شنبه ۱۸ مرداد ۱۳۹۹
۱۳:۴۱ - ۱۶ آذر ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۹۰۳۳۸۳
موسیقی

۲۶ سال از مرگ جواد معروفی گذشت

تعبیر ابدی«خواب‌های طلایی»

جواد معروفی,اخبار هنرمندان,خبرهای هنرمندان,موسیقی

جواد معروفی، پیانیست و آهنگساز برجسته ایرانی را از نوآوران موسیقی سنتی می‌دانند. معروفی پلی بود میان ملودی‌های موسیقی سنتی ایرانی و هارمونی غربی. شانزدهم آذرماه مصادف است با بیستم و ششمین سالگرد درگذشت او.

جواد معروفی، پیانیست، آهنگساز و رهبر ارکستر، سال ۱۲۹۱ در تهران چشم به جهان گشود. مادرش عـذرا و پدرش موسی معـروفی از شاگردان برگزیده درویش‌خان و از موسیقی‌دانان بزرگ دوره خود بود. پنج سال داشت که خواهـرش نرگس به دنیا آمد. چند سال بعـد در هـمان دوره کودکی، مادرش را از دست داد و در خانواده پدری بزرگ شد. ابتدا موسیقی را از پدر می‌آموخت، تار می‌نواخت و با نواختن ویولن نیز آشنا شد. بعـد از دوره ابتدایی، در چهارده سالگی در دوره‌ای که وزیری مدیر هـنرستان موسیقی بود، به آنجا رفـت و به تحصیل مشغول شد. به پیانو روی آورد و نزد خانم تاتیانا خاراطیان تکـنیک نوازندگی پیانوی کلاسیک را فراگرفت. اتودها و پرلودهای شوپن، سونات‌های موتسارت، بتهوون، شوبرت و فـوگ‌های باخ را با مهارت می‌نواخت. معروفی در کنار موسیقی کلاسیک، موسیقی ایرانی را هـم ادامه داد و تحصیلات موسیقی را نزد عـلینقی وزیری کامل کرد.

جواد معروفی در هجده سالگی با شـمس زمان ازدواج کـرد که حاصل این ازدواج، منوچهر، شکوه‌زمان (گـیتی)، ژیلا و فـرهاد بود. سال ۱۳۱۲، در بیست و یک سالگی به دلیل استعداد شگـرفـش در موسیقی به استخـدام وزارت فـرهـنگ وقـت درآمد و معـلم موسیقی مدارس تهران شد. او در مدارس به آموزش سلفـژ و دیکته موسیقی در هـنرستان می‌پرداخت. معروفی از سال ۱۳۱۹ هـم‌زمان با افـتتاح رادیو به این سازمان پیوست و سال‌ها تک‌نواز پیانو بود. از سال ۱۳۳۲ به سرپرستی موسیقی رادیو منصوب شد و هـم‌زمان با آن به عـضویت شورای عـالی موسیقی نیز درآمد. معـروفی هـمچنین رهـبر ارکستر شماره یک و رهـبر ارکستر بزرگ گـل‌ها بود. او تنظیم آهنگ‌های شیدا، عارف، رکن‌الدین‌خان، درویش‌خان و بسیاری دیگـر از آهـنگ‌سازان معـروف ایرانی را به عـهـده داشت.

اولین کاری که برای ارکستر نوشت و آواز روی آن گذاشت، «دیلمان» نام داشت که توسط «غلامحسین بنان» خوانده شد. دیلمان در مایه دشتی است و چهار مضراب آن را مرحوم «ابوالحسن صبا» ساخته است. از میان قطعاتی که معروفی ساخته است، راپسودی اصفهان و فانتزی ژیلا بسیار معروف هستند. دیگر قطعات او، ساخته‌هایی در دستگاه ماهور و راک است. او در سال‌های فعالیت خویش توانست خط نوآورانه‌ای را در نواختن پیانوی ایرانی پدید آورد که در آن گوشه‌های موسیقی سنتی ایران را پوشش می‌داد، از این روی می‌توان از مکتب «معروفی» سخن به میان آورد که به نوعی دگرگونی در اجرا و پیشبرد فرآیند نوآوری در موسیقی منجر شده است.

معروفی در این خصوص می‌گوید: «از بدو تاسیس رادیو در سال ۱۳۱۹ در آنجا هـم مشغول شدم. در آن موقع سنی نداشتم ولی هـم نوازنده پیانو بودم و هـم رهـبر ارکستر شماره یک. سال اولی که رادیو تاسیس شد، در اولین ارکستر رادیو، این نوازنده‌ها بودند: صبا، حبیب سماعی، حسین تهرانی، مرتضی نی‌داوود و خود من. بعدها که برنامه گل‌ها تاسیس شد، من رهـبر ارکستر آن شدم و نوازنده پیانو و سولیست هـم بودم. برای ارکستر گـل‌ها هـم قطعاتی تنظیم می‌کردم».

معروفی در نواختن پیانو برای موسیقی ایرانی، از روش مشیر هـمایون بیشتر از مرتضی محجوبی اقـتباس می‌کرد، اما شیوه‌ای ویژه و یکتا داشت که تکـنیک در آن آشکار بود. معـروفی بیش از چهل سال سابقـه فعالیت در زمینه آهـنگ‌سازی دارد. معـروفی و پدرش نخستین کسانی محسوب می‌شوند که قـطعاتی در دامنه موسیقی ایرانی برای پیانو ساخته و تنظیم کرده‌اند. اولین قـطعه‌ای که مـعروفی ساخت ترانه‌های خیام بر اساس رباعـیات این شاعر بزرگ بود که در سال ۱۳۵۰ اجرا شد.

از جمله خدمات فـرهـنگی و آموزشی جواد معروفی می‌توان به سال‌ها تدریس در دانشگاه تهران اشاره کرد. معروفی در آن زمان روش ساخت آهـنگ و فرم‌های اصیل موسیقی را تدریس می‌کرد. استاد در سال‌های عـمرش در دانشگاه تهران و هـنرستان موسیقی شاگـردان بسیاری تربیت کرد که خودشان از هـنرمندان بنام کشور هستند. اردشیر روحانی، افـلیا پرتو، انوشیروان روحانی، پرویز اتابیگی (اتابـکی)، مهین زرین‌پنجه و ساسان محبی از جمله شاگردان جواد معروفی بودند. معروفی، خود در این باره می‌آورد: «سبک من را انوشیروان روحانی، اردشیر روحانی، افـلیا پرتو، مهین زرین‌پنجه و ساسان محبی خوب می‌نوازند. آنها شاگردان خوبـم بوده‌اند. آنها هم موسیقی ایرانی را می‌دانند و هـم موسیقی غـربی را. موسیقی ایرانی را وقتی به شاگرد درس می‌دهـیـم که دست روان داشته باشد و موسیقی کلاسیک را زده باشد. چون موسیقی کلاسیک دست را روان و نت‌خوانی را قوی می‌کند. بعدا موسیقی ایرانی به او درس می‌دهـیـم، چون موسیقی ایرانی تکنیک مفصلی دارد».

این موزیسین بزرگ و پرآوازه ایرانی سرانجام در بامداد روز سه‌شنبه شانزدهـم آذرماه ۱۳۷۲ در تهران درگـذشت.

دیگران از جواد معروفی می‌گویند:افلیا پرتو، نوازنده و مدرس موسیقی: همیشه گفته‌ام و باز هم می‌گویم من هر چه دارم از استاد جواد معروفی دارم. استادی که یک انسان بی‌نظیر و هنرمندی برجسته و دلسوز بود. هیچ وقت یادم نمی‌رود که ایشان چقدر برای من زحمت کشیدند. در کلاس ایشان جایی برای تنبلی نبود و در مقابل کم‌کاری کسی کوتاه نمی‌آمدند، اما با این حال مهربانانه و دلسوزانه تلاش می‌کردند تا شاگردان‌شان همه چیز را خوب یاد بگیرند و تمام آنچه را که لازم بود در اختیارشان می‌گذاشتند تا بتوانند در کار خود موفق باشند.

مزدا انصاری، مدرس پیانو: استاد معروفی از نوآوران موسیقی کشورمان به شمار می‌آید و موسیقی نوآورانه امروز مدیون همت و کوشش اوست. ایشان در تدریس بسیار با حوصله و مهربان بودند. صبوری و دلسوزی‌شان هم زبانزد بود. همیشه پشت میزشان می‌نشستند و نت‌ها را خودشان برای‌مان می‌نوشتند. علاوه بر این خیلی تاکید داشتند که ما موسیقی کلاسیک را هم به خوبی یاد بگیریم. در کل باید بگویم یک معلم و یک انسان به تمام معنا بودند.

مهدی وجدانی، رهبر ارکستر: نقشی که جواد معروفی در موسیقی ما دارد، مانند نقش عباس کیارستمی در سینمای ایران است. استاد جواد معروفی فقط یک آهنگساز و نوازنده برجسته نیست، او هنرمندی مبدع، حرفه‌ای و باسواد هم هست. معروفی بی‌شک پایه‌گذار سبکی از موسیقی است که بیان‌کننده احساسات فرهنگ و مردمان یک سرزمین پر از احساس است. او نشان داد بدون تغییر هویت یک ساز می‌توان آن را با زبان جدیدی معرفی کرد و مردمی را شیفته آن.

رضا دستجردی

hamdelidaily.ir
  • 16
  • 1
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
پیر امیدیار,بیوگرافی پیر امیدیار,پیرامیدیار بیوگرافی پیر امیدیار، بنیان گذار و رئیس سایت Ebay (+ تصاویر)

زاده:۲۱ ژوئن ۱۹۶۷ 

محل تولد: پاریس، فرانسه

شغل: بنیانگذار شرکت eBay

مادر: الهه میر جلالی امیدیار

پدر: کوروش امیدیار

همسر: پاملا کر امیدیار

ادامه
برادران رایت,برادران رایت اختراع هواپیما,زندگی نامه ی برادران رایت زندگینامه ی برادران رایت و اختراعات آنها

ویلبر رایت

ارویل رایت

- تاریخ تولد برادران رایت

ویلبر رایت: ۱۶ آوریل ۱۸۶۷

ارویل رایت: ۱۹ آگوست ۱۸۷۱

ادامه
حضرت محمد (ص),تولد حضرت محمد (ص),میلاد حضرت محمد (ص) زندگی نامه حضرت محمد (ص) از ولادت تا رحلتش

نام پدر: عبدالله

نام مادر: آمنه

شهرت: خاتم پیامبران، رسول خدا، امین

كنیه: ابوالقاسم و ابوابراهیم.

القاب حضرت محمد (ص): رسول اللّه، نبى اللّه، مصطفى، محمود، امین، امّى، خاتم، مزّمل، مدّثر، نذیر، بشیر، مبین، كریم، نور، رحمت، نعمت، شاهد، مبشّر، منذر، مذكّر، یس، طه‏ و... 

زمان تولد: ۱۷ ربیع الاول ۵۷۱ میـلادی

ادامه
علی صادقی,فیلم های علی صادقی,علی صادقی و ملیکا زارعی بیوگرافی علی صادقی بازیگر معروف طنز ایرانی (+ مصاحبه)

تولد: ۱۰ آذر ماه ۱۳۵۹ 

محل زندگی: تهران

ملیت: ایرانی

پیشه: بازیگر

مدرک تحصیلی: فوق دیپلم کامپیوتر

ادامه
سهراب سپهری,دبستان سهراب سپهری,زندگینامه سهراب سپهری زندگینامه سهراب سپهری (+ عکس)

زادروز: ۱۵ مهر ۱۳۰۷

محل تولد: کاشان

پیشه: شاعر، نقاش و مدرّس هنرستان هنرهای زیبا

مرگ: ۲۱ ماه آوریل ۱۹۸۰

علت مرگ: سرطان خون 

ادامه
محسن تنابنده,همسر محسن تنابنده,محسن تنابنده عکس بیوگرافی محسن تنابنده، فیلمنامه نویس و بازیگر مطرح ایرانی(+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۲۶ فروردین ماه ۱۳۵۴

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته بازیگری

همسر: روشنک گلپا

فرزند: یک پسر به نام نامی

ادامه
برد پیت,فیلم های برد پیت,برد پیت و ورزش مورد علاقه اش بیوگرافی برد پیت مشهورترین بازیگر آمریکایی (+ تصاویر همسران برد پیت)

ملیت: آمریکایی

تاریخ تولد: ۱۸ دسامبر ۱۹۶۳

محل تولد: شانی، اکلاهما، آمریکا

محل زندگی: اسپرینگفیلد، میزوری

زمینه فعالیت: بازیگر سینما و تلویزیون

همسران: جنیفر آنیستون (۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵)، آنجلینا جولی (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶)

ادامه
پوریا فیاضی,پوریا فیاضی بازیکن والیبال,تصاویر اینستاگرامی پوریا فیاضی بیوگرافی پوریا فیاضی و سوابق ورزشی اش (+ مصاحبه)

تاریخ تولد:۲۲ دی ۱۳۷۱

زادگاه: ارومیه، ایران

قد: ۱۹۵ سانتیمتر

رشته ورزشی: والیبال

پُست: دریافت کننده قدرتی

ادامه
استیو هانکه,زندگینامه استیو هانکه,زندگی نامه استیو هانکه بیوگرافی استیو هانکه، اقتصاددان مشهور آمریکا (+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۲۹ دسامبر ۱۹۴۲

محل تولد: ماکن، جورجیا

ملیت: ایالات متحده آمریکا 

فارغ التحصیل: دانشگاه کلرادو بولدر

مؤسسه: مدرسه معادن کلرادو، دانشگاه برکلی، دانشگاه جانز هاپکینز

ادامه
دیالوگ های فیلم سینمایی,بررسی بهترین دیالوگ ها,دیالوگ های باارزش

سخنوری یکی از ارکان ادبیات ایران و جهان است و نغزگویی و جمله‌های تاثیرگذار دو بن مایه اصیل در زبان محاوره تمامی ملل هستند. با توجه به همین اصل یکی از پایه‌های ماندگاری فیلم‌های سینمایی و مجموعه‌های تلویزیونی را باید در دیالوگ‌هایی جستجو کرد که در حافظه تاریخی مخاطبانشان نقش بسته‌اند. با توجه به استقبال و درخواست شما عزیزان تصمیم گرفتیم دیالوگ‌های ماندگار سینمای جهان و ایران و همچنین سریال‌های تلویزیونی را بازنشر کنیم. از این که همراه ما هستید و نظرات خود را با ما در میان می‌گذارید، سپاسگزاریم.

ویژه سرپوش