جان والکات در تایم نوشت: تصمیم اخیر دونالد ترامپ برای پایان دادن به معافیت شش ماهه پنج کشور خریدار نفت ایران که آخرین مرحله از کمپین فشار حداکثری بر ایران تلقی میشود، چنانکه انتظار میرفت با واکنش شدید تهران مواجه شده است. اما برخی مقامات وزارت دفاع، خارجه و نهادهای امنیتی آمریکا هشدار دادهاند که این تصمیم با بر جا گذاشتن آثار نامطلوب در کشورهایی مانند چین، ترکیه و عراق میتواند پیامدهایی ناخواسته به دنبال داشته باشد.
یونان، ایتالیا و تایوان در پاسخ به این تحریمها، خرید نفت از ایران را متوقف کرده بودند اما چین، هند، ژاپن، کرهجنوبی و ترکیه به خرید نفت از ایران ادامه میدادند. فشارهای اقتصادی صدور نفت ایران را از ۲.۵ میلیون بشکه در روز به کمتر از یک میلیون بشکه رسانده، سرمایهگذاری خارجی در این کشور را متوقف کرده و با افزایش افسارگسیخته تورم، ارزش پول ملی ایران را تنزل داده است.
وزیر امور خارجه مایک پومپیو که خبر آن را در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد، گفت تصمیم به عدم تمدید معافیت ها در مسیر افزودن بر کمپین فشار حداکثری بر ایران با شیوهای حساب شده بود که در عین حفظ ثبات در عرضه نفت به بازار، اهداف امنیت ملی آمریکا را نیز محقق کرد.
وی گفت که هدف دولت کشاندن ایران به میز مذاکره درباره اصلاح توافق هستهای و توقف پیگیری تولید تسلیحات اتمی و پایان دادن به حمایت از گروههای تروریستی مانند حزبالله لبنان، حماس فلسطین، حوثی ها در یمن و رژیمهای خودکامه در سوریه و ونزوئلا میباشد.
بنیامین نتانیاهو از این اقدام استقبال کرد و خالد الفالح، وزیر انرژی عربستان اعلام کرد که کشورش و سایر کشورها اطمینان میدهند که ضمن حفظ ثبات در بازار نفت وقفهای رخ ندهد. اما برخی مقامات آمریکایی و کارشناسان معتقدند که فشار بر اقتصاد ایران بعید است که موجب تغییر سیاست این کشور شود.
آرون دیوید میلر، کارشناس امور خاورمیانه و معاون موسسه بینالمللی وودرو ویلسون در واشنگتن میگوید وقتی مقصد خود را ندانید، هر جادهای شما را به آن خواهد رساند. راهبرد دولت ترامپ علیه ایران چیست؟ چه تغییر حکومت باشد و چه کاهش نفوذ آن در منطقه، اقدام اخیر به هیچکدام جامه حقیقت نخواهد پوشاند. ممکن است در نهایت موجب شود که ایران بهانهای برای اقدام نظامی به دولت آمریکا بدهد. اما این اتفاق اوضاع را چگونه به نفع آمریکا تغییر خواهد داد؟
دو مقام آمریکایی به شرط عدم افشای هویت خود در انتقاد از اقدام دولت ترامپ گفتند که هیچ توجهی به پیامدهای این اقدام برای بازار نفت یا سایر کشورها مانند چین، ترکیه، هند و عراق نشده است. اکنون این کشورها اگر به خرید نفت از ایران ادامه بدهند، مشمول تحریمهای آمریکا خواهند شد.
سوزان مالونی، کارشناس امور ایران در موسسه بروکینگز میگوید دولت ترامپ دست به اقدامی تنشزا زده است بدون اینکه با کشورهای تأثیرپذیر از آن مشورت و زمینهسازی کرده باشد.
عراق که همچنان بیثبات و شاهد حضور باقیماندههای داعش در قلمرو خود بوده و دچار شکافهای قومیتی و مذهبی با گذشت ۱۶ سال از حمله آمریکا میباشد، بیشتر از کشور های دیگر آسیبپذیر است چراکه واردات برق و گاز از ایران اهمیتی حیاتی برای اقتصاد آن دارد.
به گفته او مسأله بدتر این است که دولت ترامپ از ماه نوامبر اعلام کرده بود که معافیت ها برای خرید نفت ایران با روندی تدریجی کاهش خواهد یافت اما ناگهان به معافیت ها پایان داده است. به اعتقاد او دولت ترامپ به نحوه واکنش ایران به این اقدام نیز توجهی نکرده است. ممکن است ایران تلاش کند با رسیدن تقاضا به اوج خود در فصل تابستان، در بازار تنش ایجاد کند.
ترامپ در توییتی اعلام کرد که عربستان سعودی و سایر اعضای اوپک اکنون با تحریم کامل ایران، برای جبران کاهش عرضه در بازار بر تولید خود خواهند افزود. جان کری مشاور بسیار بدی برای ایران بود که به آنها در رسیدن به توافق بد هستهای با آمریکا کمک کرد.
مقامات امنیتی آمریکا تهدید ایران به بستن تنگه هرمز را ناممکن دانستند اما گفتند ممکن است که در عرضه نفت عراق اخلال ایجاد کنند یا علیه تاسیسات نفتی عربستان، امارات، قطر و حتی آمریکا و شرکتهای نفتی اروپایی حملات سایبری ترتیب دهند. این اقدام طی فصل تعطیلات در آمریکا و اروپا موجب افزایش قیمت خواهد شد.
مقامات میگویند حمله سایبری به شرکت راس گاز قطر و آرامکوی عربستان در سال ۲۰۱۲ که مخربترین حمله از این نوع در تاریخ نفت محسوب میشود، از ایران هدایت میشده است. روز دوشنبه با اعلام این خبر بهای نفت افزایشی سه درصدی را تجربه کرد اما هنوز بسیار کمتر از سقف ۸۶ دلاری در ماه اکتبر میباشد.
- 16
- 4
