۱۰:۲۰ - ۱۹ تير ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۴۰۵۵۱۵
کتاب، شعر و ادب

وقتی اهل ادب از خجالت هم در می آیند

رو کم کُنی های شاعرانــــــــــــــــه!

رو کم کنی های شاعرانه,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

شاعران هم مانند هر آدم دیگری عواطف و حالات خاص خودشان را دارند؛ دلخور می‌شوند، عصبانی می‌شوند، ابراز علاقه می‌کنند، بگو مگو می‌کنند، مسخره می‌کنند، حسادت می‌کنند، اظهار فضل و برتری می‎‌کنند یا حس رقابت با همکارانشان در درونشان بیدار می‌شود. هر کدام از این حال و احوال هم خودش را در اثر شاعر نشان می‌دهد. این هم بخشی از دنیای ادبیات است که اتفاقاً در ادبیات فارسی هم، نمونه‌های جالبی دارد.

دشمنی در قالب شعر!

در ادبیات فارسی اصطلاحی به نام «نقیضه‌گویی» داریم که به معنی تقلید طنز از یک اثر ادبی یا هنری، با قصد تمسخر و نقد آن است؛ حالا این نقیضه هم می‌تواند شعر باشد و هم نوشته. اولین شاعری که چراغ نقیضه‌گویی را در ادبیات فارسی روشن کرد، سوزنی سمرقندی، شاعر قرن ششم هجری بود که اتفاقاً برازندۀ نامش هم هست! سوزنی تا توانسته از خجالت شاعران قبل از خود و هم‌دوره‌هایش، از جمله امیر معزّی و سنایی درآمده است که به دلیل غیراخلاقی و بی ادبانه بودن اشعار او، از آوردنشان معذوریم! در قرن ششم، شاعری به نام اثیرالدین اخسیکتی به خاقانی حسادت می‌کرد و می‌خواست در برابر او عرض اندام کند و برای همین خاقانی را هجو کرده ولی خاقانی در برابر او، هیچ واکنشی نشان نداده است. اما همین خاقانی در برابر تعدادی از هم‌دوره‌های خود مانند ابوالعلاء گنجوی و رشید الدین وطواط فخرفروشی کرده و در اشعاری خود را از آن‌ها برتر دانسته است؛ برای نمونه به یک بیت از قطعه هجوآمیز او برای رشیدالدین وطواط توجه کنید: «خاقانیا! گله مکن او از سگان کیست/ خود صیدکی کند سگک استخوان خورک»!

شاعر شکمو و چنگال اسرار آمیز

 نقیضه‌گویی در آثار عبید زاکانی، شاعر و نویسنده قرن هشتم به اوج خود می‌رسد. منظومۀ ۹۲ بیتیِ «موش و گربه» عبید یک حماسه کمدی و نقیضه‌گویی است که در آن به ریاکاری گربه زاهد به زبان طنز انتقاد می‌کند. بسحق اطعمه، شاعر معروف قرن نهم که به خوراکی‌ها علاقه زیادی داشته، نقیضه‌های طنزآمیزش را بر آثار شاعران قبل از خود از جمله حافظ، سعدی و فردوسی با موضوع غذاهای رنگارنگ ایرانی نوشته است. دیوان اطعمه شامل منظومه‌هایی مانند کنز الاشتها و منظومه اسرار چنگال است. از شاعران و نویسندگان معاصر که در نقیضه‌گویی دستی دارند می‌توان به ناصر فیض(دیوان حافیض) و ابوالفضل زرویی نصرآباد(نقیضه بر شعرهای سهراب سپهری) اشاره کرد. به یک بیت از نقیضه‌های ناصر فیض بر شعر حافظ توجه کنید: برقی از منزل لیلی بدرخشید سحر/ لیلی آمد دم در،گفت: بیا برق آمد!

ابراز علاقه یا حسادت؟

بر خلاف شاعرانی که قصد تمسخر و طعنه زدن به یکدیگر را دارند، کسانی هم هستند که به همدیگر ارادت می ورزند. وقتی یک شاعر بخواهد ابراز علاقه یا ادای دین کند، اثری بر اساس اثرِ شاعر مورد علاقه‌اش می‌سراید؛ البته همیشه هم این کار از سر علاقه و ارادت نیست و گاهی رنگ و بوی برتری‌جویی به خود می‌گیرد؛ مثلاً شاعران زیادی بعد از فردوسی شاهنامه سرودند و همه‌شان به خاطر علاقه این کار را نکردند و بعضی‌هایشان می‌خواستند ثابت کنند که از فردوسی بهترند!

حمله به پنج گنج

شرط اصلی و مهم برای کسانی که می‌خواهند نظیر یک اثر را تولید کنند این است که وارد حوزه سرقت ادبی نشوند! جالب است بدانید حدود ۱۵۰ اثر به تقلید از کارهای نظامی گنجوی سروده شده؛ به عنوان مثال، ۵۹ نظیره از لیلی و مجنون و ۵۱ نظیره از خسرو و شیرین داریم! مهم‌ترین کتاب‌هایی که در ادبیات فارسی برایشان نظیر و مانند نوشته شده است، شاهنامه فردوسی، پنج گنج نظامی، حدیقه سنایی و گلستان سعدی هستند.

استقبال با آغوش باز

گاهی شاعرانی هم پیدا می‌شوند که تنها از سر علاقه‌مندی به آثار شاعران قبل از خودشان یک بیت یا یک شعر کامل را با وزن و قالب یکی از اشعار آن‌ها می‌سرایند. به عبارتی به استقبال آن شعر گذشته می‌روند و یاد شعر و شاعر مورد علاقه‌شان را زنده نگه می‌دارند. برای مثال، این بیت معروف حافظ: «اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را/ به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را» مورد استقبال شاعرانی مانند صائب تبریزی و شهریار قرار گرفته است. صائب این‌طور سروده: « اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را/ به خال هندویش بخشم سر و دست و تن و پا را». نمونه دیگر این بیت خاقانی است: « ای صبحدم ببین که کجا می فرستمت/ نزدیک آفتاب وفا می‌فرستمت» که حافظ این‌طور به استقبالش رفته است: «ای هدهد صبا به سبا می‌فرستمت/ بنگر که از کجا به کجا می‌فرستمت». حافظ به استقبال این بیت سعدی هم رفته: «جز این قدر نتوان گفت بر جمال تو عیب/ که مهربانی از آن طبع و خو نمی‌آید» و این‌طور سروده است: «جز این قدر نتوان گفت در جمال تو عیب/ که وضع مهر و وفا نیست روی زیبا را».

آرانیان

khorasa​nnews.‎​com
  • 17
  • 4
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
4.0 stars from 21 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
هرویه میلیچ,هروویه میلیچ,بیوگرافی هرویه میلیچ بیوگرافی هروویه میلیچ، مدافع جدید استقلال

نام اصلی:   هروویه میلیچ

زادروز:   ۱۰ مهٔ ۱۹۸۹ ‏

زادگاه:  اوسییک، کرواسی

قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)

 وزن:  ۷۴ کیلو

پست:  مدافع چپ / وینگر

ادامه
مانوئل پوکیارلی,بیوگرافی مانوئل پوکیارلی,عکس های مانوئل پوکیارلی بیوگرافی مانوئل پوکیارلی + تصاویر مراسم ازدواجش

بیوگرافی مانوئل پوکیارلی

نام کامل: مانوئل پوکیارلی (manuel pucciarelli)

تاریخ تولد: ۱۷ ژوئن ۱۹۹۱ ‏

زادگاه: پراتو

قد: ۱٫۷۴ متر (۵ فوت ۸ ۱⁄۲ اینچ)

پست : مهاجم دوم/هافبک هجومی

ادامه
مودیبو مایگا,بیوگرافی مودیبو مایگا بیوگرافی مودیبو مایگا، بازیکن جدید پرسپولیس

نام کامل:مودیبو مایگا

تولد:۳ سپتامبر ۱۹۸۷ ‏

زادگاه:باماکو، مالی

قد:۱٫۸۵ متر( ۶ فوت ۱ اینچ)

پست:مهاجم، هافبک

ادامه
فرناندو کانسین,بیوگرافی فرناندو کانسین,عکس های فرناندو کانسین بیوگرافی فرناندو کانسین + عکس همسرش

نام کامل: فرناندو کانسین ماتوس

نام  به انگلیسی: Fernando Canesin Matos

زادروز: ۲۷ فوریهٔ ۱۹۹۲ ‏

زادگاه: ریبرآ پرتو، برزیل

قد: ۱٫۷۶ متر

پست: هافبک

ادامه
شیخ دیاباته,بیوگرافی شیخ دیاباته,بازیکن جدید استقلال بیوگرافی شیخ دیاباته مهاجم جدید استقلال

نام کامل: شیخ تیدیانه دیاباته( فرانسوی:Cheick Tidiane Diabaté)

تاریخ تولد: ۱۹۸۸

محل تولد: باماکو، مالی

قد: ۱٫۹۴ متر

پست: مهاجم

باشگاه سابق: الامارات

ادامه
کالدرون,بیوگرافی کالدرون,گابریل کالدرون بیوگرافی گابریل کالدرون (سرمربی جدید پرسپولیس)

نام کامل: گابریل اومبرتو کالدرون (Gabriel Humberto Calderón)

تاریخ تولد: ۷ فوریهٔ ۱۹۶۰

محل تولد: راوسون، آرژانتین

باشگاه سابق: القطر

باشگاه کنونی: پرسپولیس (سرمربی)

ادامه
آنته چاچیچ,بیوگرافی آنته چاچیچ,عکس های آنته چاچیچ بیوگرافی آنته چاچیچ

نام کامل: آنته چاچیچ

زادروز: ۲۹ سپتامبر ۱۹۵۳

زادگاه: زاگرب، یوگسلاوی

پست: سرمربی

تحصیلات : فارغ التحصیل رشته تربیت بدنی

ادامه
آندره آ استراماچونی,بیوگرافی آندره آ استراماچونی,استراماچونی بیوگرافی آندره آ استراماچونی، سرمربی جدید استقلال (+عکس همسر)

نام کامل: آندره آ استراماچونی

تاریخ تولد: ۱۸ ژوئن ۱۹۷۶

محل تولد: رم، ایتالیا

حرفه: مربیگری فوتبال

باشگاه فعلی: استقلال تهران

 

ادامه
مارک ویلموتس,بیوگرافی مارک ویلموتس,ویلموتس بیوگرافی مارک ویلموتس (+سوابق فوتبالی)

گزیده‌ای از بیوگرافی مارک ویلموتس

نام کامل: مارک روبر ویلموتس

تاریخ تولد: ۲۲ فوریهٔ ۱۹۶۹ ‏(۵۰ سال)

محل تولد: ژودوآنی، بلژیک

قد: ۱ متر و ۸۳ سانتی متر

 

ادامه

دلم خواسته بود بگویم نرو ، به تو نه ، به همه آدم های کوچه ، به پرنده هایی که می نشستند روی درخت های تازه برگ داده ، به گربه هایی که توی حیاط می دویدند، به کلاغی که بلند می پرید و صدای قارقارش تو را یاد حیاط مادربزرگ می انداخت .

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید