جدا از مباحث تولید برنامه های تلویزیونی که نقشی اساسی در بار و پتانسیل آنتن رسانه ملی دارد و بسته به ساختار، موضوع، ژانر و البته تیم سازنده قابل بررسی و مدیریت است چگونگی چیدمان آنتن نیز در دیده شدن یا برعکس ندیدن و حیف و میل شدن آثار موثر است. با نگاهی به آثار تلویزیون به سرعت به این نتیجه می رسیم که هرگاه تلویزیون در هر ژانری و در هر ساختاری برنامه ای جذاب و قابل قبول تولید کرده مخاطب خودش را یافته و توانسته تاثیرگذار باشد. سریال های قوی همیشه نسبت به سریال های ضعیف صاحب جایگاه ویژه ای شده اند، برنامه های جذاب و پرمخاطب سر و صدای خود را براه انداخته اند و اینگونه نیست که خیلی ها معتقدند تلویزیون دیده نمی شود!
تلویزیون در بدترین شرایط نیز مخاطب خود را دارد و برنامه های پرمخاطبی چون «نود»، «دورهمی»، «خندوانه» و… اوج مخاطب را برای رسانه ملی به همراه داشته اند.
سریال هایی که با قصه خوب، تیم تولید قوی، گروه جلوی دوربین کاربلد ساخته شده است نه تنها دیده شده که تاثیرگذار و موج راه انداز هم بوده اند اما گاهی این نکته هم دیده می شود که بعضی مواقع مدیران سازمان در چیدمان آثار در کنداکتور تلویزیون آن تبحر لازم را به خرج نمی دهند.
در واقع گاهی اوقات سلیقه به خرج ندادن در چیدن کنداکتور باعث می شود آثار خوب و قوی تلویزیون دیده نشوند و جدا از اینکه زحمات یک گروه برنامه ساز از جمله کارگردان و نویسنده و بازیگر به هدر می رود یک اتفاق ویژه (گاهی) آنطور که باید مورد توجه مخاطب قرار نمی گیرد و در نهایت تلویزیون بابت از دست دادن یک هزینه مفصل و البته از دست رفتن یک کار متضرر خواهد شد.
در این مقال مصر هستیم بر اینکه موارد مهم و موثر در دیده شدن یا از دست رفتن یک اثر تلویزیونی را به دلیل زمان نمایش و نحوه پخش مورد بررسی قرار بدهیم.
مناسبت های تقویم
مناسبت های تقویم که روزگاری آثار سفارشی تلویزیون برای آن دوره تولید می شد، این روزها (شاید در این سالها) مهمترین و پرمخاطب ترین لحظات تلویزیون به لحاظ پیک بیننده هستند.
دیری نگذشته است از روزگاری که بسیاری از بازیگران و کارگردانان برای حضور در سریال ها و آثار سفارشی (منطبق با تقویم) علاقه چندانی نداشتند و حاضر نبودند در این دست آثار حضور پیدا کنند اما ماجرا به جایی رسید که آنتن های مناسبت هایی چون ماه مبارک رمضان، نوروز، هفته دفاع مقدس، دهه فجر و… صاحب جایگاهی ویژه شدند و بسیاری از کارگردانان، نویسندگان و حتی بازیگران علاقه مندند تا در این دوره زمانی روی آنتن باشند چرا که طیف وسیعی از بیننده های پر و پا قرص تلویزیون به این دوره مربوط می شوند. اما در همین زمان پیک دیده شده است گاهی چیدمان سریال ها بدون در نظر گرفتن زمان طلایی جذب مخاطب اتفاق افتاده و مجموعه های تلویزیونی تحت تاثیر تداخل در زمان نمایش همزمان در اول و آخر سریالها دیده نشده اند. همپوشانی بخشی از سریال با ابتدا یا انتهای سریالی از شبکه دیگر گاهی اوقات باعث برهم خوردن تمرکز مخاطب شده و نتیجه این بوده که بیننده یکی از این سریالها را برگزیده و یکی از سریال ها دیده نشده است.
با این وصف بدیهی است که سازندگان سریال، بخصوص کارگردان و بازیگر از این اتفاق برنجند و به این مسئله گلایه مند باشند.
همزمانی با برنامه های جذاب سیما
همزمان چیدن برخی از سریال ها یا برنامه های پرمخاطبی چون «نود» و گاهی «خندوانه» و «دورهمی» مخاطب را دو دل و گاهی دو به شک می کند به انتخاب و این در حالی است که مخاطب نگران از دست دادن هر دو است. در این شرایط دیده شده که تلویزیون ساعات مفصلی را خالی از برنامه جذاب سپری می کند و به یکباره دو برنامه دیدنی خود را همزمان در دو شبکه روانه آنتن می کند. اتفاقی که بارها مورد اعتراض واقع شده و حتی نتایج آن باز هم از دست رفتن تلاش دو گروه سازنده و صاحبان اثر است.
پخش هفتگی
در روزگاری که مخاطب به پخش هر شبی سریال ها عادت کرده و علاقه مند است پیگیر قصه به صورت هر شبی باشد ما نمی توانیم به سبک و سیاق گذشته پخش هفتگی را به آنتن تزریق کنیم چرا که مخاطب امروز در دنیای شلوغ اطرافش سریال را گم می کند.
این روزها اکران سریال قوی و جذاب سعید سلطانی که با حضور بازیگران مفصلی روی آنتن شبکه ۵ است در روزهای پایانی هفته چیده شده و از سوی دیگر سریال «لژیونر» به شکل یک روز در میان (که احتمالاً امروز این نوع از پخش را باید منسوخ دانست) کنداکتور شده است. در این شرایط بدیهی است این دو مجموعه که اتفاقاً مخاطب خودشان را هم دارند ریزش مخاطب داشته باشند و تماشاگر نتواند به شکل تمام و کمال با دو سریال پر بازیگر شبکه ۵ همراه شود. دو مجموعه ای که می توانستند به جای پخش توامان در ۲ زمان مختلف روی آنتن شبکه ۵ باشند و بازخورد تصویری بیشتری را با خود به همراه داشته باشند.
قصه و نوع روایت و انتخاب زمان پخش
یکی از نکاتی که قطع به یقین در انتخاب زمان پخش هر اثر تلویزیونی موثر و البته در دیده شدن یک مجموعه بسیار کمک حال است، انتخاب زمان پخش مناسب براساس نوع قصه، سبک و سیاق روایت و حتی گروه بازیگران است. در واقع ژانر و نوع روایت قصه می تواند براساس حال و احوال فصلی مخاطب تعیین و تامین شود. مناسبات مذهبی، روزهای مرتبط با آغاز سال، بازگشایی مدارس، محرم و صفر، کوتاهی و بلندی روزها و… به لحاظ روانشناسی روی مخاطب تاثیر خود را می گذارد و ما باید آن را در چیدمان آنتن مدنظر قرار دهیم. پخش سریالی با مضمون دهه فجر و روزهای پیروزی انقلاب در شب های محرم و یا پخش سریالی با موضوع ماه مبارک رمضان در روزهای زمستان قطعاً در برخورد و بازخورد مخاطب با اثر موثر خواهد بود. چه بسیار سریال هایی که شاید جذابیت لازم را داشته اند اما با حال و احوال فصل و حتی روزانه مخاطب هایش همراه نیست و نتیجه اش می شود از دست رفتن سریال و ریزش مخاطب در حالی که منتقدان آن اثر نمایشی را یک اتفاق خوب و اثری قابل قبول قلمداد می کرده اند که مخاطبان زیادی را جذب کند.
برنامه های روزانه
پخش دو- سه برنامه صبحگاهی همزمان که هر کدام می توانند حرف هایی با مخاطب داشته باشند و اتفاقاً آثاری جذاب و پرمخاطب باشند بر اثر در نظر نگرفتن مسئله هم پوشانی عملاً یکی از آنها را از دید مخاطب پنهان می کند، برنامه های خانوادگی عصرگاهی و حتی کنداکتورهای نوروزی تلویزیون در هنگام سال تحویل که اغلب برنامه های گران با حجم وسیع هزینه دکور، مهمان و… ساخته می شوند و در عین ناباوری و تعجب مهمان ها اکثراً از کانالی به کانالی پاس می دهند در حالی که مخاطب در بهترین حالت در آن ساعات شلوغ و پر رفت و آمد تنها یک برنامه را می تواند به شکل تمام و کمال ببیند! اتفاقی است که می تواند با مدیریت منطقی طوری دیگر در کنداکتور چیدمان شود.
پخش تکراری کمک حال نیست!
بسیاری از مدیران سیما پخش تکراری آثار را گره گشا می دانند در حالی که واقعیت این طور نیست! قطعاً مخاطبان سیما در ساعات پیک می توانند پیگیر آثار باشند. پخش مجدد سریال در ساعات صبحگاهی نمی تواند مخاطب چندانی جز قشری خاص که معمولاً زنان خانه دار و مدیران حاضر در محل کار هستند داشته باشد. پس باید به چیدمان مرتب و مناسب برای زمان پخش پیک فکر کرد. اگر چه پخش تکراری هم می تواند محدود مخاطب خود را داشته باشد.
- 12
- 6
