شنبه ۰۲ تیر ۱۴۰۳
۲۳:۰۱ - ۰۹ بهمن ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۱۱۰۹۰۹
مجلس

طرح ضد آزادی‌بیان و حقوق اساسی آیا تصویب می‌شود؟

آزادی بیان,طرح مجلس برای اظهار نظر جنجالی

روزنامه هم میهن نوشت: «هر شخصی که دارای موقعیت شغلی، اجتماعی، سیاسی، خانوادگی، علمی، فرهنگی و نظامی در جامعه است، در سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها، مقالات، پیام‌ها و یادداشت‌های خود در فضای حقیقی یا مجازی در‌مورد اموری که به اظهارنظر مراجع رسمی نیاز است و هنوز اعلام‌نظر رسمی نشده‌، مطالبی را خلاف‌واقع بیان کند که بازخورد گسترده داشته باشد، مسئول جبران خسارات وارده است.» این بخشی از خبری است که براساس‌آن، افرادی موسوم به «سلبریتی» یا همان «شناخته‌شده» در شبکه‌های اجتماعی دیگر نمی‌توانند به‌راحتی نسبت به موضوعی اظهارنظر یا نقدی را مطرح کنند. چراکه براساس پیش‌نویس این طرح که احتمالا به زودی در مجلس بررسی خواهد شد، افراد حق ندارند پیش از اظهارنظرهای مقامات رسمی، نسبت به مسئله‌ای طرح ابهام یا نقدی را بنویسند.

اصل ماجرا چیست؟

همانطور که گفته شد؛ این طرح اجازه هرگونه اظهارنظر یا انتقادی نسبت به هر مسئله‌ای را از کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌گیرد. جزئیات این طرح اما تا چه‌حد می‌تواند کارایی و حضور افراد در شبکه‌های اجتماعی‌ای چون توئیتر و اینستاگرام را محدودتر از قبل کند؟ پاسخ ساده است؛ براساس این‌طرح، اگر اتفاقی در سطح جامعه رخ دهد، تا وقتی اظهارنظر رسمی درباره آن رخداد یا حادثه صورت نگیرد، افراد مشهور و پرمخاطب در شبکه‌های اجتماعی، نباید پیرامون آن موضوع اظهارنظر کنند؛ درغیر‌اینصورت، حتی اگر این شایعات صحیح باشد اما با روایت مراجع رسمی تفاوت داشته باشد، اظهارنظر پیرامون آن جرم محسوب می‌شود. به‌این‌ترتیب «ماده ۵۱۲ مکرر»، درمجموع سلبریتی‌ها و افراد مشهور و پرمخاطب را تحت‌فشار قرار داده تا نتوانند آنطور که می‌خواهند نسبت به موضوعی هرچند غیرسیاسی اظهارنظر کنند.

کامبیز نوروزی، حقوقدان و کارشناس رسانه‌ای درخصوص چنین طرحی می‌گوید، قویا آزادی‌بیان هدف قرار گرفته و با تمام موازین حقوق اساسی و کیفری در تعارض محض است: «طرحی که عده‌ای از نمایندگان به‌عنوان الحاق یک ماده به قانون مجازات نوشتند که به ماده ۵۱۲ مکرر اضافه شود، طرحی است که اساسا با تمام موازین حقوق اساسی و حقوق کیفری در تضاد و تعارض محض است. این طرح قویا آزادی‌بیان را در کشور به‌شکل گسترده‌ای انکار می‌کند. طبق این طرح، هر شخصی که دارای موقعیت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و نظامی در جامعه است، در سخنرانی‌ها، پیام‌ها و یادداشت‌های خود در فضای مجازی در مورد اموری که نیاز به اظهارنظر مرجع رسمی است و هنوز اظهارنظری نشده، اگر مطالب خلافی را ارائه کند با مجازات سنگین مواجه خواهد شد.»

موضوع صرفا سیاسی نیست

بسیاری تصور می‌کنند در صورت تصویب این طرح، کاربران شبکه‌های اجتماعی فقط در مورد مسائل سیاسی دچار محدودیت می‌شوند اما باتوجه به اینکه چنین طرحی گستردگی بسیاری دارد، کاربرها در سایر حوزه‌ها نیز باید روی «لبه‌ تیغ» حرکت کنند؛ چراکه چنین محدودیتی می‌تواند حوزه‌هایی چون ورزش، مسائل اجتماعی و دغدغه‌های زیست‌محیطی را شامل شود.

کامبیز نوروزی معتقد است، این طرح فراتر از سلب آزادی‌بیان در راستای بیان اندیشه‌های سیاسی است؛ چراکه در سایر حوزه‌ها نیز با توجه به تصویب احتمالی این طرح، کاربرها نمی‌توانند نقدی را بنویسند یا در موردش صحبت کنند: «اگر این طرح تصویب شود، می‌توان اینطور گفت که در مورد هیچ موضوعی نه فقط سیاسی، افراد فعال در شبکه‌های اجتماعی تا پیش از اینکه یک مقام مسئول صحبت نکند، حق اظهارنظر و بیان دیدگاه خودشان را ندارند. فرض کنیم تهران دچار آلودگی هواست، هیچ کارشناس محیط‌زیست، هیچ استاد دانشگاه، هیچ روزنامه‌نگار و حقوقدانی اجازه ندارد سخنی در مورد آلودگی‌هوا مطرح کند، بلکه باید صبر کند یک‌مقام‌رسمی سخنی بگوید و بعد افراد نقدشان را بگویند.»

همچنین محسن برهانی، حقوقدان نیز در صفحه شخصی توئیتر خود نسبت به این موضوع اینطور واکنش نشان داد: «خلاصه این طرح یعنی فکر نکنید و نظر ندهید تا مراجع رسمی نظر دهند؛ بعد از اینکه اظهارنظر کردند، می‌توانید حرف بزنید!»

ابهام‌های فراوان این طرح

ماده ۵۱۲ اما چیست که قرار است بندی به این ماده اضافه شود تا درواقع کاربرها با محدودیت بیشتری رو‌به‌رو شوند؟ بخشی از این ماده می‌گوید: «هرکسی مردم را به قصد برهم زدن امنیت کشور به جنگ و کشتار با یکدیگر اغوا یا تحریک کند، صرف‌نظر از اینکه موجب قتل و غارت‌ بشود یا نشود به یک تا پنج سال حبس محکوم می‌شود.»

بخش دیگری از این ماده نیز که پیش‌تر اشاره شد، به این موضوع می‌پردازد که افرادی که دارای موقعیت اجتماعی، سیاسی، نظامی و فرهنگی باشند، نمی‌توانند پیش از اظهارنظر یک مقام‌مسئول، نسبت به موضوعی نقدی را مطرح کنند. همین بخش دارای ابهام یا به‌اصطلاح باگ‌های قانونی است. به صورت مکتوب در چه بخشی از قانون تعریف درستی از افراد مشهور یا سلبریتی‌ها قید شده است؟ ملاک سنجش اینکه چه افرادی سلبریتی هستند، چیست؟

کامبیز نوروزی درخصوص ابهام‌های قانونی چنین طرحی به ما می‌گوید: «در تمام مواد قانونی کشور، ما هیچ مقرراتی نداریم که به این شکل و شدت، آزادی‌بیان را مورد هدف قرار دهد. چنین قانونی اساسا مشروع نیست که به موجب اصل ۹ قانون اساسی، مجلس اجازه ندارد قانونی را وضع کند که آزادی‌های مشروع مردم را بگیرد. ازسوی‌دیگر، این طرح با امور کیفری نیز سازگار نیست چراکه قانون جزا باید صریح، روشن و بدون ابهام باشد. متنی که تصمیم‌گیران نوشتند سرشار از ابهام و مفاهیم بسیار کلی است که هرنوع برداشتی می‌توان از آن داشت. قوانین کیفری می‌تواند بهانه‌ای برای سوءاستفاده از قدرت قرار بگیرد که این روش صحیح نیست. من نمی‌دانم با چه تفکری برخی افراد، قانون‌نویسی می‌کنند و اینطور جان و مال مردم را به‌سادگی نگاه می‌کنند و حقوق اساسی مردم را به‌سادگی مورد حمله قرار می‎‌دهند. امیدوارم کیفیت قانون‌نویسی از این سطحی که وجود دارد خارج شود.»

عقب‌نشینی مجلس یا دیرکرد در تصویب؟

هرچند یک روز بعد از انتشار گسترده این خبر و انتقادهای فراوان به این طرح، کاظم دلخوش، سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به تسنیم درباره جزئیات بیشتر این طرح اظهار داشت که چنین طرحی در دستور کار کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی نیست. کاظم دلخوش در ادامه گفت: «احتمالا این موضوع یک پیش‌طرح یا پیش‌نویس باشد اما اکنون چنین طرحی یا چنین عنوانی در کمیسیون حقوقی و قضایی مطرح نیست». هرچند چنین صحبتی، شاید تحت‌عنوان «یک عقب‌نشینی استراتژیک» برای بررسی بیشتر این طرح عنوان شود اما همانطور که سخنگوی این کمیسیون گفت، این طرح رد نشده بلکه چنین طرحی در دستور کار نیست. در روزهایی که بسیاری از مردم به‌دلیل فیلترینگ گسترده شبکه‌های اجتماعی با آسیب جدی در کسب‌و‌کارهای‌شان رو‌به‌رو شدند، شایعه تصویب یا بررسی چنین طرح‌هایی که اظهارنظرهای مردم و آزادی‌بیان کاربران را به صورت مستقیم هدف قرار می‌دهد، شاید آخرین تیر بر پیکر نیمه‌جان شبکه‌های اجتماعی چون اینستاگرام و توئیتر باشد که همین حالا هم مردم به‌سختی وارد آن می‌شوند.

سپهر خرمی

  • 18
  • 4
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
فردریش نیچه نگاهی ژرف به زندگینامه و اندیشه‌های فردریش نیچه

تاریخ تولد: ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴

محل تولد: روکن، آلمان

حرفه: فیلسوف و منتقد فرهنگی

درگذشت: ۱۹۰۰ میلادی

مکتب: فردگرایی، اگزیستانسیالیسم، پسانوگرایی، پساساختارگرایی، فلسفه قاره‌ای

ادامه
هدیه بازوند بیوگرافی هدیه بازوند؛ بازیگر کرد سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۲۷ مرداد ۱۳۶۶

محل تولد: بندرعباس، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۹۶ تاکنون

تحصیلات: فارغ التحصیل لیسانس رشته مهندسی معماری

ادامه
سانجیو باجاج بیوگرافی سانجیو باجاج میلیارد و کارآفرین موفق هندی

تاریخ تولد: ۲ نوامبر ۱۹۶۹

محل تولد: هندی

ملیت: هندی

حرفه: تاجر، سرمایه گذار و میلیارد 

تحصیلات: دکتری مدیریت از دانشگاه هاروارد

ادامه
محمد مهدی احمدی بیوگرافی محمدمهدی احمدی، داماد محسن رضایی

تاریخ تولد: دهه ۱۳۶۰

محل تولد: تهران

حرفه: مدیرعامل بانک شهر

مدرک تحصیلی: دکترای اقتصاد واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تهران، کارشناسی اقتصاد بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی

نسبت خانوادگی: داماد محسن رضایی، برادر عروس قالیباف، برادر داماد رحمانی فضلی

ادامه
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
ندا قاسمی بیوگرافی ندا قاسمی؛ بازیگر تازه کار و خوش چهره تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی ندا قاسمی

نام کامل: ندا قاسمی

تاریخ تولد: ۳۰ خرداد ۱۳۶۰

محل تولد: کرمانشاه

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، مجری و صداپیشه

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

تحصیلات: دکترای شیمی آلی

ادامه

مجلس

دولت

ویژه سرپوش