به گزارش مهر به نقل از رادیو سلامت، محمد رفیعی، مدیر گروه بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در گفت‌وگو با رادیو سلامت درباره مطالعاتی توضیح داد که از مقایسه دوقلوهای همسان برای بررسی نقش محیط در سلامت استفاده می‌کنند. دوقلوهای همسان از نظر ژنتیکی بسیار به یکدیگر نزدیک‌اند و مقایسه وضعیت آن‌ها می‌تواند به بررسی اثر عواملی کمک کند که در طول زندگی تجربه می‌کنند.
رفیعی برای توضیح موضوع، مثال دو خواهر دوقلو را مطرح کرد که یکی در محیطی سالم‌تر زندگی می‌کند و دیگری در معرض آلودگی یا شرایط نامساعد قرار دارد. تفاوت در وضعیت سلامت آن‌ها به پژوهشگر کمک می‌کند بررسی کند عوامل غیرارثی مانند کیفیت محیط سکونت، عادت‌های زندگی یا میزان تماس با آلاینده‌ها چه نقشی داشته‌اند.
برآورد سهم عوامل ارثی به نوع بیماری بستگی دارد
این استاد دانشگاه گفت عوامل محیطی و ژنتیکی در بروز بسیاری از بیماری‌های مزمن با یکدیگر برهم‌کنش دارند. او با اشاره به پژوهش‌های مورد بحث، سهم عوامل ژنتیکی را حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد برآورد کرد و گفت در برخی برآوردها تا ۸۵ درصد از بار بیماری‌ها یا عوامل اثرگذار می‌تواند با محیط زندگی مرتبط باشد. این درصدها به برآوردهای مورد اشاره در گفت‌وگو مربوط‌اند و سهم وراثت و محیط برای همه بیماری‌ها و همه جمعیت‌ها یکسان نیست.
رفیعی از آلودگی هوا، کیفیت آب، تغذیه و فشارهای محیطی به‌عنوان نمونه‌هایی از مواجهه‌های روزمره نام برد. او گفت اگر شرایطی که مردم در آن زندگی می‌کنند بخشی از خطر را تغییر دهد، سیاست‌های عمومی می‌توانند علاوه بر رسیدگی به بیماری پس از بروز، بر کاهش مواجهه‌های زیان‌آور هم متمرکز شوند.
پیشگیری از مسیر بهبود محیط زندگی
به گفته او، توجه به این عوامل، هم در برنامه‌ریزی سلامت و هم در اولویت‌های پیشگیری اهمیت دارد. کاهش مواجهه با آلودگی و بهبود شرایطی که بر کیفیت زندگی اثر دارند، می‌تواند بخشی از بار بیماری‌ها را کم کند. او افزود اگر سیاست‌های پیشگیری به کاهش بروز بیماری کمک کنند، فشار هزینه درمان بر خانواده‌ها، بیمه‌ها و زیرساخت بهداشت نیز کمتر می‌شود.
رفیعی برای توضیح اهمیت این موضوع در عمل به تفاوت شرایطی اشاره کرد که مردم بدون انتخاب خود با آن زندگی می‌کنند. به گفته او، اگر کیفیت هوا یا آب در دو محل متفاوت باشد، بخشی از تفاوت خطر در این دو جمعیت می‌تواند به مواجهه با همان شرایط مربوط باشد. از این رو بررسی محیط فقط مسئله توصیه به یک فرد نیست و می‌تواند بر تصمیم‌گیری درباره فضای زندگی گروه‌های بزرگ‌تر هم اثر بگذارد.
- 9
- 4
