ترامپ فرمان خروج آمریکا از ۶۶ نهاد بین المللی را امضا کرد

به گزارش ایرنا، بر اساس بیانیه‌ای که کاخ سفید روز چهارشنبه در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، فرمان اجرایی‌ای را امضا کرده است که به موجب آن حمایت ایالات متحده از ۶۶ سازمان، نهاد و کمیسیون بین‌المللی به حالت تعلیق درمی‌آید. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که ترامپ به دولت خود دستور داد مشارکت و تأمین مالی همه سازمان‌های بین‌المللی، از جمله نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد، را مورد بازبینی قرار دهد.

این فرمان اجرایی ترامپ به تمامی دستگاههای اجرایی دستور می دهد که مشارکت در تامین مالی ۳۱ نهاد وابسته به سازمان ملل و ۳۵ سازمان غیر وابسته به آن را متوقف کنند.

بیشتر نهادهای هدف این تصمیم، آژانس‌ها، کمیسیون‌ها و هیأت‌های مشورتی وابسته به سازمان ملل هستند که در حوزه‌هایی مانند اقلیمی، کار و سایر موضوعاتی فعالیت می‌کنند که دولت ترامپ آن‌ها را در راستای برنامه‌های تنوع‌محور و به‌اصطلاح «وُک» ( رویکردهای مبتنی بر تنوع و عدالت اجتماعی ) طبقه‌بندی کرده است.

وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «دولت ترامپ به این نتیجه رسیده است که این نهادها یا دارای ماموریت‌های تکراری هستند، یا دچار سوءمدیریت شده‌اند، یا غیرضروری، پرهزینه و ناکارآمد هستند، یا تحت نفوذ بازیگرانی قرار گرفته‌اند که در جهت منافع و دستورکارهایی مغایر با منافع ما عمل می‌کنند، یا تهدیدی برای حاکمیت، آزادی‌ها و رفاه کلی کشور ما به شمار می‌روند.»

تصمیم ترامپ برای خروج از سازمان‌هایی که با هدف تقویت همکاری میان کشورها برای مقابله با چالش‌های جهانی ایجاد شده‌اند، در حالی اتخاذ می‌شود که دولت او هم‌زمان اقدام‌های نظامی انجام داده یا تهدیدهایی را ز جمله  بازداشت نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، و اعلام تمایل برای تسلط بر گرینلند، مطرح کرده است که موجب نگرانی متحدان و رقبای آمریکا شده است. 

این اقدام تازه‌ترین مورد از خروج ایالات متحده از نهادهای جهانی به شمار می‌رود. پیش‌تر نیز دولت آمریکا حمایت خود را از سازمان‌هایی مانند سازمان جهانی بهداشت، آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (آنروا)، شورای حقوق بشر سازمان ملل و سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) به حالت تعلیق درآورده بود. این رویکرد در چارچوب سیاستی اتخاذ شده که بر اساس آن آمریکا به‌صورت گزینشی تصمیم می‌گیرد کدام نهادها و برنامه‌ها با دستورکار ترامپ همسو هستند و کدام‌یک دیگر منافع ایالات متحده را تامین نمی‌کنند.

دانیل فرتی، تحلیلگر ارشد امور سازمان ملل در گروه بین‌المللی بحران، در این باره به رسانه های آمریکایی گفت: «آنچه شاهد آن هستیم، شکل‌گیری رویکرد ایالات متحده به چندجانبه‌گرایی است که می‌توان آن را “یا به شیوه ما یا هیچ” توصیف کرد. این یک تصویر بسیار روشن از تمایل واشنگتن به همکاری بین‌المللی صرفاً بر اساس شروط خود است.»

این رویکرد نشان‌دهنده تغییری اساسی نسبت به سیاست دولت‌های پیشین آمریکا — چه جمهوری‌خواه و چه دموکرات — در قبال سازمان ملل است و این نهاد جهانی را که خود در حال بازنگری و اصلاحات داخلی بوده، ناگزیر به کاهش نیرو و برنامه‌ها کرده است.

بسیاری از سازمان‌های غیردولتی مستقل، از جمله برخی نهادهایی که با سازمان ملل همکاری دارند، اعلام کرده‌اند که در پی تصمیم دولت آمریکا در سال گذشته برای کاهش شدید کمک‌های خارجی از طریق آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده (USAID)، ناچار به تعطیلی پروژه‌های متعددی شده‌اند.

با وجود این تغییر گسترده، مقام‌های آمریکایی از جمله خود ترامپ می‌گویند که به ظرفیت‌های سازمان ملل باور دارند و قصد دارند منابع مالی مالیات‌دهندگان را بر گسترش نفوذ آمریکا در ابتکارهای استانداردگذاری سازمان ملل متمرکز کنند؛ حوزه‌هایی که در آن‌ها رقابت با چین وجود دارد، از جمله اتحادیه بین‌المللی مخابرات، سازمان بین‌المللی دریانوردی و سازمان بین‌المللی کار.

خروج آمریکا از کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی (UNFCCC) تازه‌ترین تلاش ترامپ و متحدانش برای فاصله گرفتن از نهادهای بین‌المللی فعال در حوزه اقلیم و مقابله با تغییرات آب‌وهوایی است.

کنوانسیون UNFCCC که در سال ۱۹۹۲ میان ۱۹۸ کشور به تصویب رسید، چارچوب اصلی حمایت مالی از فعالیت‌های مرتبط با تغییرات اقلیمی در کشورهای در حال توسعه و زیربنای توافق مهم اقلیمی پاریس به شمار می‌رود. ترامپ که تغییرات اقلیمی را «یک فریب» توصیف کرده است، اندکی پس از بازگشت به کاخ سفید از توافق پاریس خارج شد.

دانشمندان بر این باورند که تغییرات اقلیمی عامل افزایش پدیده‌های حدی و پرهزینه‌ای مانند سیلاب‌ها، خشکسالی‌ها، آتش‌سوزی‌های گسترده، بارش‌های شدید و موج‌های خطرناک گرماست.

به گفته راب جکسون، دانشمند اقلیم در دانشگاه استنفورد و رئیس پروژه جهانی کربن به خبرگزاری آسوشیتدپرس، خروج آمریکا می‌تواند تلاش‌های جهانی برای مهار انتشار گازهای گلخانه‌ای را با مانع روبه‌رو کند، زیرا «به دیگر کشورها بهانه می‌دهد تا اقدامات و تعهدات خود را به تعویق بیندازند.»

کارشناسان تاکید دارند که بدون همکاری ایالات متحده — به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گازهای گلخانه‌ای و بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان — دستیابی به پیشرفت معنادار در مقابله با تغییرات اقلیمی بسیار دشوار خواهد بود.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد،  سال‌هاست هدف انتقاد جمهوری‌خواهان بوده و ترامپ نیز در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود بودجه این نهاد را قطع کرده بود. او و دیگر مقام‌های حزب جمهوری‌خواه این نهاد را به مشارکت در «اقدامات سقط جنین اجباری» در کشورهایی مانند چین متهم کرده‌اند.

جو بایدن پس از روی کار آمدن در ژانویه ۲۰۲۱، تامین مالی این نهاد را از سر گرفت. بررسی وزارت خارجه آمریکا در سال بعد هیچ شواهدی در تأیید این ادعاها نیافت.

از دیگر سازمان‌ها و نهادهایی که آمریکا قصد خروج از آن‌ها را دارد می‌توان به «پیمان انرژی بدون کربن»، دانشگاه سازمان ملل متحد، کمیته مشورتی بین‌المللی پنبه، سازمان بین‌المللی چوب‌های گرمسیری، مشارکت برای همکاری آتلانتیک، موسسه پان‌آمریکایی جغرافیا و تاریخ، فدراسیون بین‌المللی شوراهای هنر و نهادهای فرهنگی و گروه مطالعاتی بین‌المللی سرب و روی اشاره کرد.

وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرده است که بررسی‌های بیشتری در این زمینه همچنان ادامه دارد.