اظهارات مدیرکل آژانس اتمی پس از بازگشت از ایران/ تشریح نتایج و جزئیات سفر مدیرکل آژانس از زبان غریب‌آبادی

به گزارش مهر، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی پس از پایان مذاکرات خود در تهران، هنگام ورود به وین به سوالات خبرنگاران درباره توافق با ایران پیرامون دسترسی به دو سایت و انجام راستی‌آزمایی‌های مورد نظر این آژانس پاسخ داد.

«رافائل گروسی» در بدو ورود به پایتخت اتریش پس از سفر دو روزه به تهران در پاسخ به سوال خبرنگاری پیرامون دسترسی به ۲ مکان مورد نظر آژانس در ایران گفت که زمان دسترسی از آن دست اطلاعاتی است که آژانس عموماً آنها را افشا نمی‌کند.

وی در عین حال افزود که اما این دسترسی در آینده بسیار نزدیک میسر خواهد شد.

گفتنی است، جمهوری اسلامی ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه و در پایان سفر دو روزه «رافائل گروسی» مدیر کل آژانس به تهران و انجام مذاکرات با مقامات کشورمان، بیانیه مشترکی صادر کردند.

تشریح نتایج و جزئیات سفر مدیرکل آژانس از زبان غریب‌آبادی

نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: مدیرکل آژانس با یک تصویر مناسب و اخذ پیام‌های اصولی، ایران را ترک کرد.

به گزارش ایسنا، کاظم غریب‌آبادی، نماینده ایران در آژانس که در مذاکرات ایران و آژانس هیات ایران را همراهی کرده است، با اشاره به مذاکرات و ملاقات‌های انجام‌شده میان ایران و آژانس، به نکاتی اشاره کرده است که در زیر می‌آید:

اول: ایران، مهمترین شریک آژانس است و پذیرای یک‌پنجم بازرسی‌های آژانس است، از این‌رو، تعامل با این نهاد ضروری است. این‌که گفته شود مدیرکل فعلی آمریکایی است (به‌دلیل نقش گسترده آمریکا در انتخاب وی) و مدیریت روابط خود با آژانس را به دیگران واگذار کنیم، اشتباهی راهبردی است.

دوم: گروسی در این سفر که روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه انجام شد، با رییس سازمان انرژی اتمی، وزیر امور خارجه و رییس جمهور ملاقات و گفت‌وگو کرد. وی در این ملاقات‌ها به طور واحد از تمامی ملاقات‌شوندگان شنید که آژانس باید حرفه‌ای، مستقل و بی‌طرف باشد؛ آژانس باید مراقب توطئه دشمنان ایران که خود پذیرای بازرسی آژانس نیز نیستند و دارای سلاح اتمی هستند، باشد؛ ایران در صورت مشاهده حسن نیت آژانس و برابر مقررات و نه فراتر از آن، آماده تداوم همکاری و تقویت بیش از پیش آن است؛ اعتماد متقابل، لازمه همکاری است.

سوم: مدیرکل آژانس، هدف مهمتر این سفر (علاوه بر پیگیری دو سه موضوع پادمانی) را برقراری ارتباط و تماس‌های مستقیم خود با مقامات ذی‌ربط کشورمان به منظور ایجاد یک درک صحیح از موضوعات و تحولات مربوطه اعلام کرد. طبیعتا، برای گروسی که کمتر از یک سال است به مدیرکلی آژانس انتخاب شده، باید بسیار اساسی و مهم باشد که با مهمترین کشور عضو آژانس، ارتباطات خود را برقرار نماید و همچنین، اعتماد کشورمان را به خودش و آژانس جلب نماید، به‌ویژه این‌که در چند ماه اخیر شاهد برخی اقدامات سیاسی در این نهاد در قبال ایران بودیم. به نظرم، مدیرکل با یک تصویر مناسب و همچنین اخذ پیام‌های اصولی، ایران را ترک کرد. چنانچه وی در دوران مدیریت خود، بر اساس حسن‌نیت و به دور از اغراض سیاسی کار کند، همکاری ایران را خواهد داشت. مدیرکل آژانس در صورتی موفق است که بتواند با ایران کار کند، نه این‌که فقط درصدد ایجاد چالش باشد. آمانو موقعی به یک مدیرکل مستقل و قابل احترام برای جامعه جهانی تبدیل شد که سیاسی‌کاری را با ایران کنار گذاشت و مدافع چندجانبه‌گرایی شد. در غیر این‌صورت، هر مدیرکلی شکست خواهد خورد.

چهارم: بعضاً این‌گونه اذعان شده که سفر گروسی در راستای اهداف آمریکا و در جهت مکانیسم به اصطلاح ماشه بوده است. صرف‌نظر از دانسته‌های اینجانب از کانال‌های مختلف و این‌که شکست این به اصطلاح مکانیسم از اکنون محرز است، اگر این‌گونه بود، گروسی نباید در این شرایط به ایران سفر می‌کرد تا، از جمله با پذیرش شرایط ایران، جلوی پیچیده‌تر شدن شرایط را بگیرد. آن‌چیزی که در راستای اهداف آمریکاست، یک گزارش مدیرکل آژانس از عدم همکاری ایران و هموار کردن مسیر برای صدور قطعنامه در شورای حکام و ارسال موضوع به شورای امنیت می‌باشد، اما مدیرکل مسیر تعامل را انتخاب کرد و نه تقابل.

پنجم: این سفر با نتایج مشخصی برای هر دو طرف نیز همراه بود. صدور بیانیه مشترک که حاصل مذاکرات سخت و فشرده با هیات آژانس می‌باشد، نشان از موفقیت این تعامل دارد. در این خصوص، باید به چند موضوع توجه نمود:

- ایران پذیرفت که دو دسترسی مورد درخواست آژانس را فراهم نماید. ایران از ابتدا نیز اظهار داشت چنانچه هر درخواستی مبتنی بر اطلاعات مستقل آژانس باشد، آماده بررسی آنهاست. طبیعتاً برای هر کشوری مثل ایران که دارای برنامه هسته‌ای گسترده‌ای است، بروز برخی مسائل با آژانس طبیعی است، اما نکته مهم این است که مبانی سوالات و درخواست‌های آژانس باید برابر مقررات پادمانی باشد و طبیعتاً فرایند رسیدگی به آنها نیز باید کاملا منطبق با شیوه‌های استاندارد اجرای پادمان باشد. در خصوص این دو درخواست، آژانس بالاخره تمامی مستنداتی را که بر این اساس نبودند، کنار گذاشت و در درخواستی کاملا جدید، داده‌های مستقل خود را ارائه نمود. این، بدون هیچ پیش‌داوری و قضاوت، صرفا نشان از یک سوال پادمانی از سوی آژانس دارد که کشورهای عضو نیز برابر تعهدات پادمانی خود، تا حل‌وفصل نهایی، به آنها رسیدگی می‌کنند.

- این دسترسی‌ها داوطلبانه فراهم می‌شوند. این بدین معناست که ایران بر مبنای قطعنامه اخیر شورای حکام که از سوی ما نیز کاملا رد شده است، با آژانس همکاری نمی‌کند، بلکه این همکاری صرفا با انتخاب خود ایران صورت گرفته است.

- دو سه موضوع موردنظر هیچ ارتباطی با پی‌ام‌دی ندارند و همکاری درخصوص آنها نیز به منزله بازکردن موضوعات مختومه گذشته در چارچوب پی‌ام‌دی تلقی نمی‌شود. همان‌گونه که در بیانیه مشترک نیز آمده است، ایران و آژانس بر مفاد قطعنامه دسامبر ٢٠١۵ آژانس که این قبیل موضوعات را مختومه کرد، صحه گذاشتند و همچنین اذعان نمودند که موضوعات موردنظر، صرفا مرتبط با مواد هسته‌ای هستند که طبیعتا، در چارچوب پادمان قابل بررسی است.

- برابر بیانیه مشترک، آژانس اعلام کرده است که بر اساس تجزیه و تحلیل اطلاعات در دسترس خود، هیچ سوال و درخواست دسترسی دیگر فراتر از امکان‌هایی که ایران اظهار کرده است، ندارد. این، موضوع مهمی است. بر این اساس، آژانس تحت هیچ شرایطی نمی‌تواند مبتنی بر اطلاعاتی که تاکنون در اختیارش بوده، سوال یا درخواستی را مطرح نماید. مفهوم عملی این بند از بیانیه این است که تمامی اطلاعات در دسترس آژانس تاکنون،  با حل‌وفصل همین دو موضوع باید به تاریخ بپیوندد.

ششم: تفاهم ایران و آژانس درخصوص این دو موضوع با مختصاتی که گفته شد، امکان هرگونه اقدام سیاسی در چارچوب شورای حکام، از جمله ارسال این موضوع به شورای امنیت را می‌گیرد. برای هیات آژانس به‌طور شفاف تصریح گردید که هرگونه اقدام سیاسی در شورای حکام آتی، جلوی پیشبرد این فرایند را خواهد گرفت و همچنین، بر فرایند همکاری‌ها تاثیر خواهد گذاشت. از این‌رو، طبیعتاً در اثر این تعامل، در نشست پیش روی شورای حکام باید شاهد یک گزارش منطقی و مثبت از سوی مدیرکل آژانس باشیم. با این اقدام، آمریکا یک‌بار دیگر در پیشبرد توطئه‌های خود ناکام خواهد ماند و بار دیگر، درخصوص ایران با انزوای دیپلماتیک مواجه خواهد شد.

هفتم و نکته نهایی: ایران با یک تصمیم اساسی و برخوردار از پشتوانه نظام، حسن‌نیت خود را در تعامل با مدیرکل جدید آژانس نشان داد. اکنون، وارد مرحله تنظیم روابط با آژانس شده‌است، به این معنا که متناسب با رفتار آژانس، رفتار خود را تنظیم خواهد کرد. چنانچه آژانس تحت هر شرایط یا بهانه‌ای بخواهد مفاد این تفاهم مشترک را در آینده زیر پا بگذارد و یا در رسیدگی به این دو سه موضوع، با حسن‌نیت، آن‌گونه که در بیانیه نیز آمده است، رفتار نکند، همکاری‌ها و تعاملات ایران با آژانس را نشانه خواهد رفت. از همین‌جا، از مدیرکل آژانس به‌طور جدی انتظار داریم تا به تفاهمات به‌عمل آمده کاملا پایبند باشد، چرا که نظام ایران عبور از آنها را تحمل نخواهد کرد.