سه شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵
۲۰:۲۳ - ۲۶ آبان ۱۴۰۵ کد خبر: ۱۴۰۵۰۸۰۷۳۲
نجوم و فضا

اگر حیات شکل نمی‌گرفت، زمین چه می‌شد؟ نتیجه شبیه‌سازی پنج‌میلیاردساله

اگر حیات شکل نمی‌گرفت، زمین چه می‌شد؟ نتیجه شبیه‌سازی پنج‌میلیاردساله
شبیه‌سازی تاریخ زمین بدون موجودات زنده نشان می‌دهد این سیاره می‌توانست همچنان آب مایع و دمای مناسب داشته باشد؛ هرچند جو آن اکسیژن فراوان نداشت.

به گزارش زومیت، تصور کنید سیاره زمین هیچ‌وقت میزبان حیات نمی‌شد؛ نه گیاهی برای تولید اکسیژن وجود داشت، نه جانوری روی خشکی پرسه می‌زد و نه حتی میکروبی در اعماق اقیانوس‌ها زندگی می‌کرد. آیا در چنین جهانی، زمین به سیاره‌ای سرد و مرده تبدیل می‌شد یا همچنان می‌توانست شرایط لازم برای پیدایش حیات را حفظ کند؟

پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه برای پاسخ به این پرسش، نسخه‌ای مجازی از زمین را ساختند که در آن هیچ موجود زنده‌ای وجود ندارد. آن‌ها با شبیه‌سازی پنج میلیارد سال از تاریخ سیاره‌مان نشان دادند که زمین حتی بدون کمک حیات نیز می‌توانست دمای سطحی مناسب و آب مایع داشته باشد. یافته‌ها این دیدگاه رایج را که می‌گوید حیات نقشی ضروری در حفظ سکونت‌پذیری زمین دارد، به چالش می‌کشد.

کپی لینک

پنج میلیارد سال تاریخ زمین در یک مدل

مطالعه‌ی جدید به بررسی یکی از پرسش‌های اساسی درباره تکامل سیاره‌ها می‌پردازد: آیا حیات فقط از شرایط مناسب محیطی بهره می‌برد یا خودش نیز برای حفظ این شرایط ضروری است؟

نبود موجودات زنده لزوماً زمین را به سیاره‌ای سکونت‌ناپذیر تبدیل نمی‌کرد

این پرسش با فرضیه گایا ارتباط دارد؛ ایده‌ای که می‌گوید موجودات زنده با محیط فیزیکی زمین تعامل دارند و از طریق مجموعه‌ای از فرایندها به حفظ شرایط مناسب برای حیات کمک می‌کنند. به بیان دیگر، حیات فقط ساکن زمین نیست؛ بلکه می‌تواند در تنظیم و پایداری محیط سیاره نیز نقش داشته باشد.

سامانتا گیلبرت-جانیزک، اخترزیست‌شناس دانشگاه واشینگتن، و همکارانش برای بررسی ایده یادشده، مدلی کامپیوتری از زمین بدون حیات توسعه دادند. این مدل اجزای اصلی سیاره، شامل هسته، گوشته، پوسته، جَو و اقیانوس‌ها را در نظر می‌گرفت و انرژی دریافتی از خورشید و چرخه مواد شیمیایی میان بخش‌های مختلف زمین را نیز محاسبه می‌کرد.

پژوهشگران ۱۹ ویژگی کلیدی سیاره، ازجمله جریان گرما، ترکیب شیمیایی اقیانوس‌ها و دمای سطح را در این مدل بررسی کردند. سپس تکامل زمین فرضی را از حدود زمان شکل‌گیری آن، یعنی ۴٫۵ میلیارد سال پیش، تا ۵۰۰ میلیون سال در آینده شبیه‌سازی کردند.

کپی لینک

سیاره بی‌حیات هم می‌توانست آب مایع داشته باشد

نتایج شبیه‌سازی برخلاف تصور اولیه نشان داد که نبود موجودات زنده لزوماً زمین را به سیاره‌ای سکونت‌ناپذیر تبدیل نمی‌کرد. در بیشتر جنبه‌های بررسی‌شده، زمین فرضی می‌توانست در طول میلیاردها سال شرایطی مشابه سیاره امروزی داشته باشد.

مهم‌ترین تفاوت، نبود اکسیژن فراوان در جو بود. در زمین واقعی، فتوسنتز موجودات زنده، به‌ویژه سیانوباکتری‌ها و گیاهان، نقش اساسی در تولید و انباشت اکسیژن جو داشته است. طبیعتاً در جهانی بدون حیات، چنین فرایندی نیز وجود نداشت.

  • اگر کوه‌های بلند زمین شکل نمی‌گرفتند، شاید ما امروز وجود نداشتیم۱ روز قبلمطالعه '۴
  • دنباله‌دارها ممکن است عناصر سازنده حیات را به زمین نیاورده باشند۱۶ روز قبلمطالعه '۳
  • اتمسفر زمین چگونه تنفس پذیر شد؟۰۳ خرداد ۰۲مطالعه '۱۲

بااین‌حال، از دیدگاه اخترشناسی، اکسیژن شرط ضروری برای سکونت‌پذیر بودن یک سیاره محسوب نمی‌شود. معیار اصلی در تعریف متداول سکونت‌پذیری، امکان وجود آب مایع روی سطح سیاره است. براساس نتایج مدل، زمین بدون حیات نیز می‌توانست آب مایع و دمای سطحی مناسبی را حفظ کند.

عامل مهم در حفظ این شرایط، چرخه کربنات-سیلیکات بود؛ سازوکاری زمین‌شناختی که به تنظیم بلندمدت اقلیم کمک می‌کند. در این چرخه، دی‌اکسیدکربن جو در اثر هوازدگی سنگ‌های سیلیکاتی مصرف می‌شود و بخشی از کربن در نهایت از طریق فرایندهای زمین‌شناختی و فعالیت آتشفشانی دوباره به جو بازمی‌گردد.

این چرخه نوعی بازخورد منفی ایجاد می‌کند: با افزایش دما، هوازدگی شیمیایی سنگ‌ها معمولاً سریع‌تر می‌شود و دی‌اکسیدکربن بیشتری از جو حذف می‌کند؛ در نتیجه، اثر گلخانه‌ای کاهش می‌یابد و به خنک شدن سیاره کمک می‌کند. برعکس، کاهش دما می‌تواند سرعت هوازدگی را کم کند و به انباشت بیشتر دی‌اکسیدکربن در جو بینجامد.

براساس مدل پژوهشگران، همین سازوکار غیرزیستی به‌تنهایی می‌تواند دمای زمین را در محدوده سکونت‌پذیر نگه دارد؛ حتی با وجود اینکه در طول ۴٫۵ میلیارد سال گذشته، درخشندگی خورشید حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.

کپی لینک

این یافته‌ها چه نسبتی با فرضیه گایا دارند؟

یافته‌های پژوهش بدین معنا نیست که حیات هیچ نقشی در تنظیم اقلیم زمین ندارد یا فرضیه گایا به‌کلی نادرست است. موجودات زنده در چرخه‌های زیست‌ژئوشیمیایی، ترکیب جو و فرایندهای سطحی سیاره تأثیر می‌گذارند و ممکن است به پایداری بلندمدت محیط کمک کنند.

بااین‌حال، شبیه‌سازی جدید نشان می‌دهد که دست‌کم در مدل بررسی‌شده، فرایندهای غیرزیستی نیز برای حفظ شرایط سکونت‌پذیری کافی بوده‌اند. البته مدل پژوهشگران محدودیت‌هایی دارد و برخی فرایندها، ازجمله زمین‌ساخت صفحه‌ای و شیمی جو، با ساده‌سازی‌هایی در آن بازنمایی شده‌اند.

فرضیه گایا می‌گوید موجودات زنده با محیط فیزیکی زمین تعامل دارند و از طریق مجموعه‌ای از فرایندها به حفظ شرایط مناسب برای حیات کمک می‌کنند

یافته‌ها علاوه بر کمک به درک بهتر تاریخ زمین، می‌توانند در جست‌وجوی حیات فرازمینی نیز کاربرد داشته باشند. دانشمندان هنگام بررسی جو سیاره‌های فراخورشیدی، به دنبال نشانه‌هایی هستند که احتمال وجود حیات را نشان دهند؛ اما اگر سیاره‌ای بدون حیات هم بتواند شرایط جوی و محیطی مشابه زمین داشته باشد، تشخیص نشانه‌های واقعی حیات دشوارتر می‌شود.

مدل جدید می‌تواند به اخترشناسان کمک کند میان ویژگی‌هایی که صرفاً از فرایندهای زمین‌شناختی و شیمیایی ناشی می‌شوند و نشانه‌هایی که احتمالاً به فعالیت موجودات زنده ارتباط دارند، تمایز قائل شوند.

در نهایت، شاید مهم‌ترین پیام پژوهش این باشد که سکونت‌پذیر بودن یک سیاره لزوماً به معنای زنده‌بودن آن نیست. زمین ممکن است بدون پیدایش حتی یک موجود زنده نیز می‌توانست میلیاردها سال محیطی مناسب برای شکل‌گیری حیات داشته باشد؛ اما این بار، هیچ‌کس وجود نداشت تا از چنین فرصت شگفت‌انگیزی استفاده کند.

مطالعه در نشریه The Planetary Science Journal منتشر شده است.

  • 9
  • 1
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
هیثم بن طارق آل سعید بیوگرافی هیثم بن طارق آل سعید؛ حاکم عمان

تاریخ تولد: ۱۱ اکتبر ۱۹۵۵ 

محل تولد: مسقط، مسقط و عمان

محل زندگی: مسقط

حرفه: سلطان و نخست وزیر کشور عمان

سلطنت: ۱۱ ژانویه ۲۰۲۰

پیشین: قابوس بن سعید

ادامه
بزرگمهر بختگان زندگینامه بزرگمهر بختگان حکیم بزرگ ساسانی

تاریخ تولد: ۱۸ دی ماه د ۵۱۱ سال پیش از میلاد

محل تولد: خروسان

لقب: بزرگمهر

حرفه: حکیم و وزیر

دوران زندگی: دوران ساسانیان، پادشاهی خسرو انوشیروان

ادامه
صبا آذرپیک بیوگرافی صبا آذرپیک روزنامه نگار سیاسی و ماجرای دستگیری وی

تاریخ تولد: ۱۳۶۰

ملیت: ایرانی

نام مستعار: صبا آذرپیک

حرفه: روزنامه نگار و خبرنگار گروه سیاسی روزنامه اعتماد

آغاز فعالیت: سال ۱۳۸۰ تاکنون

ادامه
یاشار سلطانی بیوگرافی روزنامه نگار سیاسی؛ یاشار سلطانی و حواشی وی

ملیت: ایرانی

حرفه: روزنامه نگار فرهنگی - سیاسی، مدیر مسئول وبگاه معماری نیوز

وبگاه: yasharsoltani.com

شغل های دولتی: کاندید انتخابات شورای شهر تهران سال ۱۳۹۶

حزب سیاسی: اصلاح طلب

ادامه
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

خویشاوندان : فرزند موسی کاظم و برادر علی بن موسی الرضا و برادر فاطمه معصومه

ادامه
شاه نعمت الله ولی زندگینامه شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه

تاریخ تولد: ۷۳۰ تا ۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

حرفه: شاعر و عارف ایرانی

دیگر نام ها: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

آثار: رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی، شرح لمعات

درگذشت: ۸۳۲ تا ۸۳۴ هجری قمری

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

تحصیلات: فوق لیسانس مدیریت ورزشی

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

همسر: ساناز بیان

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
ویژه سرپوش