شنبه ۰۵ خرداد ۱۴۰۳
کد مقاله: ۱۴۰۱۱۰۰۰۷۰

تئاتر خیابانی چیست و چه ویژگی هایی دارد؟

تئاتر خیابانی,تئاتر خیابانی چیست,تاریخچه تئاتر خیابانیتئاتر خیابانی از مشارکت گروه‌ها و نهادهایی شکل گرفته است که روحیه‌ای اعتراضی داشته‌اند
تئاتر خیابانی به اموری همچون شعبده بازی، تئاتر فیزیکی، تردستی، میم، سیاه بازی، دلقک بازی ، مهارت های سیرکی، کار با آتش، نمایش های روحوضی، بندبازی و… اطلاق میشود. این نمایش، محدود به سِن خاصی نمی باشد و قابلیت اعمال تنظیمات نور و افکت های صدا بر تئاتر خیابانی وجود ندارد. در این مطلب از سرپوش ویژگیهای تئاتر خیایابانی و تاریخچه آن توضیح داده شده است.

تئاتر خیابانی

به نوعی از تئاتر که اجرای آن در اماکن باز، نظیر خیابان ها، پارک ها و میدان ها انجام می شود؛ تئاتر خیابانی می گویند. اگرچه قدمت اجراهای خیابانی به چندین قرن میرسد ولی تئاتر خیابانی از سده نوزده و بیست بعنوان ژانری مستقل مطرح شد. در اکثر مواقع، درون مایه تئاتر خیابانی به رغم تئاتر کلاسیک، شامل مشکلات مردم عادی، مسائل جامعه و مشکلات زنان می باشد. لذا رواج یافتن تئاتر خیابانی برطبق نظر برخی از افراد، هم زمان با جنبش های اجتماعی سده بیستم مانند فمنیزم بوده است.

دوره گرد، نام اجراگران تئاتر خیابانی می باشد. تماشاگران، پول یا هدایایی مانند غذا یا نوشیدنی را به« دوره گردان» اهدا می کنند. تئاترهای خیابانی، اغلب در خیابان ها، مراکز خرید، پارکینگ ها و یا تقاطع ها و گوشه های خیابان اجرا میشود و شامل پرفورمنس های متحرکی است که در هنگام رژه یا اعتراضات یا در طول جشنواره ها اتفاق می افتند.

تاریخچه تئاتر خیابانی

همزمان با جنگ جهانی اول و انقلاب شوروی در اوایل قرن بیستم، نمایش های خیابانی در اروپا رواج پیدا کرد. هدف از اجرای چنین تئاتری تبلیغ و ترویج بود و عموماً قصد تبلیغ مواضع انقلاب را داشت. این روند، بعد از جنگ جهانی دوم در دهه ۱۹۵۰ میلادی، سیر نزولی یافت تا این که در اواخر سال های ۶۰ و ظهور رادیکالیسم در اروپا، جنبش دانشجویی فرانسه به آن جان تازه ای بخشید.

تئاتر خیابانی از این نظر با تئاترهای قبلی تفاوت داشت که اگر تئاتر خیابانی درزمان گذشته برای دفاع از پرولتاریا برخاسته بود ولی اینک بر ضدسرمایه داری جهانی سر برآورده بود. شکل گیری بسیاری از این نمایش ها بعد از جنگ ویتنام با هدف مخالفت با امپریالیزم جهانی بود و به تدریج ، تأثیرات سیاسی در این نمایش ها کم شد و دفاع از حقوق سیاهان، زنان و مخالفت با جهانی سازی، جایگزین آن شد. در حال حاضر ، تعداد اجراهای صحنه های تئاتر جهان به هزاران نمایش میرسد تا باطل را محکوم کنند و حق و معنویت از دست رفته بشر معاصر را آشکار کنند.

ویژگی های تئاتر خیابانی,تئاتر خیابانی,تاریخچه تئاتر خیابانی در ایرانتئاتر خیابانی همواره در زندگی مردم حضوری پررنگ داشته است

تاریخچه تئاتر خیابانی در ایران

تئاتر خیابانی در ایران از سده بیستم رواج پیدا کرد. پایتخت تئاتر خیابانی ایران، شهر مریوان می باشد. تئاترهای خیابانی در ایران در ابتدا با نمایش های مذهبی شروع شد. از محبوب ترین و قدیمی ترین شاخه های هنر نمایشی در کشور میتوان به نمایش هایی نظیر تعزیه و پرده خوانی روحوضی اشاره کرد. تعزیه در دوره های تاریخی مختلف به دلایل سیاسی از سوی دولت ها سانسور و تحریم میشد ولی با این وجود، راهش را پیدا کرد و وارد دوره ی ما شد. تئاتر خیابانی باتوجه به نبود سالن های کافی یا هزینه بالای اجاره ها در ایران، به عنوان یکی از گزینه های هنرمندان مبتدی محسوب میشود.

به نوعی از نمایش که برخاسته از دل اقشار مختلف جامعه است و ظهور آن با انگیزه های درونی تیم بازیگران، صورت گرفت؛ تئاتر خیابانی می گویند. مثلا برخی از هنرمندان تا قبل از انقلاب، نمایش نامه هایی را برای انتقال اعتراض خود به وضع موجود در این موضوع می نوشتند و آنرا در خیابان ها برای مردم اجرا می کردند. این نوع نمایش، صدای اعتراض اقشار ضعیف جامعه در ایران و کل جهان بوده است. معمولاً براساس فهم مردم کوچه و بازار، متن و کارگردانی این نوع نمایش ها تهیه میشد.

ویژگی های تئاتر خیابانی

> تئاتر خیابانی در فضاهای عمومی، به ویژه خیابان، برگزار میشد.

> اغلب، تئاتر خیابانی بدون هیچ اعلام قبلی اجرا می شود.

> اکثر اوقات سناریوی تئاتر خیابانی از قبل، طراحی شده است ولی بداهه پردازی نیز صورت می گیرد.

> تئاتر خیابانی بعنوان یک اجرای تعاملی با مخاطبش در ارتباط است.

> تئاتر خیابانی شامل گستره عظیمی از موضوعات میباشد که رویکرد سیاسی و اجتماعی در آن موثراست.

> به ندرت، تنظیمات نور و صدا در تئاتر خیابانی انجام می شود.

> شما میتوانید در تئاتر خیابانی به صورت رایگان( و اغلب تصادفی) مشارکت کنید.

گونه های مختلف تئاتر خیابانی

* نمایش روزنامه ای:

گروه های تئاتری، بعد از کودتای ۱۹۶۸ در برزیل، دیگر نمیتوانستند بطور گسترده فعالیت کنند؛ به همین خاطر برای ارتباط با مخاطب از شیوه های جدیدی استفاده کردند که یکی از این شیوه ها نمایش روزنامه ای بود.

این نوع نمایش، دروغ های چاپ شده در روزنامه های کودتاچیان را افشا میکرد. درواقع مرز بین بازیگر و تماشاگر در نمایش روزنامه ای برداشته میشود و بازیگر با آشکار کردن حقیقت برای مخاطب، آن را به مخاطب منتقل می کند؛ همین طور به بازیگر تربیت شده نیازی نیست و هر کسی دارای یک نقش است و امکان اجرا در هر مکانی وجود دارد ، به این دلیل که هدفش این نیست که یک کار هنری و زیباشناسانه ارائه کند.

* چمدان صورتی:

از نمونه های جالب تئاتر خیابانی می توان به سناریوی« چمدان صورتی» اشاره کرد که اثر گروه تئاتر طبیعی است. تعدادی از افراد در این نمایش، با لباس‌های شیک و چمدان های صورتی روشن به خیابان ها یا ساختمان ها می روند. آنها به دنبال همراهانشان در اتوبوس ها، ایستگاه های تاکسی، مغازه ها و… می گردند، همراهانی که گمشان کرده اند.

تاریخچه تئاتر خیابانی,تئاتر خیابانی چیست,انواع تئاتر خیابانیتئاتر خیابانی منشأ باستانی دارد

آن ها در مکانی از پیش تعیین شده با کمک رهگذران، هم دیگر را ملاقات می کنند تا ادراک مردم برای لحظه ای نسبت به آن منطقه، تغيير کند و در رفتار روزمره، وقفه ای شکل گیرد؛ چون طنز این نمایش برای تمام مردم جهان ملموس است. در بیش از هفتاد کشور جهان،« چمدان صورتی» اجرا شده است.

* نمایش مجسمه:

افرادی با اهداف مشترک، مثلا بیکاران، افراد دارای مشکلات خانوادگی، افراد معتاد و... باعث تشکیل سوژه های اینگونه نمایشی میشوند.

گروهی از افراد در این تئاتر بعنوان تماشاگر و بازیگر محسوب میشوند، سپس با معرفی یکی بعنوان مجسمه ساز، از او تقاضای اعلام دیدگاه خود در مورد مسائلی همچون بیکاری، مشکلات خانوادگی، اعتیاد و... را دارند و آنرا به دیگران به صورت تابلو یا مجسمه نشان میدهند.

او میتواند به جای موم، خمیر یا گل از بازیگران استفاده کند. بازیگران دارای این نقش نباید حرکت و تحرکی داشته باشند، به این دلیل که از آنان مانند جسمی بیجان استفاده می شود.

* نمایش شورایی:

نمایش شورایی با پیروی از یکسری قوانین، اجرا میشود. نحوه ی اجرای مشکلات از طریق خواسته ها و اهداف مشترک گروه می باشد؛ یعنی سلیقه های گوناگون در گروه، موجب پرباری نمایش میشود. در واقع این نمایش، در اثر اهداف و خواسته های مشترک گروه( بازیگران و تماشاگران) اجرا میشود. به این صورت که در زمان شروع نمایش، هر جا که تماشاگری احساس کند که آرا و دیدگاه های بازیگران، مشکل مشترک را رفع نمیکند؛ نمایش را قطع کرده و خودش با قرار گرفتن در جایگاه تماشاگر، جایگزین کسی میشود که از نمایش خارج شده است. سپس این روند تا زمانی ادامه دارد که همه به یک نتیجه و روش مطلوب برسند.

مثلا اگر چند کارگر یا کارمند، قصد مذاکره با مدیر کارخانه در مورد اخراج یکی از همکاران خود را داشته باشند، باید قبلا این بحث را میان گروه امتحان کنند؛ یعنی یکی در نقش رئیس و دیگری در نقش کارمند اخراجی بازی می کند و تا جایی که به بهترین شیوه برخورد و گفتگو برسند این تمرین را تکرار می کنند، آنگاه یک کارگر یا کارمند اخراجی به تنهایی یا همراه چند همکار، به قصد مذاکره نزد رییس می روند.

تصاویر تئاتر خیابانی,تئاتر خیابانی,انواع تئاتر خیابانیتئاتر خیابانی گونه‌ای از تئاتر است که در اماکن باز اجرا می‌شود

گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

  • 19
  • 5
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
عبدالله دوم پادشاه اردن بیوگرافی عبدالله دوم پادشاه اردن به همراه عکس های خانواده اش

تاریخ تولد: ۳۰ ژانویه ۱۹۶۲ (۶۲ ساله)

محل تولد: عمان، اردن

سمت: پادشاه اردن (از سال ۱۹۹۹)

تاجگذاری: ۹ ژوئن ۲۰۰۰

ولیعهد: حسین بن عبدالله دوم

همسر: رانیا عبدالله (ازدواج ۱۹۹۳)

ادامه
زندگینامه امامزاده داوود زندگینامه امامزاده داوود در تهران

عنوان شده است که ایشان همراه با برخی از بستگان خود در همراه با امام رضا به ایران می آیند اما در منطقه شمال غربی تهران به شهادت رسیدند. مرقد ایشان در زمان صفویه ساخته شد و سپس در زمان فتحعلی شاه گسترش پیدا کرد. 

دلیل مرگ این امامزاده را به صورت دقیق نمی دانند اما براساس روایات بومیان آن منطقه مشخص می شود که وی همزمان با بستگان خود به همراه امام رضا به ایران می آیند که همزمان با امام ایشان نیز به شهادت رسیدند و سال شهادت را نیز به سال ۴۸۰ هجری قمری نسبت داده اند، البته باز هم باید اشاره کرد که این تاریخ دقیق نیست و تنها براساس شواهد محاسبه شده است. 

براساس آنچه مردم محلی می گویند، امامزاده داوود در آبادی کیگا که در نزدیکی روستای کن قرار دارد، شهید شده، همجنین برخی می گویند وی با همدستی فردی به اسم نجیم گبر و یکی از درویش های روستا به شهادت رسیده است. ز منظر دیگر قاتل این حضرت شخصی به نام محمود فرح‌زادی می باشد.

ادامه
کاظم نوربخش بیوگرافی کاظم نوربخش بازیگر کمدین ایرانی

تاریخ تولد: ۱ مهر ۱۳۵۵

محل تولد: بیجار، کردستان، ایران

حرفه: بازیگر

آغاز فعالیت: ۱۳۷۰ تاکنون

تحصیلات: دیپلم انسانی

ادامه
جیمی ولز بیوگرافی جیمی ولز نابغه پشت ویکی پدیا

تاریخ تولد: ۷ اوت ۱۹۶۶

محل تولد: هانتسویل، آلاباما، ایالات متحده آمریکا

ملیت: آمریکایی، بریتانیایی

حرفه: موسس بنیاد ویکی مدیا

ثروت: ۱/۵ میلیون دلار

ادامه
مینا ساداتی بیوگرافی مینا ساداتی بازیگر سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۱۰ آذر ۱۳۶۰

محل تولد: کاشان، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون

تحصیلات: فوق لیسانس گرافیک از دانشگاه هنرهای زیبای تهران

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

ادامه
شاه نعمت الله ولی شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه ایرانی

تاریخ تولد: ۱۴ ربیع الاول۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

نام های دیگر: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

پیشه: فلسفه و تصوف

مکتب: عارف و تصوف

آثار: شرح لمعات، رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی

ادامه
محمدرضا احمدی بیوگرافی محمدرضا احمدی؛ مجری و گزارشگری ورزشی تلویزیون

تاریخ تولد: ۵ دی ۱۳۶۱

محل تولد: تهران

حرفه: مجری تلویزیون

شروع فعالیت: سال ۱۳۸۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی حسابداری و تحصیل در رشته مدیریت ورزشی 

ادامه
رضا داوودنژاد بیوگرافی مرحوم رضا داوودنژاد

تاریخ تولد: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر

شروع فعالیت: ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۲

تحصیلات: دیپلم علوم انسانی

درگذشت: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳

ادامه
دیالوگ های ماندگار شهاب حسینی

دیالوگ های ماندگار شهاب حسینی شهاب حسینی یکی از بهترین بازیگران سینمای ایران است که تا به حال در آثار فاخری مانند محیا، دلشکسته، شهرزاد و... به نقش آفرینی پرداخته است. این هنرمند در هر یک از هنرنمایی های خود دیالوگ های ماندگاری دارد که در ادامه این مقاله از سرپوش قصد داریم به بخشی از آنها اشاره کنیم. بیوگرافی کوتاه از شهاب حسینی سید شهاب الدین حسینی تنکابنی در ۱۴ بهمن ۱۳۵۲ در تهران به دنیا آمد. وی اصالتا تن کابنی است و تحصیلات عالیه خود را در رشته روانشناسی از دانشگاه تهران برای مهاجرت به کانادا ناتمام گذاشت. وی در سال ۱۳۷۳ با پریچهر قنبری ازدواج کرد و حاصل این پیوند دو فرزند پسر به نام های محمد امین و امیرعلی است. فعالیت هنری شهاب حسینی با تئاتر دانشجویی و سپس، گویندگی در رادیو شروع شد. از جمله جوایز این هنرمند می توان به موارد زیر اشاره کرد: - او برای بازی در شمعی در باد (۱۳۸۲) و رستگاری در هشت و بیست دقیقه (۱۳۸۳) نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره فیلم فجر شد.  - حسینی در سال ۱۳۸۷ با بازی در فیلم سوپر استار جایزه سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد. -  او خرس نقره‌ای بهترین بازیگر مرد جشنواره بین‌المللی فیلم برلین ۲۰۱۱ را به‌همراه گروه بازیگران فیلم جدایی نادر از سیمین کسب کرد. - او در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۶ نیز با ایفای نقش در فیلم فروشنده توانست جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره فیلم کن را به خود اختصاص بدهد. دیالوگ های ماندگار شهاب حسینی؛ درباره شهاب حسینی دیالوگ های ماندگار شهاب حسینی فیلم سینمایی دلشکسته در نقش امیرعلی: - هر کی ریــش گـذاشت مسلمـــون نیـست، هـــرکی پیـشونیش رو داغ کـــرد، مــرد خــدا نیست. - تو همه ی اعتقادا اشتباه میشه. همیشه ام یه عده گرگن تو لباس میش! -  من بنده آن دمم که ساقی گوید یک جام دگر بگیر و من نتوانم - ما فردا میایم خواستگاری، دیگه نمی خوام خواهرم باشی می خوام نفسم باشی دیالوگ های ماندگار شهاب حسینی در فیلم دلشکسته سریال شهرزاد در نقش قباد: -شهرزاد نمی دونی بدون، من با تو چیزایی پیدا کردم که هیچوقت تو زندگیم نداشتم و نمی خوام از دستش بدم. - ما همه مهره های سوخته ایم که زیر دست بزرگ آقاییم. -  آره خب عمو جان حقیقت تلخه عموجان، شنیدنش همچین یه جاهایی از وجدان آدمو جز میده. -  میرم صاف وامیستم جلوی بزرگ آقا بش میگم بزرگ آقا من، زن من، خب؟! پا به ماهه! عین ۱۰-۱۲ ماهو میخوام بمونم ور دلش چی میگی شما؟ - قباد : فقط یه سوال، خیلی دلم می خواد جوابشو بدونم، تو هنوزم دلت باهاشه؟ شهرزاد : فراموشی زمان می بره، فقط فکر می کنم اگه من به هر دری زدم، و اونی نشد که می خواستم بشه، لابد قسمت خرافه نیست، هست واقعا - موقتیه این روزا شهرزاد، می گذره. این وسط تنها چیزی که مهمه اینه که من هنوز با همه ی وجودم دوست دارم. عاشقتم - قباد : سخته واسم دوری تو اینو بفهم، چطوری اینو بهت ثابت کنم؟ شهرزاد : دیر شده، برای ثابت کردنش خیلی خیلی دیر شده … حتی ملک جوانبخت هزار و یک شبم نبودی وگرنه من کم قصه و داستان به گوش تو نخوندم. عاشق بزدل عشقو هم زایل می کنه آقای قباد دیوانسالار -قباد : این کارو باهام نکن شهرزاد. اینطوری خردم نکن. من هنوز دوستت دارم، خیلی بیشتر از قبل. همه چیو خراب نکن شهرزاد : برو قباد، پشت سرتم دیگه نگاه نکن -  من چی کار به کسی داشتم، داشتم زندگیمو می کردم. با بدبختی خودم سر و کله می زدم. اصلا روحمم خبر داشت همچین کسی تو این دنیا زندگی می کنه؟ کی نشونم داد؟ شما. بعدشم که فرستادینم تو بهشت تازه می خواستم بفهمم زندگی یعنی چی؟ تازه طعمش داشت زیر دهنم مزه مزه می کرد که یقه مو گرفتین ترپ انداختینم وسط جهنم. دیالوگ های ماندگار شهاب حسینی در سریال شهرزاد سریال مدار صفر درجه در نقش حبیب پارسا: -تو را به جای همه دوست میدارم-تو را به خاطر عطر نان گرم برفی که اب میشود -برای بخشش اولین گناه-تو را برای دوست داشتن دوست میدارم-تو را به خاطر تمام کسانی که دوست نمیدارم دوست میدارم ...  - همين قدر حاليمه كه هيچ دست مساعدتي از طرف قدرتهاي استعماري داخل اين كشور دراز نشده!!الي به اينكه مقاصد سياسي و اغراض اقتصادي خاصي رو دنبال مي كردن.وام كه بهم فرصت بدن كه خودم براي زندگيم تصميم بگيرم؛خودم انتخاب كنم؛همين  - مظفر:منوببخش ...یافراموش کن! حبیب:میبخشم...ولی فراموش نمیکنم!!!  -حبيب: فقط چرا فكر مي كنيد كه سفر اعزام ممكنه منتفي بشه؟ دكتر: اين مملكت پسرجان،سرزمين گسل و زلزله و پس لرزه است!آدم از فردا روزش - این و خداوند باید جواب بده ، باید جواب این سوال رو بده ! اگه تو این دنیا هیچ جایی برای آرامش وجود نداره ؛ و اگه تمام رویاهای ما از عشق ، عدالت و آزادی فقط ی خیال بیهودس! پس چرا ما رو آفرید ؟!... -ميدوني چيه تقي جان؟من بر خلاف مرحوم پدرم،ازسياست چيز زيادي نميدونم! همين قدر حاليمه كه هيچ دست مساعدتي از طرف قدرتهاي استعماري داخل اين كشور دراز نشده!!الي به اينكه مقاصد سياسي و اغراض اقتصادي خاصي رو دنبال مي كردن.وام كه بهم فرصت بدن كه خودم براي زندگيم تصميم بگيرم؛خودم انتخاب كنم؛ همين دیالوگ های ماندگار شهاب حسینی در سریال مدار صفر درجه سایر فیلم ها: -یه پایان تلخ بهتر از یه تلخی پایان ناپذیره ... (درباره الی) - میدونی برتر از عشق بی فرجام چیه؟فرجام بدون عشق... (برف روی شیروانی داغ) - من زندگی مو باختم حاج اقا منو از زندون می ترسونی؟برو از خدا بترس ... (جدای نادر از سیمین) - جنگ احساس مسولیته نه شلیکه گلوله ... (شوق پرواز) - هر چه تو اوج میگیری دنیا از دید تو بزرگتر می شود و تو از دید دنیا کوچکتر می شوی ... (شوق پرواز) - تو کویر ادم به خدا نزدیک تره چون اسمون به زمین نزدیک تره ... (پلیس جوان) - میدونی چیت حرص ادمو درمیاره؟اینکه حالت از من بده ولی حس واقعیتو بهم نمیگی خب چیه هر چی هست بیا به خودم بگو فکر میکنی چیزیمه؟فکر میکنی چون چیزیمه عرضه ندارم پس چون عرضه ندارم دیگه.....این منصفانه نیست چون من دارم سعی خودمو میکنم غلطی تا حالا نتونستم بکنم چون نمیتونم تمرکز کنم رو کاری ک باید بکنم نمیتونم تمرکز کنم چون همه ی وقتمو اون چرت وپرتا ی مزخرف و دغدغه های احمقانه پر کرده دانشکده ی مزخرف و شاگردای خنگ و... (پرسه در مه) گردآوری: بخش هنر و سینمای سرپوش

ویژه سرپوش