کد مقاله: ۹۷۱۰۰۰۰۵۴

راز ماندگاری جهان پهلوان تختی

زندگینامه غلامرضا تختی,شهرت غلامرضا تختی,پهلوان تختی

چرا بايد حرف تكراري بنويسم؟! چرا هر سال وقتي روزنامه‌ها به اين فصل و به اين ماه مي‌رسند كنار عكس تختي همان تيترهاي كليشه‌اي را مي‌زنند؟!

 

چه كسي گفته در اين زمانه پهلوانان نمي‌ميرند؟!

 

اتفاقا پهلوانان مي‌ميرند و روزگار ما در اكثر موارد پهلوانان عصر خويش را جوانمرگ و جنين مرگ مي‌كند!

 

اگر بخواهم رك‌ و راست حرف بزنم،چاره‌اي نيست وبايد بنويسم كه اصلا ماجرا از خود همين آقاي غلامرضا تختي شروع شد. يعني حالا كه تقويم‌ها رازهاي تاريخ را گشوده‌اند و به مرور زمان اسناد و روايت‌هاي معتبر و دقيق‌تر درباره مرگ ايشان منتشر شده است؛حالا كه به اندازه نيم قرن از روز مرگ «تختي» در یکی از اتاق های شمالی هتل آتلانتیک شهر تهران گذشته است و حالا كه شرايط سياسي و اجتماعي جامعه تغيير كرده و مي‌توان با اطمينان بيشتري به روايت‌هاي راويان آن زمان اعتماد كرد؛ مي‌توان نتيجه گرفت كه حداقل گزينه قتل مستقيم توسط حكومت پهلوي در هيچ كدام از برگ‌هاي سرنوشت غلامرضا تختي درج نشده است!

 

مرگ آقاتختي گوياست! برهان روشن اين مدعا كه در زمانه ما پهلوانان مي‌ميرند و اتفاقا ممكن است كه خودكشي هم كنند! تختي پهلوان عصر جديد است. عصر عبور از منقولات و تاكيد بر عقليّات!

 

غلامرضا تختي ورزشكاري است كه ايام پهلواني‌اش با عصر الكتريسيته و ماشين بخار، معاصر شد. ساده‌لوحي است اگر انتظار داشته باشیم در عصر سرعت و گسترش ماشينيزم، مردمان كودتا زده تهران و اهالي سرگشته ايران سيماي پهلوان زمانه خويش را كاملا شبيه رستم شاهنامه و پورياي ولي قصه‌هاي شبانه‌شان بازآفريني كنند!

 

آقا تختي پهلوان اوّل شهري بود كه خيلي زود پهلوان صاحب نام قبلي را فراموش كرده بود.«حاج سيدحسن شجاعت» كه روزگاري یل پايتخت لقب داشت و پس از خفتن در گورستان ابن‌بابويه به فهرست فراموش‌شدگان پيوست.فهرست مردمانی كه كلاه پهلوي‌هاي‌شان را به كلاه‌هاي مخملي تبديل كرده بودند.

 

جواني آقا تختي در جنگ جهاني دوّم سپري شد و بازوانش در گرماي خوزستان آب‌ديده شدند. ايام مسابقات و قهرماني و مدال‌آوري‌هاي او با تلاطمات و تلاش‌هاي نهضت ملّي شدن صنعت نفت ايران تلاقي كرد و روزگار پهلواني‌اش در روزهاي سردوتلخ كودتا سپري شد. تختي پهلوان عصر پساكودتاست!

 

او در زمستان سال ۴۶ درگذشت و ۱۱ سال بعد يعني در زمستان سال ۵۷ ،سالمرگش با روزهاي اوج حضور انقلابي مردم در خيابان‌ها همزمان شد. در همين ايام بود كه مطبوعات هم فرصتي يافتند تا با گشاده‌دستي و آسوده‌خيالي از خط قرمزهاي عصرپهلوي درباره آقاتختي و راز مرگ مبهم او، عبور كنند و به ناگهان حجم قابل توجهي از صفحات نشريات انقلابي به توصيف و تصوير جهان پهلوان اختصاص يافت! مقالات و گفت‌وگوهايي كه شايد بعضي از ناگفته‌ها و نانوشته‌هاي روزگار حيات آقاتختي را به صورت روايت‌هاي پراكنده از بود و نبود پهلوان منعكس كردند.مجله فردوسي در دي سال ۵۷، در مطلبي كه زيرعنوان «آن زنده ياد...» به همراه تصوير چهره و بخش هايي از يك گفت و گوي قديمي كه جهان پهلوان،با همين مجله انجام داده را منتشر كرده و مي كوشید تا با بهره گيري از مفهوم تاريخي ميان قهرمان و پهلوان، مرزبندي روشني را برقرار كند. مقايسه ميان اين دو واژه سرآغاز راهي است كه مي تواند نويسنده مجله را به مقصود برساند زيراكه او تختي را آخرين شاگرد مكتب پورياي ولي لقب داده است و مصرانه مي نويسد كه آقاي تختي پهلوان بود و نه قهرمان به مفهوم جديدش!

 

به اعتقاد نويسنده مجله فردوسي همين خصلت، ميان تختي با ديگران فاصله مي اندازد. فاصله اي كه دائما افزون مي شود ولي تراژدي موجود در زندگي آقا تختي اين است كه محيط مي‌خواست از او يك«قهرمان» بسازد در حالي كه تختي پهلوان بود. نويسنده اين مطلب در مجله فردوسي پهلواني را منبعث از سنت ها و ورزش هاي باستاني ايران مي داند و قهرماني را محصول عصر جديد! عصري كه تغييرات و تضادهايش براي تختي، تراژدي ساز شد و گويا كه وي (تختي) محكوم شده بود تا تنها قهرمان مدال‌آور عصر خویش باشد.از طرف ديگر در طول سال هاي حيات و حضور آقا تختي و طي ساليان پس از خاموشي و مرگش، همواره «ماجراهاي تختي و دربار» سوژه داغ اغلب اخبار محفلي و نقل هاي شفاهي عاميانه درباره او بود!

 

شبه خبرهايي كه محور اصلي شان حاشيه ها بودند و به دليل انعكاس رخداد از مناطق ممنوعه خبري، اغلب احتمال داده مي‌شد كه آغشته به اغراض منفعت طلبانه يا روايت هاي فريب كارانه باشند.

 

ماجراي خم شدن يا خم نشدن تختي دربرابر شاه به هنگام دريافت بازوبند پهلواني يا رقابت محبوبيت بين او و برادر شاه ايران آن چنان به شكل تصاعدي تكثير مي شد كه رفتارهاي اصيل و ريشه هاي مخالفت‌هاي سياسي تختي با حكومت پهلوي را به راحتي از مقابل چشم هواداران آقا تختي پنهان مي‌كرد! تنها تضاد بين پهلواني و قهرماني يا صحت حجم حسادت‌ها و رقابت هاي كينه توزانه عاميانه بين دربار و تختي نمي تواند برای رمزگشايي از سر نهان اين ورزشكار نجيب كافي باشد.گاهی برای حل مساله باید به شکلی هوشمندانه صورت آن را ساده سازی کرد و جلوگیری از آشفتگی و پراکندگی مجهولات بخشی از راه حل آن است.

 

شاید کشف شاه کلید همه رازهای آقاتختی نخست نیازمند به کارگیری این تکنیک است و شاید بتوان شاه کلیدی یافت که همه قفل ها را گشوده و همین نگاه راهگشا کمک کند تا راز سطرهای نخست این نوشته نیز هویدا شود.آن گاه می توان باورکرد که پهلوانان در عصر ما نیز نمی میرند اگرچه همه ویژگی ها در روابط این عصر در تضاد با جهان اسطوره‌هاست. سیمای پهلوانان در این دوران ، رنگ زمانه را به خود می‌گیرد و چه بسا قامت شان نیز به شکل هندسی مظروف موجود در زمانه دیده می شود ولی راز ماندگاری شان تغییر‌ناپذیر است حتی اگر کشته شوند یا حتی اگر خودکشی کنند!نام تختی در فهرست پهلوانان ثبت شد اگر چه او قهرمان عصر کودتازدگی ایرانیان بود.

 

مدال های قهرمانی تختی و قامت رعنای جهان پهلوان روی سکویی که اندکی از آمریکا و شوروی بلندتر بود،مرهم عصر تحقیرشدگی و اختناقی بود که از کهنه زخم کودتا باقی مانده بود.

 

مسعود باستاني

 

ghanoondaily​.‎​ir
  • 12
  • 2
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
4.3 stars from 14 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بهنام صفوی,بیوگرافی بهنام صفوی,عکس‌های بهنام صفوی بیوگرافی بهنام صفوی + عکس همسر و پسرش

نام کامل: بهنام صفوی

تاریخ تولد: ۱۵ تیرماه ۱۳۶۲

محل تولد: شیراز

تحصیلات: مدرک کارشناسی رشتهٔ مهندسی عمران

فعالیت: خوانندگی، نوازندگی،تنظیم کننده و آهنگساز

سبک موسیقی: پاپ

ادامه
شیدا یوسفی,بیوگرافی شیدا یوسفی,عکس‌های شیدا یوسفی بیوگرافی شیدا یوسفی، بازیگر نقش نگین در 'ممنوعه'

نام کامل: شیدا یوسفی

تاریخ تولد: ۲۰ آذر ۱۳۶۵

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

فعالیت: بازیگر، دستیار کارگردان و منشی صحنه

وضعیت تاهل:مجرد

ادامه
محسن ابراهیم‌زاده,بیوگرافی محسن ابراهیم‌زاده,عکس‌های محسن ابراهیم‌زاده بیوگرافی محسن ابراهیم‌زاده + عکس‌های فوق العاده جذاب از او

نام کامل: محسن ابراهیم‌زاده

تاریخ تولد: ۱۷ شهریور ۱۳۶۶

محل تولد: تربت حیدریه

تحصیلات: دیپلم

پیشه: خواننده و آهنگساز و ترانه سرا

سبک: پاپ

ادامه
میلاد کی‌مرام,بیوگرافی میلاد کی‌مرام,عکس های میلاد کی‌مرام بیوگرافی میلاد کی‌مرام + مصاحبه و عکس‌های جدید

نام کامل: میلاد کی مرام

تاریخ تولد: ۴ اردیبهشت ۱۳۶۵ 

زادگاه: بندر انزلی، گیلان 

سال های فعالیت: ۱۳۷۵ تاکنون 

مدرک تحصیلی: مهندس الکترونیک 

وضعیت تاهل: مجرد

ادامه
بهنام بانی,بیوگرافی بهنام بانی,عکس‌های بهنام بانی بیوگرافی بهنام بانی + رمز موفقیت او در عرصه موسیقی

نام کامل: بهنام بانی

تولد: ۱۱ مهر ۱۳۶۶  

ملیت: ایران

سبک‌: پاپ

حرفه: خوانندگی

سال‌های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

ادامه
فاطمه گودرزی,بیوگرافی فاطمه گودرزی,عکس فاطمه گودرزی بیوگرافی فاطمه گودرزی + مصاحبه

نام کامل: فاطمه گودرزی

تاریخ تولد:۱۳۴۲/۴/۱۹

محل تولد:تهران

تحصیلات: دیپلم اقتصاد

فعالیت: بازیگر سینما تلویزیون و تئاتر

همسر:عبدالرضا گنجی

ادامه
بیوگرافی شهره سلطانی,شهره سلطانی,عکس‌های شهره سلطانی بیوگرافی شهره سلطانی + ماجرای کافه پر حاشیه‌اش

نام کامل: شهره سلطانی

سال تولد: ۱۳۴۸

محل تولد :بجنورد

ملیت: ایرانی

پیشه: بازیگر، خواننده، نوازنده سنتور و پیانو

وضعیت تاهل: متاهل

ادامه
بهنوش بختیاری,بیوگرافی بهنوش بختیاری,عکس بهنوش بختیاری بیوگرافی بهنوش بختیاری + جزئیاتی از زندگی شخصی

نام: بهنوش

نام خانوادگی: بختیاری

تاریخ تولد: ۱۳۵۴/۲/۲۹

محل تولد: تهران

مدرک تحصیلی: لیسانس زبان فرانسه

وضعیت تاهل: متاهل

ادامه
الیزابت دوم,ملکه سلطنتی بریتانیا,ملکه انگلیس الیزابت دوم (ملکه انگلیس)

نام کامل: الیزابت الکسندرا مری

سلطنت: ۶ فوریه ۱۹۵۲ – تاکنون

تاجگذاری: ۲ ژوئن ۱۹۵۳

همسر: شاهزاده فیلیپ، دوک ادینبرو

پدر: جرج ششم

 

ادامه
اندیشه فولادوند,بیوگرافی اندیشه فولادوند,عکس های اندیشه فولادوند بیوگرافی اندیشه فولادوند + مصاحبه

نام کامل: اندیشه فولادوند

تاریخ تولد: ۷ /۷/ ۱۳۶۲

محل تولد: تهران

زمینه فعالیت: بازیگر، شاعر، موسیقی‌دان

مدرک تحصیلی: لیسانس فلسفه 

نام پدر: فرهاد فولادوند (شاعر)

ادامه
پرستو صالحی,بیوگرافی پرستو صالحی,عکس‌های جدید پرستو صالحی بیوگرافی پرستو صالحی + عکس‌های جدید

نام: پرستو صالحی

نام اصلی: الهام صالحی سیاوشانی

تاریخ تولد: ۹/۹/۱۳۵۶

محل تولد: تهران

زمینه فعالیت: بازیگری

تحصیلات: دانشجوی انصرافی رشته نمایش

ادامه
حافظ،زندگینامه حافظ،بیوگرافی حافظ زندگینامه حافظ + تصاویری از حافظیه

نام کامل: خواجه شمس الدين محمد بن بهاءالدّين حافظ شيرازي

محل تولد: شيراز

تاريخ تولد: ۷۲۷ قمري

تاريخ فوت: ۷۹۲ قمري

لقب: حافظ، لسان الغيب، ترجمان الاسرار، لسان العرفا و ناظم الاوليا

عنوان: شاعر

ادامه
بیوگرافی محسن چاوشی,عکس‌های جدید محسن چاوشی,محسن چاوشی بیوگرافی محسن چاوشی + عکس همسر و پسرش

نام و نام خانوادگی : محسن چاوشی حسینی

تاریخ تولد : ۸ مرداد ۱۳۵۸

محل تولد : خرمشهر

پیشه: خواننده، آهنگساز، تنظیم کننده، ترانه‌سرا

آغاز فعالیت: ۱۳۸۲

سبک: پاپ، راک، الکترونیک، ترنس، رگی و...

ادامه
زمان پخش مسابقات از تلویزیون
  • شنبه ۲۹ دی
    هفته ۲۰ لالیگا اسپانیا
    رئال مادرید - سویا
    ساعت: ۱۸:۴۵
  • هفته ۲۳ لیگ برتر انگلیس
    آرسنال - چلسی
    ساعت: ۲۱:۰۰
  • یکشنبه ۳۰ دی
    جام ملت های آسیا
    اردن - ویتنام
    ساعت: ۱۴:۳۰
  • جام ملت های آسیا
    تایلند - چین
    ساعت: ۱۷:۳۰
  • جام ملتهای آسیا
    ایران - عمان
    ساعت: ۲۰:۳۰
  • دوشنبه ۱ بهمن
    جام ملت های آسیا
    ژاپن - عربستان
    ساعت: ۱۴:۳۰
  • جام ملت های آسیا
    استرالیا - ازبکستان
    ساعت: ۱۷:۳۰
  • جام ملت های آسیا
    امارات - قرقیزستان
    ساعت: ۲۰:۳۰
  • ﺳﻪشنبه ۲ بهمن
    جام ملت های آسیا
    قطر - عراق
    ساعت: ۱۹:۳۰
  • جام اتحادیه
    بنفیکا - پورتو
    ساعت: ۲۳:۱۵
  • چهارشنبه ۳ بهمن
    لیگ برتر والیبال
    شهرداری ورامین - فولاد سیرجان
    ساعت: ۱۶:۰۰
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید