ماجرای برق در کشور این روزها تبدیل به یک بحران شده است. چندین و چند سال بود از زمانی که در کشور با کمبود نیروی برق مواجه بودهایم میگذرد. باتوجه به این موضوع که بسیاری از مسائل اینچنینی که برای مسئولان در کشور قابل پیشبینی نیست در حال حاضر بسیاری به تکاپو افتادهاند تا با این چالش جدید مقابله کنند. چالشی که گریبان بخش زیادی از جامعه را گرفته و از شرکتهای دولتی، خصوصی و مراکز آموزشی و ... در مواجهه با آن به مشکل برخوردهاند. تعداد زیادی از شهرستانها که این روزها گرمای بالای۴۰ درجه را تجربه میکنند، قطعی و نواسانات برق برای آنها مشکلات زیادی آفریده و در تهران و چندین کلانشهر دیگر نیز با توجه به نیازهای بیشتر نیروی برق تبدیل به بحران شده است. هفته گذشته در گزارشی به بررسی پیامدها و تبعات قطعی برق در کشور پرداختیم.
حال راه حلهایی پیشبینی شده است تا نیروی برق ذخیره شود تا این مشکل اساسی بیش از این حال و روز مردم را خراب نکند. پیشنهادهای بسیاری در این باره شده است که یکی از آن ها مربوط به کاهش و تغییر ساعات کاری ادارات است. راهحلهایی که نیاز به بررسی بیشتری دارد تا به مرحله اجرا برسد اما گویا قرار است در تابستان کم آب و برق و البته داغ ۹۷ مورد آزمون و خطا قرار گیرد.
علت چیست؟
هدف از مطرح کردن سوال بالا بیان دلایل بیبرقیهای اخیر است. عدهای میگویند خشکسالی! عدهای قطعیهای اخیر را مربوط به افزایش مصرف برق در کشور در پی افزایش دما میدانند. به طور مثال محمد حسین مقیمی، استاندار تهران، کاهش۴۰ درصدی برق تولیدی سدها به دلیل خشکسالی در کشور را دلیل این مشکلات اخیر مربوط به برق میداند. این کاهش تولید نیروی برق به اردیبهشت ماه امسال بازمیگردد، زمانی که وزارت نیرو عنوان کرد ورودی آب به مخازن سدهای ایران ۴۳ درصد کاهش و انرژی تولیدی نیروگاههای برق-آبی نیز بیش از ۶۱ درصد کاهش یافته است. مقایسه تولید برق در نیروگاههای برق-آبی کشور، امسال نسبت به سال گذشته این موضوع را نشان می دهد که تولید نیروی برق با کاهش ۴۳۰۰ مگاواتی روبهرو بوده است.
افت بارندگیها در سال ۹۷ باعث شده تا از میان ۱۷۷ سد بزرگ کشور، ۶۹ سد که شامل سدهای «زایندهرود»، «شهیدرجایی»، «ساوه» و «ملاصدرا» میشود، همچنان کمتر از ۴۰ درصد آب ذخیره شده داشته باشند و به همین دلیل با کاهش سه هزار و ۳۰۰ مگاواتی کمبود تولید در نیروگاههای برق-آبی رخ خواهد داد. هرچه است در برهه حساس کنونی مسئولان به دنبال چارهای هستند. راهحلی که بتواند تا پایان تابستان مشکلات مربوط به برق را در کشور حل کند.
پیشنهادی موقتی اما راهگشا
پیشنهاد ارائه شده اما به نظر کارشناسان به طور موقت راهگشا خواهد بود. در بخشنامهای را که استانداری تهران به نهادهای زیرمجموعه خود ابلاغ کرده، پیشبینی شده است که ساعت کار همه «دستگاههای اجرایی»، «مراکز آموزشی و پژوهشی»، «دانشگاهها»، «نهادهای عمومی غیردولتی» و «شهرداریهای سراسر استان تهران» تا پایان تیرماه از ساعت ۶ صبح شروع به کار کنند و پایان ساعت کاری آنها راس ساعت ۱۴ باشد. این در حالی است که در شهرستانهای استان تهران ساعت کاری ادارات ۳۰ دقیقه دیرتر یعنی ساعت ۶:۳۰ صبح آغاز و ۳۰ دقیقه زودتر یعنی ساعت ۱۳:۳۰ دقیقه به کار خود پایان دهند. با توجه به این موضوع که مشکل قطعی و نواسانات برق تنها معطوف به تهران نیست، قرار بر این است که پس از ابلاغ دولت در برخی شهرستانها ساعت کاری ادارت به ۶:۳۰ دقیقه صبح تغییر کند. گفتنی است بخشنامه جدید شامل مراکز خدمترسان در کشور نمیشود.
چرا این راهحل موقتی است؟
پاسخ روشن است؛ با توجه به گفتههای محمد حسین مقیمی، استاندار تهران اقدامات اخیر مانع قطعی برق میشود. با این حال توجه به این موضوع حائز اهمیت است که تغییر در ساعت کاری ادارات تنها ده درصد از کمبود برق مورد نیاز کشور را تامین میکند. این در حالی است که استاندار تهران از کاهش ۴۰ درصدی تولید برق به دلیل خشکسالی از سدها خبر داده بود. مقیمی با اشاره به جدیتر شدن بحران خشکسالی در سال جاری، کم شدن آب پشت سدها و کاهش ۴۰ درصد از برق تولیدی سدها، خواستار مدیریت مصرف برق و نیز صرفهجویی ۲۰ درصدی در مصرف آب شده بود.
این تنها ادارات دولتی نبودند که با کاهش ساعت کاری و زودهنگام مواجه شدند. میرشاهولد، مدیر روابط عمومی سازمان بهزیستی روز گذشته از تغییر در ساعت کاری مهدهای کودک سخن به میان آورد. به گفته میرشاهولد ساعت کاری مهدهای کودک در تهران از صبح امروز ساعت ۶ تعیین شده است.
این در حالی است در شهر تهران، بسیاری از کارمندان از شهرهای اطراف برای کار به تهران میآیند. کاهش ساعت کاری و همچنین تغییر آن مستلزم آن است که وسایل حمل و نقل عمومی نیز برای افراد فراهم شود. به طور نمونه حجم کارکنانی که از شهرستان کرج برای کار به تهران میآید اگر پیش از این ساعت ۵ از منازل خارج میشدند حال باید یک ساعت زودتر حرکت کنند که این خود با توجه به تاریکی هوا و کاهش امنیت در این ساعت، نیاز به تدابیر بیشتری دارد.
توجه به این نکته نیز حائز اهمیت است که تغییر در ساعت اداری نهادهای دولتی موجب میشود تا شرکتهای خصوصی که وابسته به نهادهای دولتی هستند تا حدودی با مشکلاتی روبهرو شوند. وابسته بودن بسیاری از شرکتهای خصوصی به نهادهای دولتی باعث میشود همزمان با کاهش ساعت کاری ادارات دولتی، برخی از کارهای آنها هر روزه به روز دیگری موکول شود و اینگونه بخش زیادی از امور به تعویق می افتد.
در کنار این موارد موضوع طرح ترافیک نیز در تهران مطرح است. امسال ساز و کارهای طرح ترافیک در تهران تغییر کرد. هم در بحث تغییر ساعت و هم روزها و قیمت تفاوتهای نسبت به سالهای گذشته ایجاد شد. حال با تغییر ناگهانی ساعتکار ادارات این موضوع مطرح است که ساعات پیک ترافیک در شهر تهران تغییر خواهد کرد. موضوعی را که در حال حاضر پلیس و شهرداری با توجه به این موضوع که هنوز مشاهداتی در این باره ثبت نشده است، نسبت به آن بیتفاوت هستند.
حال باید دید در روزهای آتی نهادهای دولتی و غیر دولتی چگونه با این موضوع کنار خواهند آمد.
دو موضوع دیگری که برای مواجه با چنین مشکلاتی مطرح است؛ یکی دورکاری ادارات است که در بسیاری از کشورهای دنیا به عنوان راهحلی دائمی برای کاهش مصرف سوخت در حال اجرا است.
در ایران نیز برای بسیاری از مشاغل میتوان این راهکار را در نظر گرفت. موضوعی که نیاز به توجه دولت و مجلس شورای اسلامی دارد.
پیشنهاد دیگری که این روزها در فضای مجازی و توسط کاربران مطرح شده، مربوط به شبانه کردن شهری مانند تهران است. تغییر کلی ساعت کاری با توجه به این موضوع که شببیداری در میان مردم باب شده است. اینگونه در مواجه با گرما در فصل تابستان با کاهش محسوس مصرف انرژی برق مواجه نخواهیم بود. راهحلی که نیاز به بررسی توسط کارشناسان خبره را دارد.
امید است با راهکارهای پیشنهاد شده از تابستان امسال بدون هیچ مشکلی کشور از این بحران عبور کند. شاید با توجه به خشکسالی طولانی مدت در کشور باید به فکر راهحل های طولانی مدتی بود تا در فصول دیگر و سالهای آتی این مشکل به این شکل بروز نکند.
پویان خوشحال
- 11
- 4
