جمعه ۱۴ بهمن ۱۴۰۱
۱۶:۳۱ - ۲۵ دي ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۱۰۲۳۱۷
کتاب، شعر و ادب

اروپا چگونه «بی‌دار» شد

کتاب «گیوتین» و «دار»,نه به اعدام در اروپا
نگاهی به کتاب «تاملاتی در باب گیوتین و دار» نوشته کوستلر

 انصاف نیوز: کتابی از آرتور کوستلر، نویسنده آلمانی‌زبان تبعه انگلستان، با موضوع «گیوتین» و «دار» که به تازگی ترجمه و منتشر شده است، نشان می‌دهد اعدام در نظام قضایی اروپا ، چگونه محبوبیتش را از دست داد، به یک ضدارزش تبدیل شد و در نهایت از فهرست مجازاتها رخت بر بست.

نگاهی به تاریخ اروپا نشان می‌دهد برای قرن‌ها، اعدام یکی از محبوب‌ترین مجازات‌هایی بود که محاکم اروپایی برای محکومان در نظر می‌گرفتند و چنان گسترده دامن بود که حتی حیوانات را هم شامل می‌شد اما این مجازات‌ها به تدریج در فرهنگ اروپایی اولویت خود را از دست داد. این اتفاق حاصل روندی طولانی یعنی سال‌ها تلاش نویسندگان و ادیبانی بود که تجربه وحشت خود و دیگران از اعدام را با گزارش‌های‌شان به تصویر کشیدند و کلیسا و نظام قضایی برآمده از آن را در برابر خواست فزاینده تجدیدنظر در حکم اعدام قرار دادند.

یکی از مشهورترین تلاش‌ها برای انتشار عمومی و نشان‌دادن وحشت اعدام، کتاب کوستلر بود. او متولد بوداپست، از شهرهای بزرگ امپراتوری اتریش مجارستان، یهودی و آلمانی‌زبان بود. در مقطعی از زندگی کمونیست شد، در مقطعی آزادی‌خواه بود، زمانی اسلحه به دست گرفت و جنگید و زمانی دیگر به عنوان خبرنگار برای بی‌بی‌سی کار کرد. در وین، پاریس، مادرید، اورشلیم، مسکو، عشق‌آباد و لندن زیسته بود و این‌همه تجربیات کم‌نظیری برایش رقم زد.

یکی از مهم‌ترین تجربیات کوستلر در سال ۱۹۳۷ رقم خورد؛ وقتی در خلال جنگ داخلی اسپانیا، دستگیر شد و سه ماه را زیر حکم اعدام گذراند. آن سه ماه انتظار دائمی برای رفتن به پای چوبه اعدام، چنان بر روح و روان کوستلر اثر گذاشت که برای رهایی از آثار ویران‌کننده‌اش، کتابی با عنوان «تاملاتی درباره مجازات اعدام» تحریر کرد و در مقدمه‌اش، بدون تعارفات معمول نوشت که در این اثر، نه چون گزارشگری بی‌طرف، که به عنوان نویسنده‌ای مخالف حکم اعدام ظاهر می‌شود و آشکارا بر ضد این مجازات سوگیری خواهد داشت: «…در این روزها شاهد اعدام هم‌بندیانم و گوش به زنگ از راه رسیدن موعد اجرای حکم خودم بودم. این سه ماه در من دل‌مشغولی‌ای شخصی نسبت به موضوع مجازات اعدام بر جای نهاد – تا حد زیادی مشابه «اسمیت نیمه حلق‌آویز» که موقعی که پانزده دقیقه پس از به دار آویخته شدن، پایین کشیده شد، کماکان جان در بدن داشت و مسیر زندگی را پی گرفت. هر مرتبه که در این مملکت به اصطلاح صلح‌طلب گردن یک انسان بدین طریق شکسته می‌شود، خاطرات آن سه ماه هم‌چون عفونت جراحتی التیام‌نیافته، بیرون می‌زنند. من هرگز به آرامش راستین دست نخواهم یافت مگر آن‌که اعدام برانداخته شود. من سوگیری خود را مطرح کردم این سوگیری استدلال‌های طرح‌شده در این کتاب را تحت‌تاثیر می‌گذارد منتها به واقعیاتی که در آن بیان شده، جهت نمی‌دهد و بخش عمده محتوای کتاب بر داده‌ها و واقعیت‌ها استوار است. قصدم آن بود که به سبک و سیاقی خوددار و بی‌طرفانه بنویسم اما این تصمیم راه به جایی نبرد؛ و خشم و رَحْم مدام در کار نوشتن رخنه می‌کردند…»

کوستلر با رفتن به سراغ ریشه‌های فرهنگی و نوع نگرش جامعه انگلستان به اعدام، کوبنده آغاز می‌کند: «بریتانیای کبیر آن تافته جدابافته‌ای در اروپاست که مردم‌اش در سمتِ چپ مسیر می‌رانند، بر مبنای اینچ و یارد اندازه‌گیری می‌کنند، و آدم‌ها را از گردن دار می‌زنند تا جان از تن‌شان به در شود. به گمان اغلب بریتانیایی‌ها هیچ مورد غیرعادی‌ای در باب این رسم وجود ندارد. هر ملتی سنن خود را مسلم می‌پندارد، و دارزدن همان بخشی از سنت بریتانیایی‌جماعت محسوب می‌شود که دادوستد با شلینگ و پنس. نسل‌هاست که کودکان از پیداشدن سروکله عروسک مامور اعدام در نمایش عروسکی پانچ و جودی، شادمانه جیغ و داد به راه می‌اندازند…»

کوستلر تاریخ را می‌کاود تا نشان دهد چرا «حلق‌آویز کردن» به اتفاقی عادی و نه تکان‌دهنده در زندگی مدرن تبدیل شده است. او از تحولاتی که گیوتین به عنوان یکی از شاخصه‌های انقلاب فرانسه در محاکم اروپایی به وجود آورد غافل نمی‌شود و در ادامه، تجربه خود و هم حال و روز کسانی را مستند می‌کند که «زیر حکم» بودند و اغلب نیمه‌های شب برای مجازات فراخوانده می‌شدند. این بخش از تکان‌دهنده‌ترین فرازهای کتاب است.

نویسنده به عمد، وضعیت فیزیکی اعدامی، قبل و حین اعدام را گزارش می‌کند تا تلخی آن را به تمامی در کام مخاطبانش بنشاند. باز تعمدا نظام قضایی انگلستان را به چالش کشیده است چون در میان همه کشورهای اروپایی، سیستم محاکم انگلستان کامل‌تر و ریشه‌دارتر و حتی «قانون‌مندتر» بود.

او به تجربه‌های تاریخی هم اشاره می‌کند و با بررسی چند نمونه، مخاطب را به جایی که می‌خواهد می‌رساند؛ این‌که دولت‌ها همواره مجازات اعدام را یگانه راه‌حل بازدارندگی مجرمان می‌دانستند اما هرچه بیشتر بر مجازات اعدام تاکید می‌کردند، کمتر نتیجه‌ای حاصل می‌شد. استناد او به عریضه بانکدارانی است که در نامه‌ای به شاه، خواستار لغو حکم اعدام و طراحی مجازات‌های بازدارنده دیگری شده بودند تا اموال‌شان را از تعرض مصون نگه دارد. کوستلر به استناد مثال‌های مختلف، بازدارندگی اعدام را به چالش می‌کشد.

نویسنده تلاش آشکاری دارد تا مخاطبش را از «عادی‌انگاری» اعدام پرهیز دهد: «داستایفسکی می‌گوید که در واپسین دم پیش از اعدام آدمی، او، هر اندازه هم که دلیر باشد، اگر با این گزینه روبه‌رو شود که در عوض مرگ، چند صباح برجای از عمرش را بر ستیغ صخره‌ای بی‎آب‌وعلف سپری کند، که فقط به اندازه نشستن یک تن جا دارد، با جان ­و دل آن را برخواهد گزید. در واقع، اعدام آمیخته یه دهشتی کافکاوار است که به ورای وحشت صرف از مرگ، محنت یا حقارت می‌رود.»

کوستلر از خطاها و جان‌های تلف‌شده هم سخن می‌گوید اما به نظر می‌رسد در این بخش، با لحنی ادبی‌تر و با نیش و کنایه آشکارا کمتر با قضات و دادستان‌ها حرف می‌زند. به بیان دیگر او که باورها و نگاه جامعه به مجازات اعدام را با لحنی تحقیرآمیز به چالش می‌کشد، در مواجهه با دادگاه‌ها، در عین نقد بی‌رحمانه، حرمت نظام قضایی را نگه می‌دارد.

نوشته کوستلر با این جملات پایان می‌یابد: «دار اعدام نه یک ماشین مرگ صرف، بلکه یک نماد است. نمادی برای دهشت، قساوت و لگدمالی زندگی؛ ویژگی مشترکی است میان بربریت بدوی، کوته‌فکری قرون وسطایی و توتالیتاریسم مدرن. نمادی برای هر آ‌نچه که بشریت می‌باید تن به پذیرش آن ندهد، اگر همین بشریت می‌خواهد از این بحرانی که گرفتارش آمده، جان سالم به در برد.»

این اما پایان کتاب نیست؛ مقاله‌ای از آلبر کامو با نام «تاملاتی در باب گیوتین» تکمله نوشته کوستلر و پایان‌بخش کتاب است. در این مقاله، کامو روی بحث «درس عبرت» بودن مجازات اعدام متمرکز شده و با استدلال‌هایی نشان داده این مقصود نیز چندان دست‌یافتنی نبوده و قربانیان جامعه و شرایط را از ارتکاب جرم باز نداشته است.

آن‌چه کتاب به نمایش می‌گذارد یک تلاش فرهنگی حساب‌شده برای مقابله با پدیده‌ای‌ست که هم سویه‌های حکومتی داشت، هم از مذهب و اعتقاد مایه می‌گرفت، هم در نظامات اجتماعی ریشه محکم کرده بود و هم در باور همگانی مجاز و مباح شمرده می‌شد. از این روی، کوستلر و کامو و دیگر نویسندگان غربی، پای در راه تنویر افکار عمومی گذاشتند و با این روش، قدم به قدم اروپا را به بی‌دار شدن سوق دادند.

علی نیلی

«تاملاتی در باب گیوتین و دار» را وحید طباطبایی و مرتضی عسکری به فارسی برگردانده‌اند و انتشارات نیلوفر آن را در قطع رقعی و به قیمت ۱۴۵ هزار تومان منتشر کرده است.

  • 10
  • 5
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
الناز ملک,بیوگرافی الناز ملک,زندگینامه الناز ملک پور بیوگرافی الناز ملک، بازیگر سریال سقوط (+ تصاویر)

متولد:۱۹ آذر ۱۳۷۴ تهران

زمینه فعالیت:سینما، تئاتر و تلویزیون

پیشه:بازیگر

مدرک تحصیلی:دانش آموخته موسسه آزاد بازیگری

سالهای فعالیت:۱۴۰۱ تاکنون

قد:۱۷۴ سانتیمتر

ادامه
روبرتو تورس,بیوگرافی روبروتو تورس,روبرتو تورس بازیکن فولاد خوزستان بیوگرافی روبروتو تورس، بازیکن فوتبال اسپانیایی (+ تصاویر)

زاده:۱۶ اسفند ۱۳۶۷

زادگاه:پامپلونا

ملیت:اسپانیایی

پست:هافبک هجومی

پیشه:بازیکن فوتبال

ادامه
سپیده معافی,بیوگرافی سپیده معافی,عکس سپیده معافی بیوگرافی سپیده معافی بازیگر ایرانی- آمریکایی (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۱۸ سپتامبر ۱۹۸۵

محل تولد:رگنسبورگ، بایرن، آلمان غربی

ملیت:ایرانی- آمریکایی

شهروندی:ایالات متحده آمریکا

حرفه:بازیگر سینما و تلویزیون

ادامه
محمد دلاوری,بیوگرافی محمد دلاوری,عکس های محمد دلاوری بیوگرافی محمد دلاوری + تصاویر و حواشی زندگی اش

تاریخ تولد: ۱۳۵۲

محل تولد: تهران

حرفه: روزنامه‌نگار، خبرنگار، مجری، نویسنده و مستندساز

تحصیلات: فوق لیسانس علوم سیاسی

شناخته شده برای: خبرنگاری واحد مرکزی خبر صدا و سیمای ایران

ادامه
سلطان محمود غزنوی,زندگینامه سلطان محمود غزنوی,بیوگرافی سلطان محمود غزنوی سلطان محمود غزنوی پادشاه قدرتمند غزنوی

تاریخ تولد: دهم محرم ۳۶۱ هجری قمری

محل تولد: شهر غزنی در منطقه زابلستان

پدر: سبکتگین

همسر: کوثر جهان

فرزندان: جلال داوود محمد ،سلطان مسعود غزنوی، عبدالرشید غزنوی، سلیمان ،شجاع

دین و مذهب: اسلام، سنی

ادامه
ذوالقرنین,زندگینامه ذوالقرنین,ذوالقرنین چه کسی است ذوالقرنین در حقیقت چه کسی بوده است؟

معنای اسم: صاحب دو شاخ

تکرار نام در قرآن: در سوره کهف

بیوگرافی ذوالقرنین:

ذوالقرنین یکی از شخصیت های قرآن و کتاب های مقدس می باشد که صاحب قدرت می شود تا دیواری را بین نوع بشر و قوم یاجوج و ماجوج ایجاد کند. این قوم تجسمی از آشوب بوده اند و رهاسازی آنها از پشت دیوار نشانه ای برای پایان دنیا خواهد بود. این قوم توسط خداوند در یک شب از روزهای قیامت نابود خواهند شد. این داستان از طریق رمانس اسکندر که نسخه ای افسانه ای از پیشه و زندگی اسکندر است در قرآن وارد شده است. 

براساس داستان قرآنی ذوالقرنین دارای سه لشکرکشی مهم بوده است که ابتدا به غرب، سپس به شرق و در نهایت به یک تنگه کوهستانی بوده است. وی انسانی یکتاپرست و البته مهربان بوده است که در راه عدالت به بیراهه کشیده نمی شده، به همین دلیل لطف خداوند مشمول حالش می شود. وی یار نیکوکاران و دشمن ستمگران محسوب می شده و به مال و ثروت دنیا علاقه نداشته، همچنین به سبب ایمانی که به خداوند و روز قیامت داشته خداوند او را مامور ساخت سدی می کند که از جنس آجر و سنگ از آهن و مس است و هدف از ساختن آن کمک به گروهی مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم یاجوج و ماجوج بوده‌ است. 

ادامه
ساتوشی ناکاموتو,بیوگرافی ساتوشی ناکاموتو هویت ناشناس ساتوشی ناکاموتو؛ خالق اصلی بیت کویین کیست؟

تاریخ تولد: اطلاعی در دست نیست

محل تولد: اطلاعی در دست نیست

حرفه: خالق بیت کوین

تاریخ شروع فعالیت: از دسامبر ۲۰۱۰

ساتوشی ناکاموتو,خالق اصلی بیت کویینبیوگرافی ساتوشی ناکاموتو

ادامه
آلفرد نوبل,زندگینامه آلفرد نوبل,آلفرد برنهادر نوبل زندگینامه آلفرد برنهادر نوبل؛ مخترع دینامیت و پایه گذار جایزه نوبل

تاریخ تولد: ۲۱ اکتبر ۱۸۳۳

محل تولد: استکهلم، سوئد

حرفه: شیمی ‌شناس، مهندس، مخترع، بازرگان و نیکو کار

شناخته شده برای: اختراع دینامیت، بنیانگذار جایزه نوبل

دین: بی دین، خداناباور

درگذشت: ۱۰ دسامبر ۱۸۹۶

ادامه
علی فتح الله زاده,بیوگرافی علی فتح الله زاده,عکس های علی فتح الله زاده علی فتح الله زاده؛ محبوب ترین مدیر باشگاه استقلال

تاریخ تولد: ۱۹ دی ۱۳۳۷

محل تولد: خوی، ایران

حرفه: مدیرعامل باشگاه فوتبال استقلال تهران

شروع فعالیت: ۲۳ مهر ۱۴۰۱

تحصیلات: دکتری اقتصاد از آکادمی ملی علوم آذربایجان

ادامه

حکایت درباره استفاده از فرصت تنها سرمایه ی هر انسانی، عمر وی می باشد. عمر انسان، همچون آب روان با تندی در سراشیبی می گذرد و هر روزی که تمام میشود، به اندازه یک روز از سرمایه انسان مستهلک می شود. بنابراین باید در قبال این رفتن سرمایه، نهایت توجه و وسواس را داشت تا توشه و کمالی کسب کنیم.

...[ادامه]
ویژه سرپوش
X