فرنگی کار تهرانی (+ تصاویر)

زاده:۲۱ دی ۱۳۷۲

زادگاه: باقرشهر، تهران  

پیشه: ورزش‌کار

ملیت: ایرانی

قد: ۱٫۷۸ متر

ادامه
دیالوگ های خنده دار,دیالوگ های خنده دار فیلم ها,انواع دیالوگ های خنده دار

بهترین دیالوگ های خنده دار خواندن دیالوگ های خنده دار همیشه و در هر حال سبب دلخوشی و خندیدن خیلی از ما می شود و لحظاتی دلنشین و مفرح برای هرکسی به ارمغان می آورد. دیالوگ های خنده دار و کوتاه در این بخش گلچینی از دیالوگ های خنده دار را میخوانید: ۱. دیالوگ های خنده دار  یه وقتایی حسش نیست غصه بخوری، غصه رسماً تورو می خوره! ۲. دیالوگ های خنده دار فیلم True Detective:  نمیتونی اینجوری زندگی کنی. میدونی آدمایی که نصیحتم میکنن  انگار دارن با خودشون حرف میزنن ... ۳. دیالوگ های ماندگار فیلم The Truman Show:  کریستوف:« من تو رو بهتر از خودت می‏شناسم.» ترومن:« تو هرگز یه دوربین توی سر من نداشتی.» ۴. دیالوگ های خنده دار کتاب لایم لایت: زن: فکر می کردم از تئاتر متنفری مرد: متنفرم، من از دیدنِ خون هم متنفرم ولی توی رگ هام هست... (چاپلین) ۵. دیالوگ های خنده دار فیلم خفه گی: این روزا مگه کسی عاشق میشه - ولی من تو همین روزا عاشقت شدم! ۶. دیالوگ های خنده دار: شانس یکبار در خونه آدم رو میزنه، بداقبالی دستش رو از رو زنگ بر نمیداره، بدبختی هم که کلا کلید داره! ۷. دیالوگ های خنده دار کتاب خانم های جنگل بولونی: گاهی نمیدونی مشغول انجام چه کاری هستی… ولی آنچه انجام میدی، بهترین کاره! … به این میگن “الهام” ۸. دیالوگ های خنده دار سریال مردگان متحرک: آدم بدگمان همیشه پایینو نگاه میکنه و سرش ضربه میخوره، آدم خوشبین همیشه بالا رو نگاه میکنه و میلغزه، واقعگرا جلو رو نگاه میکنه و راه درست رو انتخاب میکنه. ۹. دیالوگ های خنده دار فیلم Amores Perros: مادربزرگم می گفت: اگر می خوای خدا رو بخندونی، از برنامه هات برای آینده بهش بگو! ۱۰. دیالوگ های خنده دار فیلم جیب بر خیابان جنوبی: رعنا: نگاه یه زن، حواس جمع ترین مردا رو هم بی حواس میکنه. کاوه: همه اینقدر ابله نیستن. رعنا: آدما ابله تر از اونین که تو فکرشو میکنی. دیالوگ های خنده دار فیلم ها ۱۱. دیالوگ های خنده دار فیلم شب های روشن: رویا: می دونی همه فکر می کنن  اگه حس واقعیشون رو نشون بدن همه چی به هم میریزه، هیچ کس حرف دلش رو راحت نمی زنه خوب اگه نمی خواد می تونه همون شب اول، همون لحظه اول بیاد و بگه… استاد: فکر نمی کنی آدما واسه مخفی کردن احساسشون دلیل دارن؟ رویا: دلیلشون از هم دورشون می کنه، چه دلیلی از عشق مهم تره! ۱۲. دیالوگ های خنده دار سریال کلاه قرمزی: کلاه قرمزی: معذرت از ته دل… آقای مجری: چرا نمیری خونه؟ کلاه قرمزی: آخه… دلم تنگ میشه… آقای مجری: تنهایی؟ کلاه قرمزی: اِهنین… آقای مجری: منم تنهام، همه فکر می‏کنن فامیل من شهرستانن؛ یعنی خودم اینجوری گفتم. ولی من هیشکیو ندارم، عین تو… کلاه قرمزی: کاشکی من دایناسورت بودم… ۱۳. دیالوگ های خنده دار فیلم حکم: عاشقها آدمای متوسطی هستن که با تعریف و تمجید کردن از هم خودشونو بزرگ میکنن. (مسعود کیمیایی) ۱۴. دیالوگ های خنده دار فیلم ها: نانا: می دونی؛ به قدر کافی عمر می کنی، به قدر کافی آدم از دست می دی و یاد می گیری که چه طور باید از خاطراتی که داری تشکر کنی ۱۵. دیالوگ های خنده دار فیلم The Lucky On: كاش زندگی ماند جعبه ی موسیقی بود... صداها اهنگ بود، حرف ها ترانه! دلشدگان_ علی حاتمی_ ١٣٧١ ۱۶. دیالوگ های خنده دار:  آقای مجری ما بی تربیت نیستیم، تربیت داریم منتها صلاح نمیدونیم ازش استفاده کنیم! دیالوگ های خنده دار و کوتاه گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

ویژه سرپوش