به گزارش همشهری؛ شمار شهرهای ایران که در وضعیت قرمز کرونایی قرار دارند به ۲۲مورد افزایش یافته است؛ این تغییر البته نه طی یک هفته یا بیشتر از آن، بلکه در مدت چند روز رخ داده است. وقتی در روزهای قبل جلفا و مرند در آذربایجان شرقی، چرام در کهگیلویهوبویراحمد، مهریز در یزد و زرندیه در مرکزی قرمز شدند بعضی استانها ادعای توانایی در کنترل پیشروی کرونا را داشتند و برخی پیشبینی کردند بحران کرونا، شهرهای قرمز را افزایش خواهد داد.
هماکنون براساس اعلام وزارت بهداشت و در تازهترین وضعیت اعلامشده برای شهرهای ایران، علاوه بر شهرهای قرمز قبلی، سرچهان در فارس، آبیک در قزوین، شهربابک در کرمان، آشتیان و تفرش در مرکزی و اردکان در یزد قرمز شدهاند تا چند قدم دیگر به موج ششم کرونا نزدیک شویم.
شهرهای جدید قرمز
نگاهی به شهرهای جدیدی که رنگ قرمز بهخود گرفتهاند نشان میدهد آنها به هم نزدیک هستند، وقتی مهریز در یزد قرمز شد، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد به همشهری گفت که دلیل اصلی این وضعیت کمبودن جمعیت شهر و افزایش ناگهانی آمار بیماران است. محمدرضا دهقانی ابراز امیدواری کرد در روزهای آخر هفته نخست آبان این روند بهتر شود و مهریز دوباره به شرایط نارنجی بازگردد. قرمزشدن اردکان اما نشان داد کرونا پیچیدهتر از آن است که بتوان با امیدواری دربارهاش نظر داد. از سوی دیگر شهربابک نیز در همسایگی این دوشهر اما در استان کرمان قرمز شده است.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی کرمان درباره وضعیت این شهر میگوید: شهر بابک هم وضعیتی مشابه دیگر نقاط کشور را دارد و مردم آن پس از فروکشکردن موج پنجم عادیانگاری را درپیش گرفتهاند.
مهدی شفیعی با بیان اینکه پوشش شاخصهای بهداشتی و استفاده از ماسک در استان کاهش پیدا کرده و به ۴۲درصد رسیده است، میگوید: کاهش هر یک درصد از شاخص رعایت پروتکلها موجب میشود که ۲ تا ۳هفته بعد آمار ابتلا افزایش یابد. وی با تأکید بر اینکه با آزادشدن ترددها، سفرها در استان بیشتر شده است، میافزاید: پس از ماههای محرم و صفر با افزایش مراسم عروسی هم مواجه شدهایم که تأثیر بسیاری بر بیشترشدن ابتلای شهروندان به کرونا دارد.
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی کرمان ادامه میدهد: شهربابک بهدلیل همجواری با مهریز و اردکان در استان یزد و مراودههای زیاد مردم این شهرها با هم قرمز شده است، اما روند افزایش بیماری نشان میدهد در هفتههای آینده شهرهای زرد استان احتمالا به نارنجی تغییر رنگ دهند. هشدارهای عمومی را در استان افزایش دادهایم تا با افزایش رعایت پروتکلها بتوانیم موج ششم را کمی کند کنیم؛ هرچند وضعیت کرمان هم تابع دیگر نقاط کشور است.
در استان مرکزی اما زرندیه چند روز قبل قرمز شد، اکنون آشتیان و تفرش هم در این استان صنعتی و پررفتوآمد قرمز شدهاند و استان مرکزی یکی از استانهایی است که ۳شهر قرمز دارد. سخنگوی علومپزشکی اراک هم در روزهای اخیر به همشهری گفته بود که تغییر رنگبندی شهرها نتیجه رفتارهایی است که ما بهعنوان شهروند در مقابل کرونا اتخاذ میکنیم. هماکنون ۵پیک کرونا را پشت سر گذاشتهایم و متأسفانه شروع موج جدید برای مردم عادی شده است و همین موجب میشود شهروندان کمتر به رعایت پروتکلها اهمیت دهند.
بهگفته یاسر قربانی، پس از زرندیه شهرهای نارنجی استان مانند اراک، ساوه، آشتیان، دلیجان، تفرش و فراهان هم ممکن است قرمز شوند؛ اتفاقی که برای تفرش و آشتیان افتاده است و بیم آن میرود دیگر شهرهای این استان را هم دچار کند.
یک موج متفاوت
موجهای پیشین کرونا معمولا با سویههای جدید بیماری و تغییر وضعیت ویروس آغاز میشدند. با افزایش واکسیناسیون از اوایل تابستان و واردنشدن سویه جدیدی از بیماری به ایران یا کشورهای همسایه، شروع یک موج جدید میتواند عجیب بهنظر برسد.
یک اپیدمیولوژیست و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره دلایلی که موجب افزایش آمار ابتلا به ویروس کرونا و قرمزشدن دوباره شهرها در ۱۰روز گذشته شده است میگوید: هنوز نمیتوانیم افزایش موارد ابتلای کرونا در روزهای اخیر را موج ششم بنامیم. آنچه مشخص است اینکه رعایت پروتکلها کاهش پیدا کرده و واکسیناسیون هم به شکل مؤثری انجام نشده است. هماکنون فقط ۳۰درصد از جمعیت هدف واکسیناسیون هر ۲دوز واکسن خود را دریافت کردهاند و ۲هفته هم از دریافت دوز دومشان گذشته است، در این شرایط افزایش آمار و قرمزشدن مجدد شهرها میتواند نوسانی از وضعیتی باشد که قابل پیشبینی نیست.
مسعود یونسیان با بیان اینکه نگرانی از موجهای جدید همیشه وجود دارد، میگوید: نمیتوانیم تاریخی برای آغاز موج ششم مشخص کنیم، اما باید هر زمانی آماده آغاز موج جدیدی باشیم، زیرا وضعیت بسیار شکنندهای داریم. بهنظر من درست آن است که هرگونه افزایش اندک بیماری را هم بهمعنای احتمال یک موج جدید درنظر بگیریم مگر آنکه خلاف این وضعیت ثابت شود. وی با بیان اینکه وجود یک سویه جدید هماکنون قابل رد یا تأیید نیست، میگوید: ما باید فکر کنیم چنین سویهای ممکن است بیاید و باید آماده چنین شرایطی باشیم. هماکنون تنها علت اصلی و شناخته شده افزایش کرونا در کشور رعایت نکردن پروتکلهاست و فقط درباره همین موضوع میتوان اظهارنظر کرد.
جغرافیای موجهای کرونایی
پراکندگی جغرافیایی بیماری کرونا در کشور با هر موج جدید تغییر کرده است. وقتی اول اسفند۹۸ ابتلای کرونا در بابل گزارش شد کسی فکر نمیکرد به فاصله چند روز قم، تهران و گیلان بیشترین مبتلایان را بهخود اختصاص دهند. ناشناختگی ویروس کرونا، علائم ابتلا و نبود اطلاعات کافی موجب شد نخستین موج کرونا بدون الگوی مشخصی از هر کجای کشور گزارش شود. افزایش تصاعدی بیماران شرایط را دشوار کرد و تا چندماه بعد تعداد بیشمار مبتلایان و فوتیها مردم و مسئولان را غافلگیر کرده بود.
هشدارها درباره موج دوم کرونا از خرداد سال۹۹ آغاز شد، در شرایطی که مسائلی مانند بیماریابی و طرحهای غربالگری بیماران در آغاز راه بود، متخصصان بهداشت و درمان خبر از افزایش آمار ابتلا به کرونا و شروع یک موج قویتر و پرتلفاتتر دادند. خوزستان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، کردستان و هرمزگان استانهایی بودند که خرداد و تیر۹۹ بیشترین آمار ابتلا را گزارش دادند. چرخش کرونا به استانهای مرزی غرب و جنوب کشور نشان میداد انواع جدیدتر و مهاجمتر ویروس از مرزها به داخل راه پیدا کردهاند. به فاصله کمی و در مهر۹۹، سعید نمکی، وزیر بهداشت پیشین از آغاز موج سوم بیماری کرونا خبر داد. او که معتقد بود موج دوم بیماری مهار و تا حد زیادی کنترل شده، رعایتنکردن پروتکلهای بهداشتی را عامل شعلهورشدن دوباره کرونا در کشور میدانست.
موج سوم همان موجی بود که جوانان را هم درگیر کرد و موجب شد باز هم افراد بیشتر و بیشتری به کرونا مبتلا شوند. تهران، قم، اصفهان، لرستان، اردبیل و آذربایجان شرقی استانهایی بودند که از اواسط شهریور تا ابتدای مهر ناگهان با افزایش شدید تعداد بیماران مواجه شدند و موج سوم در آنها آغاز شد. این بار موج جدید کرونا به شکل دیگری آغاز شده و بخش دیگری از کشور را درگیر کرده بود. وقتی پایان موج سوم کرونا در روزهای پایانی آذر سال۹۹ اعلام شد، کسی نمیدانست این وضعیت برای خوزستان به همین شکل رقم نخواهد خورد، بهمن۹۹ وضعیت کرونا در خوزستان که آرام و آبی بود به بحرانی عظیم و غیرقابل کنترل تبدیل شد و ابتلا و مرگ افراد بسیاری را رقم زد.
سال۱۴۰۰ لغو ممنوعیت تردد بین شهرها آغاز شد و مسافران نوروزی خوشحال از پایان این ممنوعیت به هر کجا که دوست داشتند سفر میکردند و در نتیجه از نیمهفروردین با افزایش بیماری و موج جدید کرونا مواجه شدند. موج چهارم، ویروس جدیدی را بهخود دید و کرونای انگلیسی این بار نوار غربی کشور را یکباره سرخ کرد. آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه و ایلام درگیر همهگیری نوعی از ویروس شدند که از کشورهای همسایه آمده بود و بهسرعت منتقل میشد که خیلی زود سراسر کشور را فرا گرفت.
گرچه موج چهارم کرونا در آستانه تابستان۱۴۰۰ تمام شد، اما کم کم خبر از ویروس جدیدی رسید که به هندی شهرت داشت؛ کرونای دلتا مرداد امسال از سیستانوبلوچستان آغاز شد، سپس هرمزگان و بوشهر را درگیر کرد و بعد کمکم به سمت شمال و غرب کشور رفت. ویروس جدید از سویه قبلی سریعتر و همهگیرتر بود و با ابتلای یک فرد همه افراد خانواده و اطرافیان او را به سرعت درگیر میکرد. هماکنون هنوز هم همین ویروس است که افراد را مبتلا میکند و حریف دیگری برایش پیدا نشده. موج پنجم کرونا از شهریور بساطش را جمع کرد و فقط آذربایجان غربی، کردستان و کرمانشاه را که دیرتر وارد موج شده بودند درگیر خود نگه داشت.
پس از هفتهها درگیری با ویروس دلتا از اوایل مهر شهرها کمکم شروع به آبیشدن کردند و بحران موج پنجم فرونشست. با این حال قرمزشدن ناگهانی استهبان و به تبع آن مهریز یزد، آشتیان، تفرش و زرندیه در مرکزی، شهربابک در کرمان و چند شهر دیگر در مرکز کشور نشان میدهد که اگر وضعیت به همین شکل ادامه یابد این بار موج جدید کرونا به شکلی عجیب از مرکز کشور آغاز شده است و استانهای پرجمعیت مرکزی ایران باید درباره آن نگران باشند.
شرایط کرونا در همه استانها به یک اندازه شکننده است. با آنکه بارها هشدار داده شده که کرونا ویروسی با رفتار پیچیده و غیرقابل پیشبینی است و هر سهلانگاری میتواند فاجعهآفرین باشد، باز هم همه کارشناسان و مسئولان یکصدا رعایتنکردن پروتکلها را همان متغیر سرنوشتسازی میدانند که میتواند ما را به بحران دچار کند یا از آن نجات بخشد. هرچند نگاه به تاریخچه کرونا در کشور نشان میدهد موجها گریزناپذیرند، اما دیرتر آغازشدن موج ششم به رفتار همه ما بستگی دارد.
آغاز روند افزایشی کرونا در شرق کشور/همزمانیِ بازگشاییها؛ مهمترین نگرانی کنونی
به دنبال افزایش شهرهای قرمز کرونایی و ایجاد روند افزایشی در برخی استانهای کشور، یک اپیدمیولوژیست و دبیر کمیته اپیدمیولوژی و پژوهش کمیته علمی کشوری مقابله با کووید۱۹، گفت: خطرناکترین کاری که در حال حاضر اتفاق میافتد یا حداقل صحبت آن مطرح میشود، این است که هر نهادی با چانهزنی سعی میکند فعالیتهایش را از سر بگیرد و همزمانی این بازگشاییها مهمترین نگرانی در شرایط فعلی است.
دکتر مسعود یونسیان در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به سیر افزایشی کرونا در برخی استانهای کشور، گفت: آنچه که در حال حاضر مشهود است، این است که به نظر میرسد در شرق کشور روند کاهشی متوقف شده و حتی مقداری روند افزایشی بیماری آغاز شده است. در استانهایی مانند خراسان شمالی، جنوبی، رضوی و سیستان و بلوچستان روند مقداری افزایشی شده است. البته میزان بروز در استانی مانند سیستان و بلوچستان خیلی پایین است، اما طبق آخرین گرافهایی که در نرمافزار ماسک ارائه شده، به نظر میرسد میزان بستری در این استانها دارد مقداری آهنگ افزایشی پیدا میکند.
وی افزود: البته هنوز نمیتوان به جرات گفت که آیا اینها یک افزایش با ثبات و پایدار خواهد بود یا اینکه ممکن است مجددا رو به کاهش برگردد. به هر حال واقعیت این است که در کل کشور، سرعت کاهش موارد بیماری بسیار کم شده و استانهای زیادی هم در شرایط افقی حرکت میکنند. این شرایط افقی در این سطح مطلوب نیست، بلکه اگر در سطح پایینتری از میزان بروز و بستری به شرایط افقی میرسیدیم، مطلوب بود، اما اکنون اینطور نیست.
بازگشاییهای همزمان و نگرانکننده
یونسیان تاکید کرد: بازگشاییهای همزمانی هم که از اطراف کشور میشنویم، اعم از دانشگاهها، وزارت آموزش و پرورش، کارمندان، برگزاری مراسمات فرهنگی و مذهبی و... میتواند در جهتگیری آینده این روندها نقش داشته باشد. به نظر میرسد که برای بازگشاییها به صورت همزمان و بدون توالی زمانی مناسب اقدام میشود و این موضوع نگرانکننده است.
وی گفت: البته اینکه دلیل سیر افزایشی بیماری در برخی استانها چه هست و آیا ممکن است که افزایشها جدی باشد یا خیر را خیلی نمیتوان به صورت مشخص اعلام کرد. به طور کلی هر زمان که شاخه اپیدمیمان در کشور نزول پیدا میکند، همه، اعم از مردم و مسئولان اقدامات پیشگیرانه و رعایتها را سست میکنند، اما اینکه آیا ممکن است این افزایشها ردپایی از یک جهش باشد، هنوز نه قابل تایید است و نه قابل رد کردن و باید اطلاعات بیشتری پیدا شود. این احتمالات همیشه مطرح هستند، ما فعلا هیچ شواهدی ندیدهایم، اما هر احتمالی ممکن است رخ دهد.
یونسیان تاکید کرد: در شرایط فعلی توصیهام این است که یک مدیریت واحد بر بازگشاییها حکمفرما باشد و برای بازگشاییها اولویتبندی کنند؛ به طوری که در هر مقطع زمانی، فقط یک جا را بازگشایی کرده، سپس آن را به دقت رصد کرده و بعد از مشاهده نتایج، سراغ بازگشایی بعدی روند. خطرناکترین کاری که در حال حاضر دارد اتفاق میافتد یا حداقل صحبت آن مطرح میشود، این است که هر نهادی با چانهزنی سعی میکند فعالیتهایش را از سر بگیرد و همزمانی این بازگشاییها مهمترین نگرانی در شرایط فعلی است.
- 13
- 1
