یکشنبه ۰۳ تیر ۱۴۰۳
کد مقاله: ۱۴۰۱۱۲۰۰۶۲

آواز ابوعطا چیست؟

آواز ابوعطا,آواز ابوعطا چیست,گوشه های آواز ابوعطاآواز ابوعطا یکی از آوازهای موسیقی ایرانی است
یکی از متعلقات دستگاه شور که گوشه های مهمی با نام های سَیَخی، حجاز، چهارباغ و ... دارد و از حس و حال غم انگیز و سوزناکی برخوردار است؛ آواز ابوعطا نام دارد. در این مطلب از سرپوش به شرح توضیحاتی درباره آواز ابوعطا و کوشه های آن می پردازیم.

آواز ابوعطا

به یک نوع اصطلاح در موسیقی سنتی ایرانی، آواز یا نغمه می گویند که مجموعه ای از گوشه ها را توصیف می کند و معمولاً در کنار هم و مستقل از یک دستگاه اجرا می شوند. لفظ« آواز» برای دو معنای دیگر کاربرد دارد که شامل فرم موسیقی آواز و شکل خاصی از فرم آواز می باشد.

آواز ابوعطا به یکی از آوازهای چهارگانه ای اطلاق میشود که به شور در موسیقی امروز( بهمراه افشاری، دشتی و بیات ترک)، تعلق دارد. از القاب دیگر ابوعطا می توان به سارنج( صلحی) و دستان عرب اشاره کرد.

تاریخچه ای از آواز ابوعطا

اطلاعاتی درخصوص علت نام گذاری این آواز به نام ابوعطا در دسنرس نیست. آواز ابوعطا برطبق گفته ی فرصت الدوله شیرازی، همان سارنج است و از نظر او، ابوعطا قسمتی از فرود شور می باشد.

ارتباط بین ابوعطا با یکی از راگا های هندی به نام سارنگ توسط فردی به نام گن ایچی تسوگه مطرح شد ولی باز هم در منابع قدیمی موسیقی ایرانی نمیتوان به لغت سارنگ یا سارنج دست یافت و احتمالا نام ابوعطا از دوران ناصری رواج، پیدا کرده است.

حس و حال آواز ابوعطا

ابوعطا به نوعی آواز غم انگیز و سوزناک اطلاق میشود که کمی، نزدیک به حس و حال دستگاه شور است. در گوشه حجاز ابوعطا، برخی از موسیقی های مذهبی ایران مانند اذان، یا قرائت قرآن اجرا میشود و همین امر موجب شده تا حس و حال این گوشه به حال و هوای عربی توصیف شود.

تحلیل ردیف آواز ابوعطا,حس و حال آواز ابوعطاآواز ابوعطا از ملحقات دستگاه شور دانسته می‌شود

تحلیل ردیف

آواز ابوعطا بر محوریت دستگاه شور است. درجهٔ دوم دستگاه شور در ابوعطا به عنوان نت آغاز و نت ایست محسوب می شود. درجهٔ چهارم شور نت شاهد ابوعطاست و درجهٔ پنجم شور در ابوعطا بر خلاف خود شور نت متغیر نیست و چندان مهم نیست. بیشتر تمرکز ملودی ابوعطا در فاصلهٔ درجات دوم و چهارم شور میباشد و با وجود متوقف شدن بر روی درجهٔ سوم، این توقف گذراست. فرود به دستگاه شور به عنوان پایان آواز ابوعطا میباشد که مهم ترین دلیل برای وابسته شدن آن به دستگاه شور، تلقی میشود. با این حال، ابوعطا با تمرکز بر روی درجهٔ دوم شور، باعث شده تا تفاوت هایی با شور از نظر تونالیته داشته باشد.

نام گوشه های ابوعطا

نام گوشه های ابوعطا عبارتست از:

>> سَیَخی

>> حجاز

>> چهارباغ( یک ریتم سه ضربی آهسته دارد و میتواند برای گوشه ی حجاز، یک درآمد محسوب شود.)

>> گبری( این گوشه که قابل اجرا در پرده های حجاز است، یک روند نزولی از درجه ی پنجم به نت پایه ی شور دارد. این گوشه با اشعاری در بحر هَزَج مُسَدَّس مقصور و بیشتر با دوبیتی های باباطاهر خوانده می شود.)

>> کرشمه در ابوعطا

>> دوبیتی در ابوعطا

>> بسته نگار در ابوعطا

>> رامِکلی( داریوش طلایی، این گوشه را بعنوان گوشه ای در ابوعطا دانسته است)

حس و حال آواز ابوعطا,تاریخچه ای از آواز ابوعطا,آواز ابوعطاابوعطا با القاب دیگری مانند سارنج و دستان عرب نیز شناخته می‌شود

مهم ترین گوشه های آواز ابوعطا

از مهم ترین گوشه های اجرا شده در ابوعطا می توان به سَیَخی، حجاز، چهارباغ و گَبری( که جزء گوشه های دستگاه شور محسوب میشوند) اشاره کرد. همچنین گاهی اوقات به دلخواه خواننده، گوشه های کرشمه، دوبیتی و بسته نگار نیز اجرا می شود. گوشهٔ سیخی از نظر مُد با ابوعطا تفاوتی ندارد بلکه صرفا از نظر ملودی با هم فرق دارند.

گوشهٔ چهارباغ، یک متر سه ضربی آهسته دارد که برای گوشهٔ حجاز بعنوان یک درامد نیز استفاده میشود؛ با اینکه فرود آن شبیه به اواز دشتی است. در پرده های حجاز، گوشهٔ گبری اجرا میشود که از درجهٔ پنجم به نت پایهٔ شور، روند نزولی دارد یا برعکس از درجهٔ چهارم به درجهٔ هفتم شور، روند صعودی دارد.

یکی از خصوصیات این گوشه اینست که با اشعاری در بحر هَزَج مُسَدَّس مقصور( بر وزن مَفاعیلُن مفاعیلن مفاعیل) و همراه با دوبیتی های باباطاهر خوانده می شود. آواز ابوعطا از درامد ابوعطا اجرا میشود ، سپس به گوشهٔ حجاز میرود و در آخر، فرود آن به سمت محور اصلی دستگاه شور می باشد؛ درامد ابوعطا در این مسیر، تکرار نمی شود که این مسأله بیانگر وابستگی ابوعطا به شور در کنار فرود به شور می باشد.

آواز ابوعطا چیست,سارنج,گوشه های آواز ابوعطاآواز ابوعطا را یک آواز غم انگیز و سوزناک معرفی می‌کنند

گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

  • 19
  • 3
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
فردریش نیچه نگاهی ژرف به زندگینامه و اندیشه‌های فردریش نیچه

تاریخ تولد: ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴

محل تولد: روکن، آلمان

حرفه: فیلسوف و منتقد فرهنگی

درگذشت: ۱۹۰۰ میلادی

مکتب: فردگرایی، اگزیستانسیالیسم، پسانوگرایی، پساساختارگرایی، فلسفه قاره‌ای

ادامه
هدیه بازوند بیوگرافی هدیه بازوند؛ بازیگر کرد سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۲۷ مرداد ۱۳۶۶

محل تولد: بندرعباس، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۹۶ تاکنون

تحصیلات: فارغ التحصیل لیسانس رشته مهندسی معماری

ادامه
سانجیو باجاج بیوگرافی سانجیو باجاج میلیارد و کارآفرین موفق هندی

تاریخ تولد: ۲ نوامبر ۱۹۶۹

محل تولد: هندی

ملیت: هندی

حرفه: تاجر، سرمایه گذار و میلیارد 

تحصیلات: دکتری مدیریت از دانشگاه هاروارد

ادامه
محمد مهدی احمدی بیوگرافی محمدمهدی احمدی، داماد محسن رضایی

تاریخ تولد: دهه ۱۳۶۰

محل تولد: تهران

حرفه: مدیرعامل بانک شهر

مدرک تحصیلی: دکترای اقتصاد واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تهران، کارشناسی اقتصاد بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی

نسبت خانوادگی: داماد محسن رضایی، برادر عروس قالیباف، برادر داماد رحمانی فضلی

ادامه
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
ندا قاسمی بیوگرافی ندا قاسمی؛ بازیگر تازه کار و خوش چهره تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی ندا قاسمی

نام کامل: ندا قاسمی

تاریخ تولد: ۳۰ خرداد ۱۳۶۰

محل تولد: کرمانشاه

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، مجری و صداپیشه

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

تحصیلات: دکترای شیمی آلی

ادامه
دیالوگ های ماندگار درباره خدا

دیالوگ های ماندگار درباره خدا دیالوگ های ماندگار درباره خدا پنجره ای به دنیای درون انسان می گشایند و راز و نیاز او با خالق هستی را به تصویر می کشند. در این مقاله از سرپوش به بررسی این دیالوگ ها در ادیان مختلف، ادبیات فارسی و سینمای جهان می پردازیم و نمونه هایی از دیالوگ های ماندگار درباره خدا را ارائه می دهیم. دیالوگ های سینمایی معروف درباره خدا همیشه در تاریکی سینما طنین انداز شده اند و ردی عمیق بر جان تماشاگران بر جای گذاشته اند. این دیالوگ ها می توانند دریچه ای به سوی دنیای معنویت و ایمان بگشایند و پرسش های بنیادین بشری درباره هستی و آفریننده آن را به چالش بکشند. دیالوگ های ماندگار و زیبا درباره خدا نمونه دیالوگ درباره خدا به دلیل قدرت شگفت انگیز سینما در به تصویر کشیدن احساسات و مفاهیم عمیق انسانی، از تاثیرگذاری بالایی برخوردار هستند. نمونه هایی از دیالوگ های سینمایی معروف درباره خدا در اینجا به چند نمونه از دیالوگ های سینمایی معروف درباره خدا اشاره می کنیم: فیلم رستگاری در شاوشنک (۱۹۹۴): رد: "امید چیز خوبیه، شاید بهترین چیز. و یه چیز مطمئنه، هیچ چیز قوی تر از امید نیست." این دیالوگ به ایمان به خدا و قدرت امید در شرایط سخت زندگی اشاره دارد. فیلم فهرست شیندلر (۱۹۹۳): اسکار شیندلر: "من فقط می خواستم زندگی یک نفر را نجات دهم." این دیالوگ به ارزش ذاتی انسان و اهمیت نجات جان انسان ها از دیدگاه خداوند اشاره دارد. فیلم سکوت بره ها (۱۹۹۱): دکتر هانیبال لکتر: "خداوند در جزئیات است." این دیالوگ به ظرافت و زیبایی خلقت خداوند در دنیای پیرامون ما اشاره دارد. پارادیزو (۱۹۸۸): آلفردو: خسته شدی پدر؟ پدر روحانی: آره. موقع رفتن سرازیریه خدا کمک می کنه اما موقع برگشتن خدا فقط نگاه می کنه. الماس خونین (۲۰۰۶): بعضی وقتا این سوال برام پیش میاد که خدا مارو به خاطر بلاهایی که سر همدیگه میاریم می بخشه؟ ولی بعد به دور و برم نگاه می کنم و به ذهنم می رسه که خدا خیلی وقته اینجارو ترک کرده. نجات سربازان رایان: فرمانده: برید جلو خدا با ماست ... سرباز: اگه خدا با ماست پس کی با اوناست که مارو دارن تیکه و پاره می کنن؟ بوی خوش یک زن (۱۹۹۲): زنها ... تا حالا به زن ها فکر کردی؟ کی خلقشون کرده؟ خدا باید یه نابغه بوده باشه ... زیر نور ماه: خدا خیلی بزرگتر از اونه که بشه با گناه کردن ازش دور شد ... ستایش: حشمت فردوس: پیش خدا هم که باشی، وقتی مادرت زنگ می زنه باید جوابشو بدی. مارمولک: شاید درهای زندان به روی شما بسته باشد، اما درهای رحمت خدا همیشه روی شما باز است و اینقدر به فکر راه دروها نباشید. خدا که فقط متعلق به آدم های خوب نیست. خدا خدای آدم خلافکار هم هست. فقط خود خداست که بین بندگانش فرقی نمی گذارد. او اند لطافت، اند بخشش، بیخیال شدن، اند چشم پوشی و رفاقت است. دیالوگ های ماندگار درباره خدا؛ دیالوگ فیلم مارمولک رامبو (۱۹۸۸): موسی گانی: خدا آدمای دیوونه رو دوس داره! رمبو: چرا؟ موسی گانی: چون از اونا زیاد آفریده. سوپر نچرال: واقعا به خدا ایمان داری؟ چون اون میتونه آرامش بخش باشه. دین: ایمان دارم یه خدایی هست ولی مطمئن نیستم که اون هنوز به ما ایمان داره یا نه. کشوری برای پیرمردها نیست: تو زندگیم همیشه منتظر بودم که خدا، از یه جایی وارد زندگیم بشه ولی اون هیچوقت نیومد، البته اگر منم جای اون بودم خودمو قاطی همچین چیزی نمی کردم! دیالوگ های ماندگار درباره خدا؛ دیالوگ فیلم کشوری برای پیرمردها نیست سخن پایانی درباره دیالوگ های ماندگار درباره خدا دیالوگ های ماندگار درباره خدا در هر قالبی که باشند، چه در متون کهن مذهبی، چه در اشعار و سروده ها و چه در فیلم های سینمایی، همواره گنجینه ای ارزشمند از حکمت و معرفت را به مخاطبان خود ارائه می دهند. این دیالوگ ها به ما یادآور می شوند که در جستجوی معنای زندگی و یافتن پاسخ سوالات خود، تنها نیستیم و همواره می توانیم با خالق هستی راز و نیاز کرده و از او یاری و راهنمایی بطلبیم. دیالوگ های ماندگار سینمای جهان درباره خدا گردآوری: بخش هنر و سینمای سرپوش

ویژه سرپوش