کد مقاله: ۹۷۱۰۰۰۰۵۴

راز ماندگاری جهان پهلوان تختی

زندگینامه غلامرضا تختی,شهرت غلامرضا تختی,پهلوان تختی

چرا بايد حرف تكراري بنويسم؟! چرا هر سال وقتي روزنامه‌ها به اين فصل و به اين ماه مي‌رسند كنار عكس تختي همان تيترهاي كليشه‌اي را مي‌زنند؟!

 

چه كسي گفته در اين زمانه پهلوانان نمي‌ميرند؟!

 

اتفاقا پهلوانان مي‌ميرند و روزگار ما در اكثر موارد پهلوانان عصر خويش را جوانمرگ و جنين مرگ مي‌كند!

 

اگر بخواهم رك‌ و راست حرف بزنم،چاره‌اي نيست وبايد بنويسم كه اصلا ماجرا از خود همين آقاي غلامرضا تختي شروع شد. يعني حالا كه تقويم‌ها رازهاي تاريخ را گشوده‌اند و به مرور زمان اسناد و روايت‌هاي معتبر و دقيق‌تر درباره مرگ ايشان منتشر شده است؛حالا كه به اندازه نيم قرن از روز مرگ «تختي» در یکی از اتاق های شمالی هتل آتلانتیک شهر تهران گذشته است و حالا كه شرايط سياسي و اجتماعي جامعه تغيير كرده و مي‌توان با اطمينان بيشتري به روايت‌هاي راويان آن زمان اعتماد كرد؛ مي‌توان نتيجه گرفت كه حداقل گزينه قتل مستقيم توسط حكومت پهلوي در هيچ كدام از برگ‌هاي سرنوشت غلامرضا تختي درج نشده است!

 

مرگ آقاتختي گوياست! برهان روشن اين مدعا كه در زمانه ما پهلوانان مي‌ميرند و اتفاقا ممكن است كه خودكشي هم كنند! تختي پهلوان عصر جديد است. عصر عبور از منقولات و تاكيد بر عقليّات!

 

غلامرضا تختي ورزشكاري است كه ايام پهلواني‌اش با عصر الكتريسيته و ماشين بخار، معاصر شد. ساده‌لوحي است اگر انتظار داشته باشیم در عصر سرعت و گسترش ماشينيزم، مردمان كودتا زده تهران و اهالي سرگشته ايران سيماي پهلوان زمانه خويش را كاملا شبيه رستم شاهنامه و پورياي ولي قصه‌هاي شبانه‌شان بازآفريني كنند!

 

آقا تختي پهلوان اوّل شهري بود كه خيلي زود پهلوان صاحب نام قبلي را فراموش كرده بود.«حاج سيدحسن شجاعت» كه روزگاري یل پايتخت لقب داشت و پس از خفتن در گورستان ابن‌بابويه به فهرست فراموش‌شدگان پيوست.فهرست مردمانی كه كلاه پهلوي‌هاي‌شان را به كلاه‌هاي مخملي تبديل كرده بودند.

 

جواني آقا تختي در جنگ جهاني دوّم سپري شد و بازوانش در گرماي خوزستان آب‌ديده شدند. ايام مسابقات و قهرماني و مدال‌آوري‌هاي او با تلاطمات و تلاش‌هاي نهضت ملّي شدن صنعت نفت ايران تلاقي كرد و روزگار پهلواني‌اش در روزهاي سردوتلخ كودتا سپري شد. تختي پهلوان عصر پساكودتاست!

 

او در زمستان سال ۴۶ درگذشت و ۱۱ سال بعد يعني در زمستان سال ۵۷ ،سالمرگش با روزهاي اوج حضور انقلابي مردم در خيابان‌ها همزمان شد. در همين ايام بود كه مطبوعات هم فرصتي يافتند تا با گشاده‌دستي و آسوده‌خيالي از خط قرمزهاي عصرپهلوي درباره آقاتختي و راز مرگ مبهم او، عبور كنند و به ناگهان حجم قابل توجهي از صفحات نشريات انقلابي به توصيف و تصوير جهان پهلوان اختصاص يافت! مقالات و گفت‌وگوهايي كه شايد بعضي از ناگفته‌ها و نانوشته‌هاي روزگار حيات آقاتختي را به صورت روايت‌هاي پراكنده از بود و نبود پهلوان منعكس كردند.مجله فردوسي در دي سال ۵۷، در مطلبي كه زيرعنوان «آن زنده ياد...» به همراه تصوير چهره و بخش هايي از يك گفت و گوي قديمي كه جهان پهلوان،با همين مجله انجام داده را منتشر كرده و مي كوشید تا با بهره گيري از مفهوم تاريخي ميان قهرمان و پهلوان، مرزبندي روشني را برقرار كند. مقايسه ميان اين دو واژه سرآغاز راهي است كه مي تواند نويسنده مجله را به مقصود برساند زيراكه او تختي را آخرين شاگرد مكتب پورياي ولي لقب داده است و مصرانه مي نويسد كه آقاي تختي پهلوان بود و نه قهرمان به مفهوم جديدش!

 

به اعتقاد نويسنده مجله فردوسي همين خصلت، ميان تختي با ديگران فاصله مي اندازد. فاصله اي كه دائما افزون مي شود ولي تراژدي موجود در زندگي آقا تختي اين است كه محيط مي‌خواست از او يك«قهرمان» بسازد در حالي كه تختي پهلوان بود. نويسنده اين مطلب در مجله فردوسي پهلواني را منبعث از سنت ها و ورزش هاي باستاني ايران مي داند و قهرماني را محصول عصر جديد! عصري كه تغييرات و تضادهايش براي تختي، تراژدي ساز شد و گويا كه وي (تختي) محكوم شده بود تا تنها قهرمان مدال‌آور عصر خویش باشد.از طرف ديگر در طول سال هاي حيات و حضور آقا تختي و طي ساليان پس از خاموشي و مرگش، همواره «ماجراهاي تختي و دربار» سوژه داغ اغلب اخبار محفلي و نقل هاي شفاهي عاميانه درباره او بود!

 

شبه خبرهايي كه محور اصلي شان حاشيه ها بودند و به دليل انعكاس رخداد از مناطق ممنوعه خبري، اغلب احتمال داده مي‌شد كه آغشته به اغراض منفعت طلبانه يا روايت هاي فريب كارانه باشند.

 

ماجراي خم شدن يا خم نشدن تختي دربرابر شاه به هنگام دريافت بازوبند پهلواني يا رقابت محبوبيت بين او و برادر شاه ايران آن چنان به شكل تصاعدي تكثير مي شد كه رفتارهاي اصيل و ريشه هاي مخالفت‌هاي سياسي تختي با حكومت پهلوي را به راحتي از مقابل چشم هواداران آقا تختي پنهان مي‌كرد! تنها تضاد بين پهلواني و قهرماني يا صحت حجم حسادت‌ها و رقابت هاي كينه توزانه عاميانه بين دربار و تختي نمي تواند برای رمزگشايي از سر نهان اين ورزشكار نجيب كافي باشد.گاهی برای حل مساله باید به شکلی هوشمندانه صورت آن را ساده سازی کرد و جلوگیری از آشفتگی و پراکندگی مجهولات بخشی از راه حل آن است.

 

شاید کشف شاه کلید همه رازهای آقاتختی نخست نیازمند به کارگیری این تکنیک است و شاید بتوان شاه کلیدی یافت که همه قفل ها را گشوده و همین نگاه راهگشا کمک کند تا راز سطرهای نخست این نوشته نیز هویدا شود.آن گاه می توان باورکرد که پهلوانان در عصر ما نیز نمی میرند اگرچه همه ویژگی ها در روابط این عصر در تضاد با جهان اسطوره‌هاست. سیمای پهلوانان در این دوران ، رنگ زمانه را به خود می‌گیرد و چه بسا قامت شان نیز به شکل هندسی مظروف موجود در زمانه دیده می شود ولی راز ماندگاری شان تغییر‌ناپذیر است حتی اگر کشته شوند یا حتی اگر خودکشی کنند!نام تختی در فهرست پهلوانان ثبت شد اگر چه او قهرمان عصر کودتازدگی ایرانیان بود.

 

مدال های قهرمانی تختی و قامت رعنای جهان پهلوان روی سکویی که اندکی از آمریکا و شوروی بلندتر بود،مرهم عصر تحقیرشدگی و اختناقی بود که از کهنه زخم کودتا باقی مانده بود.

 

مسعود باستاني

 

ghanoondaily​.‎​ir
  • 12
  • 2
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
4.3 stars from 14 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
فرهاد مجیدی,بیوگرافی فرهاد مجیدی،اخبار فرهاد مجیدی بیوگرافی فرهاد مجیدی + مصاحبه جدید فرهاد مجیدی (عکس همسر و فرزندانش)

نان کامل: فرهاد مجیدی قادیکلایی

تاریخ تولد: ۱۳ خرداد ۱۳۵۵ (۳ ژوِئن ۱۹۷۷)

محل تولد: تهران

پیشه: فوتبالیست

پست: مهاجم 

باشگاه :استقلال

ادامه
ترلان پروانه,بیوگرافی ترلان پروانه,عکس های ترلان پروانه بیوگرافی ترلان پروانه و حواشی جنجالی ازدواجش + جدیدترین عکس‌های ترلان پروانه

نام کامل: ترلان پروانه

تاریخ تولد: ۱۸ تیر ۱۳۷۷

محل تولد: شیراز

حرفه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما، تلویزیون و تئاتر

تحصیلات:  لیسانس رشته گرافیک

ادامه
مهرداد صدیقیان,بیوگرافی مهرداد صدیقیان,عکس های مهرداد صدیقیان بیوگرافی مهرداد صدیقیان + عکس‌های جدید و جذاب مهرداد صدیقیان

نام کامل: مهرداد صدیقیان

تاریخ تولد:۳۰ بهمن ماه ۱۳۶۷

محل تولد: شهر تهران

تحصیلات: دیپلم ریاضی

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما، تئاتر و تلویزیون

ادامه
نوید محمدزاده,بیوگرافی نوید محمدزاده,عکس های نوید محمدزاده بیوگرافی نوید محمدزاده + جدیدترین عکس‌ها و مصاحبه جذاب او

نام کامل:نوید محمدزاده

تاریخ تولد: ۱۷ فروردین ۱۳۶۵

محل تولد: ایلام

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما و تئاتر

مدت فعالیت: ۱۳۸۷ تاکنون

ادامه
شیلا خداداد,بیوگرافی شیلا خداداد,عکس های شیلا خداداد بیوگرافی شیلا خداداد + جدیترین عکسهای خانواده ۴ نفره‌اش

نام کامل: شیلا خداداد

تاریخ تولد: ۱۴ آبان ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

مدرک تحصیلی: لیسانس شیمی محض

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

ادامه
نیما شعبان نژاد,بیوگرافی نیما شعبان نژاد,عکس های نیما شعبان نژاد بیوگرافی نیما شعبان نژاد (بازیگر و کمدین) + جدیدترین تصاویر

نام کامل: نیما شعبان نژاد

زمینه فعالیت: تئاتر و تلویزیون

تاریخ تولد: ۲۱ اردیبهشت ۱۳۶۶ 

محل تولد: شهر کلن در آلمان

محل زندگی: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

ادامه
سوگل طهماسبی,بیوگرافی سوگل طهماسبی,عکسهای سوگل طهماسبی بیوگرافی سوگل طهماسبی + مصاحبه و علت ازدواج نکردنش

نام کامل: سوگل طهماسبی

تاریخ تولد: ۲۵ بهمن ۱۳۶۴ 

محل تولد: اهواز

پیشه :بازیگر

زمینه فعالیت: تئاتر، سینما و تلویزیون

سال‌های فعالیت: ۱۳۸۱ تا کنون

ادامه
شیدا یوسفی,بیوگرافی شیدا یوسفی,عکس‌های شیدا یوسفی بیوگرافی شیدا یوسفی، بازیگر نقش نگین در 'ممنوعه'

نام کامل: شیدا یوسفی

تاریخ تولد: ۲۰ آذر ۱۳۶۵

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

فعالیت: بازیگر، دستیار کارگردان و منشی صحنه

وضعیت تاهل:مجرد

ادامه
محسن ابراهیم‌ زاده,بیوگرافی محسن ابراهیم‌ زاده,عکس‌های محسن ابراهیم‌ زاده بیوگرافی محسن ابراهیم‌ زاده + عکس‌های فوق العاده جذاب از او

نام کامل: محسن ابراهیم‌زاده

تاریخ تولد: ۱۷ شهریور ۱۳۶۶

محل تولد: تربت حیدریه

تحصیلات: دیپلم

پیشه: خواننده و آهنگساز و ترانه سرا

سبک: پاپ

ادامه
زمان پخش مسابقات از تلویزیون
  • پنجشنبه ۱ فروردین
    جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰
    بلژیک - روسیه
    ساعت: ۲۳:۱۵
  • جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰
    هلند - بلاروس
    ساعت: ۲۳:۱۵
  • جمعه ۲ فروردین
    فوتبال مقدماتی المپیک
    ایران - ترکمنستان
    ساعت: ۱۸:۴۵
  • شنبه ۳ فروردین
    جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰
    انگلیس - جمهوری چک
    ساعت: ۰۰:۱۵
  • دوستانه
    برزیل - پاناما
    ساعت: ۲۱:۳۰
  • یکشنبه ۴ فروردین
    جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰
    اسپانیا - نروژ
    ساعت: ۰۰:۱۵
  • فوتبال مقدماتی المپیک
    ایران - یمن
    ساعت: ۱۸:۴۵
  • دوشنبه ۵ فروردین
    جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰
    هلند - آلمان
    ساعت: ۰۰:۱۵
  • ﺳﻪشنبه ۶ فروردین
    جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۰
    پرتغال - صربستان
    ساعت: ۰۰:۱۵
  • هفته ۱۹ لیگ برتر ایران
    ذوب آهن - سپاهان
    ساعت: ۱۶:۳۰
  • فوتبال مقدماتی المپیک
    ایران - عراق
    ساعت: ۱۸:۴۵
  • چهارشنبه ۷ فروردین
    دوستانه
    جمهوری چک - برزیل
    ساعت: ۰۰:۱۵
  • جمعه ۹ فروردین
    هفته ۲۳ لیگ برتر ایران
    پدیده - پارس جنوبی جم
    ساعت: ۱۷:۰۰
  • شنبه ۱۰ فروردین
    هفته ۲۳ لیگ برتر ایران
    پرسپولیس - استقلال
    ساعت: ۱۷:۰۰
  • یکشنبه ۱۱ فروردین
    هفته ۳۲ لیگ برتر انگلیس
    لیورپول - تاتنهام
    ساعت: ۲۰:۰۰
  • هفته ۲۹ لالیگا اسپانیا
    رئال‌مادرید - اوئسکا
    ساعت: ۲۳:۱۵
  • چهارشنبه ۱۴ فروردین
    هفته ۲۴ لیگ برتر ایران
    استقلال - سایپا
    ساعت: ۱۷:۴۵
  • پنجشنبه ۱۵ فروردین
    هفته ۲۴ لیگ برتر ایران
    پیکان - پرسپولیس
    ساعت: ۱۷:۴۵
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید