چرا زنگنه نفت را به هر کسی نمی‌دهد که بفروشد؟

سیدحمید حسینی در پاسخ به این سئوال که آیا پشت پرده حملات اخیر به وزیر نفت،گروهی مافیایی مترصد دریافت فرصت ویژه است، گفت:من نمی خواهم دوستان را متهم به سودجویی و مفعت طلبی کنم اما در چنین شرایطی احتمال چنین اتفاقی بسیار بالاست . 

وی اضافه کرد: فکر می‌کنم عده ای ناآگاهانه به دلیل عدم اطمینان به زنگنه تصور دارند وضعیت فعلی ناشی از عملکرد نامناسب مدیران فعلی است در حالی که فضا به هم ریخته است.

وی با تاکید بر اینکه اقدامات مهمی در وزارت نفت برای روان سازی صادرات صورت گرفته است، گفت: به رغم حضور مدیران پا به سن گذاشته و با تجربه ، در شرکت حوزه بین‌الملل می‌بینیم که مدیرانی جوان‌تر مشغول فعالیت هستند.

پیش‌تر مقامات وزارت نفت درباره ایجاد مسیر خاکستری در فروش نفت سخن گفتند، گویا به نتیجه‌ای نرسیده و برخی وزارت نفت را حالا مانع صادرات نفت می دانند.  نظر شما چیست؟

بخش نفت، بخشی نیست که در دوره تحریم بتوانیم تغییر خاصی در آن بدهیم . داستان پیچیده است . باید این افراد پاسخ بدهند ترامپ صادرات نفت ایران را تحریم کرده یا زنگنه ؟ واقعا سئوال مهمی است. وزارت نفت برای غلبه بر شرایط تحریمی به دنبال یافتن راهکار است ،  تمام تلاش خود را برای عرضه نفت در بورس انرژی به کار گرفته و اتفاقا فردی که پایگاهش،متعلق به جناح محافظه کار است ،به عنوان نماینده وزارت نفت در بورس انرژی منصوب شده اما مشکل حل نشده است . یکی از این مشکلات وجود مشتریان غیر واقعی است.

 بالاخره خیلی ها در قامت مشتری وارد میدان می شوند و می خواهند بفهمند حساب های بانکی ما کجاست و از چه طریقی می توانیم نفت را منتقل کنیم از این رو تشخیص مشتری واقعی از مشتری غیرواقعی خود کار بسیار پیچیده ای است. در حقیقت این افراد که برخی با توصیه و سفارش می آیند می خواهند به جای خرید نفت از ما اطلاعات ما را به امریکا بفروشند، طبیعی است حساسیت در این دوره بالا باشد و نتوان به هر کسی اطمینان کرد.حالا برخی دلواپسان به این موضوع توجه ندارند.

این دومین باری است که در دهه فعلی ایران با تحریم روبرو شده است.

صبر کنید می خواهید بگویید که ما در این حوزه تجربه داریم .

نظر شما غیر از این است ؟

بله . ما تجربه تحریم را داریم اما تجربه ترامپ را نداریم. شخصیت ترامپ با شخصیت اوباما متفاوت بود . قبلا اوباما از روسای جمهور کشورها می خواست با ایران همکاری نکنند اما ترامپ امروز به یک توصیه و سفارش بسنده نمی کند .واقعیت این است که ترامپ شخصا پیگیر ماجراست و بسیاری از روسای کشورها تاکید دارند که از سوی وی تحت فشار قرار دارند. در کنار دولت امریکا، FBI و CIA و حتی ارتش آمریکا وارد عمل شده اند تا مانع از فعالیت اقتصادی ما در جهان شوند . البته بالاخره ما راهی را پیدا می کنیم اما باید واقعیت را در نظر بگیریم .

در این مسیر رفتار مشتریان با دوره قبل تغییر کرده است؟

تغییری کاملا جدی . این بار کاهش صادرات نفت ایران به دلیل شکل بازار جهانی نفت است . ردگیری نفت ایران کار چندان دشواری نیست، به عبارت دیگر بین ۳۰ تا ۴۰ پالایشگاه در جهان هستند که نفت ایران را مصرف می کنند و با توجه به تهدیدهای امریکا کمتر پالایشگاهی حاضر است ریسک کند تا نفت ما را بخرد چرا که امریکایی ها حتی مدیران پالایشگاه ها را هم تحریم می کنند. در ضمن  فشار بیمه‌ای و بانکی نیز بسیار بالاست، بیمه ها با ما همکاری نمی کنند و فشار نظام بانکی به بالاترین حد ممکن در این سال ها رسیده است. با این وضعیت نمی توان از کم کاری ها گفت بلکه باید بپذیریم که اوضاع در کشور استثنائی است . تحریم برای هیچ کجا آبادانی و توسعه به همراه نداشته است بلکه سبب شده مشکلات فراوانی متوجه این کشورها شود.

شما از تجربه دوره قبل حرف می زنید بگذارید من هم بگویم. ما در دوره قبلی صد میلیون بشکه میعانات روی دریا ذخیره کرده بودیم ، وضعیت پیچیده بود، در شش ماه اول تحریم‎ها هیچ حرکتی نتوانستیم انجام دهیم اما کم کم راهمان را باز کردیم تا از طرقی غیر قابل پیش بینی نفت را عرضه کنیم اما طبیعتا تجربه انها نیز این بار بیشتر از قبل شده و موانع بیشتری را مقابلمان علم کرده‌اند.

یافتن راهکار چقدر به موضوع بابک زنجانی و ... بر می گردد؟

اتفاقا بابک رنجانی بازارهای ما را به هم ریخت و اگر ایشان نبود وضعیت درست تر پیش می رفت .

شما کسی هستید که بابک زنجانی قبل از جنجالی شدن پرونده اش از شما شکایت کرد، داستان چه بود؟

من او را از نزدیک ندیدم.البته ایشان از من شکایتی کرده بود چون طبق اسنادی که من داشتم برایم مسجل شده وبد که ماجرای ایشان ماجرایی فسادزاست و این موضوع را مطرح کردم که البته سبب شد وی شکایتی علیه من به دادگاه انقلاب ارائه دهد. من در آن دادگاه حضور یافتم و از خودم دفاع کردم اما باز هم در آن جلسه بابک زنجانی نیامد. بالاخره دادگاه بر پایه اسناد رای به تبرئه من داد اما می دانستم داستان ایشان جایی گره می خورد .

چطور متوجه حضور وی شدید؟ از فعالیت شخصی به این نام چگونه خبر شدید؟

من می دانم بر اساس روابطی که داشت، یک میلیون و چهارصد هزار تن مازوت گرفته بود تا بفروشد. خوب ایشان هیچ تجربه ای در بازار نداشت، یادم هست خودم محموله فراورده نفتی داشتم در بندرعباس، با هر کدام از مشتریان تماس گرفتم، گفتند که با تخفیف ۲۰ تا ۵۰ دلاری می خرند، تعجب کردم و پرسیدم چه اتفاقی رخ داده، گفتند شرکت فالک در امارات با قیمت های بسیار خوبی در حال فروش محموله است، اتفاقا من به شرکت "فال" زنگ زدم و از انها پرسیدم محموله را از کجا اوردید، گفتند از ایران. پیگیری های من رسید به شرکت نفت و آقایی جوان به نام بابک زنجانی؛ همان جا اعلام کردم که این شرکت قصد پرداخت پول ندارد ، این شرکتی ورشکسته است که می خواهد خود را نجات بدهد پس پولی پرداخت نمی کند و منابع ما را حراج کرده است.

خلاصه اینکه آنجا بود که اسم بابک زنجانی به گوشم خورد .

ماجرای فروش نفت خام چطور مطرح شد؟

ببینید فروش نفت خام در بازار جهانی به این سادگی نیست، وی چند محموله نفت خام را گرفته بود اما فقط توانست یک محموله را بفروشد و بقیه محموله ها را بازپس داد و رقم آن از بدهی هایش کم شد . حالا برخی ادعای فروش نفت دارند، طبیعی است در این موقعیت حساس وزیر نفت و مجموعه همکارانش ابا دارند که نفت را به هر کسی بدهند و به هر پیشنهادی اعتماد کنند . در این بازار باید خیلی محتاط بود. 

این تنها برخورد شما با پدیده ای به نام بابک زنجانی بود؟

نه . یک بار هم در کیش ، نمایشگاهی برگزار شده بود، من با دوستی در حال بازدید از نمایشگاه بودم که دیدم یک غرفه خیلی شیک و بزرگ آنجا هست، دوست من گفت این غرفه متعلق به بابک زنجانی است، گفتم از کجا وی را می شناسی؟ گفت اتفاقا ایشان مشتاق دیدن تو هستند چون در بازار نفت تجربه دارد یو او هم می خواهد وارد این بازار شود، البته هیچ گاه اسباب دیدار ما جور نشد، بعد هم که اسمش بالا گرفت و گفتند در نقل و انتقال پول همکاری می کند و خیلی وضعیت خوبی دارد .

یک بانک در مالزی زده بود و یک بانک در تاجیکستان اما نکته مهم این بود که کارهای مالی اش هم فیک بود . سوییفت تقلبی صادر می کرد، مثلا شرکت نفت به او پول داده بود حواله ای برای کسی صادر کند ، سوییفت تقلبی صادر کرده بود تا نشان دهد پول را پرداخت کرده است. من معتقدم زنجانی ادم چندان پیچیده ای نبود، پرونده اش هم کاملا روشن است، بلوف زیاد می زد . از هر دری وارد شد اما در نهایت بازار ما را خراب کرد و نگذاشت ما روند طبیعی را داشته باشیم . یعنی در دوره تحریم خودش به عاملی برای به هم ریختن بازار ما تبدیل شد . حالا در این شرایط است که باید بگوییم مراقب به هم ریختن دوباره بازار باید بود .

به این ترتیب به نظر می رسد هنوز راهی برای صادرات نفت پیدا نشده است، ایا برخی ایده هایی در این زمینه دارند که با مخالفت زنگنه روبروست؟

بالاخره در شرایی نظیر شرایط کنونی دائم روزنه هایی پیدا می شود. باید دید استفاده از کدام به ثواب نزدیکتر است . در این فضا باید کمی صبر کرد.بودن یا نبودن زنگنه مشکل صادرات نفت ما نیست.مشکل ما جای دیگری است، آن وقتی اینجا با هم می جنگیم و فشار می آوریم .

 حداقل در فضای فعلی هر مدیری بیش از ۱۰ درصد نمی‌تواند بر روند فعالیت ها تاثیر بگذارد.بیمه ، کشتیرانی، بانک ها و پالایشگاه ها ترسیده اند و عقب رفته اند .همان طور که گفتم دائم با مشتریان صوری روبرو هستید که یم خواهند از کارتان سر در بیاورند و به جای خرید نفت ، اطلاعات ما را به امریکا بفروشند، ان وقت خط فشار علیه وزارت نفت تدارک دیده شده است . کمی تعجب برانگیز است .

در شرایط کنونی صادرات فرآورده های نفتی جریان دارد؟

بله

با توجه به مشکلات بانکی که گفتید، پول حاصل از صادرات چطور دریافت می شود؟

الان در ایران تاجرانی که قدرت نقل و انتقال پول ندارند، از گردونه خارج شده اند.بانک‌ها همکاری نمی کنند، در نتیجه عمده نقل و انتقال پول افتاده دست صرافی ها.الان بهترین موقعیت برای فعالیت ادم هایی است که می توانند پول جابجا کنند.البته این کار فسادزا هم هست. همین حالا ۴ صراف در زندان هستند.البته این ها به واسطه فعالیت صرافی زندان نیفتاده اند، برخی از آنها شرکت صوری درست کرده و ارز نیاوردند، اسناد سازی کرده و وارد کار صادرات فرآورده های نفتی شده اند و فرآورده را در دوبی به قیمت بازار آزاد فروختند.

حواله‌های بانکی ایران در بانک های خاص خارج از کشور هم ۳ تا ۵ درصد زیر قیمت خرید و فروش می‌شود و اتفاقا سود بالایی در این کار هست . طرف حواله را می‌گیرد و به واسطه توانایی اش به پول تبدیل می کند و سود بالایی می‌برد. حالا باید توجه کنیم که اگر نتوانیم راه درست پیدا کنیم اول خود شرکت نفت که ۱۴.۵ درصد از درآمدش را از محل صادرات نفت تامین می کند، دچار مشکل می‌شود و بعد پروژه‎ها بی پول می ماند و پرداخت حقوق کارمندان دشوار می شود و در نهایت هم اقتصاد آسیب می بیند . در این فضا به جای پرداختن به اصل ماجرا ، به وزارت نفت و شخص وزیر حمله می کنند ، نتیجه این رفتار کاملا روشن است. اتفاق خوبی رخ نخواهد داد.

زهرا علی اکبری