جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱
کد مقاله: ۱۴۰۰۱۱۰۰۰۴

سپندارمذگان چیست؟ (+ تاریخچه و آداب و رسوم)

سپندارمذگان,روز سپندارمذگان,سپندارمذگان چه تاریخی استجشن برزیگران اسم دیگر سپندارمذگان است
در بین جشن های ایران باستان، جشنی تحت عنوان سپندارمذگان در روز« سپندارمذ» از ماه اسفند به صورت سالانه برگزار می شود که به آن روز بزرگداشت زن و زمین می گویند. منشأ این جشن به شاهنشاهی هخامنشیان برمیگردد.

سپندارمذگان

زمین دارای لقبی ملی به نام سپندار مذ می باشد.« اسفند» یا« سپَندارمَذ» به روز پنجم هرماه و ماه دوازدهم هر سال در ایران گفته میشود. واژه سپندارمذگان، متشکل از دو بخش« سپِنتَه» یا« سپند» و« آرَمَئیتی» میباشد که سپِنتَه یا سپند، معنای پاک و مقدس را می دهد و آرَمَئیتی به معنی فروتنی و بردباری می باشد. درواقع معنی کامل کلمه ی سپندارمذگان، فروتنیِ پاک و مقدس است. در پارسی میانه به این واژه،« سپندارمت» می گویند درحالیکه در فارسی به آن« سپندارمذ» و« اسفندارمذ» و« اسفند» می گویند.

تاریخچه سپندارمذگان

علاوه بر نام گذاری ماهها در تاریخ ایران، هریک از روزهای ماه، دارای یک نام می باشند. برای نمونه« روز اورمزد» به عنوان روز نخست هر ماه شناخته میشود؛ اولین صفت خداوند به نام روز بهمن( سلامت، اندیشه) برای روز دوم هر ماه در نظر گرفته شده است. اردیبهشت از صفات خداوند به معنای« بهترین راستی و پاکی»، نام روز سوم هر ماه می باشد. شهریور که خاص خداوند است و به معنای« شاهی و فرمانروایی آرمانی» میباشد به عنوان نام روز چهارم هر ماه محسوب میشود و« سپندارمذ»، روز پنجم هر ماه بوده است. نام روز و ماه در هر ماهی، برای یک مرتبه با هم مقارن می شدند و به این خاطر جشنی متناسب با نام آن روز و ماه برگزار می کردند. مثلاً« مهر»، نامیست که برای شانزدهمین روز هر ماه، اختصاص داده شده است و در ماه مهر، به آن« مهرگان» می گفتند و هر جشنی برای مردمش با معنی و مفهوم عمیق خود شادی می آفرید.

برگزاری جشن« آبانگان» صرفا به منظور روز آبان در ماه آبان بود؛ به این معنی که جشن ستایش آب را برپا می کنند. جشن« آذرگان» در ماه آذر به مناسبت روز آذر برگزار می شود؛ درواقع هدف از این جشن، ستایش آتش میباشد و« سپندارمذ» یا« اسفندار مذ» به عنوان نام روز پنجم ماه دوازدهم( اسفند) معرفی شد که تحت همین اسم، جشنی برگزار کردند. به روز زن و زمین،« سپندارمذگان» می گویند. در تمامی گاه شماری های ایرانی از روز پنجم اسفند بعنوان روز جشن سپندارمذگان یاد می شود.

پیشینه جشن سپندارمذگان

در تقویم زرتشتی به روز پنجم هر ماه، اسپند می گویند و جشن سپندارمذگان در اسپندروز از اسپندماه، برگزار می شود. اسفندارمرد( سپندار مذ) که به عنوان فرشته نگهبان زمین و زنان بوده است، ایزد این ماه محسوب میشده است و از این جشن که ایزد بانوی بزرگ ایرانیان باستان، نام دارد؛ به عنوان عید زنان یاد می کنند. در شهرهای مرکزی ایران نظیر اصفهان و ری بطور مداوم، این جشن را برگزار می کردند که تحت عنوان نام های مردگیران، سپندارمذگان و اسفندگان شناخته میشد.

سپندارمذگان,جشن سپندارمذگان روز عشق,تاریخ دقیق سپندارمذگانبانوان روز سپندارمذگان را گرامی می‌داشتند و لباس و کفش نو می‌پوشیدند

با توجه به ۳۱ روزه بودن ۶ ماه اول سال در تقویم جدید ایرانیان، بعضی بر این باورند که برگزاری این جشن باید در ۲۹ بهمن صورت گیرد ولی طبق گفته ی بعضی دیگر، پنجمین روز از ماه اسفند، اسپندگان نام دارد و باید برگزاری جشن در همان ماه انجام شود. ۲۹ بهمن، برطبق نظر اکثر ایرانیان به منظور برگزاری جشنی برای تبریک گفتن این روز می باشد.

آیین و رسوم روز سپندار مذگان

زنان و مردان با عشق ورزیدن به یکدیگر در روز سپندارمذگان، از هم قدر دانی می کردند. زنان در این روز، هدیه ای به شوهرانشان به پاس احترام و عشق به آن ها می دادند و مردان نیز با قرار دادن دختران و زنانشان بر مرکب پادشاهی، از آن ها پیروی می کردند و ارادت خود را با کادو و هدیه به زنانشان نشان می دادند.

این کار برای مردان، تلنگری به منظور شناخت ارزش و مقام مادر وهمسرانشان محسوب میشد تا از این طریق به آن ها احترام بگذارند. البته برگزاری این جشن ها به صورت باشکوه وعظیم برای مدت مدیدی به همین روش بود تا از این راه، مردان به زنان در طول زندگی خود احترام بگذارند.

رسم ها و اسم های دیگر سپندارمذگان

سپندارمذگان با نام دیگری همچون جشن برزیگران شناخته میشود. جشنهای مختلفی را در این روز برپا می کنند که اعمال متفاوتی را بهمراه دارد. جشن مژدگیر یا مرد گیران که برای زنان اختصاص داده شده بود؛ به عنوان نخستین جشن، شناخته میشد. مردان با دادن هدایایی به زنان در این روز، سپاسگذاری خود را به همسرانشان نشان می دادند. امروزه بدین دلیل ، اسپندگان از اهمیت بیشتری برخوردار است که به مقام والای زن در خانواده اهمیت میدهند . طبق گفته های ابوریحان بیرونی، مردم عامه کارهای مختلفی را در این روز انجا می دادند؛ به طورمثال با استفاده از رسوم جادویی، حشرات موذی را دور می کردند درحالیکه ابوریحان بر این باور بوده که چنین رسومی جدید و بی بنیاد بوده است.

روزی در تقویم ایران باستان، در فصل بهار اختصاص داده شده که جشن مفصلی را برای زنان به منظور برخورداری آن ها از آزادی عمل بیشتر، برگزار می کردند. در این جشن که تحت عنوان جشن" مرد گیران" شناخته میشد؛ مشوّق دختران مجرد و دم بخت میشدند تا همسری را انتخاب کنند. با گذشت زمان، وقتی که دین و مذهب وارد شد؛ این جشن دچار تغییراتی شد؛ به این صورت که برگزاری این جشن در ابتدا صرفا برای زنان مجرد در نظر گرفته شده بود ولی پس از این که با تغییراتی رو به رو شد به جشن زنان شوهردار تبدیل گشت و مردان در این روز، هدایایی به زنانشان می دادند تا از این طریق بخاطر یک سال زحمت و خانه داری و محبت به همسر، قدر دانی و تشکر نمایند ولی این رسوم با گذشت زمان از بین رفت .

سپندارمذگان چیست,سپندارمذگان چه تاریخی است,جشن سپندارمذگاندر روز سپندارمذگان، جشنهای مختلفی با اعمال متفاوت برگزار می گردید

بانوان نیز با گرامیداشت روز سپندارمذگان، لباس و کفش نو می پوشیدند. زنانی مورد سپاس قرار می گرفتند و از همسرانشان هدیه می گرفتند که دارای خصوصیاتی همچون مهربانی و پاک دامنی، پرهیزگاری بودند و فرزندان نیک به دنیا می آوردند. بانوان در روز جشن سپندارمذگان، کارهای روزمره ی خانه را انجام نمی دادند و مردان و پسران خانواده به جای آنان وظایفشان را انجام می دادند.

اختلاف در زمان برگزاری سپندارمذگان

هم اکنون روز سپندارمذ( پنجم) از ماه سپندارمذ( اسفند) در نظر برخی از زرتشتیان ایران، روز ۲۹ بهمن و روز جشن سپندارمذگان محسوب میشود درحالیکه گاهشمار ایرانی چندین مرتبه جابه جا شده است. حتی در یکی از دوره ها، در ابتدای فصل پائیز، نوروز و در نیمه ی سال، پنچه( پنج روز اضافهٔ سال) بوده است؛ با این وجود در آن روزگار، اسفندگان، روز اسفند از ماه اسفند، بوده است. جشن سده طبق بعضی از منابع ایرانی بمدت۴۰ روز، بعد از شب یلدا یا چله، و پس از ۱۰۰ روز از اول آبان برگزار میشود.

همچنین ۲۵ روز، پیش از جشن اسفندگان، جشن سده برگزار میشود. این اندازه ها در متون و منابع کهن ایرانی، مطابق با گاه شماری ایرانی با ماه های سی و یکروزه ( مبدأ هجری خورشیدی فعلی) میباشد ولی تطابقی با کتابچه ی نوساخته به نام سالنمای دینی زرتشتیان ندارد که در ایران در چند سال اخیر منتشر شد؛ بدین دلیل که فاصله ۱۰۰ روزه از اول آبان تا جشن سده در این کتابچه، به ۱۰۶ روز، رسیده است درحالیکه شب یلدا تا جشن سده فاصله ی ۴۰ روزه به ۴۶ روز و جشن سده تا اسفندگان فاصله ۲۵ روزه به ۱۹ روز رسیده است. جالب است بدانید که این فاصله ها مطابق با هیچ یک از اسناد و منابع و تاریخنامه های ایرانی نیست. بنابراین می توان گفت که زمان درست شب یلدا، شامگاه ۳۰ آذر میباشد و در ۱۰ بهمن، جشن سده برگزار میشود درحالیکه برپایی جشن اسفندگان در ۵ اسفند صورت میگیرد.

روز سپندارمذگان,روز عشق ولنتاین ایرانی یا سپندارمذگان,تاریخ سپندارمذگانزنان و مردان با عشق ورزیدن به یکدیگر در روز سپندارمذگان، از هم قدر دانی می کردند

گردآوری: بخش تونل زمان سرپوش

  • 11
  • 1
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
سمیرا سیاح,بیوگرافی سمیرا سیاح,زندگینامه سمیرا سیاح بیوگرافی سمیرا سیاح بازیگر سینما و تلویزیون ایران (+ تصاویر)

متولد : ۲۴ آذر ۱۳۵۲

زادگاه: تهران

زمینه فعالیت : سینما ، تئاتر و تلویزیون

پیشه : بازیگر

مدرک تحصیلی : کارشناسی بازیگری سینما

قد : ۱۶۵ سانتیمتر

ادامه
وینیسیوس جونیور,بیوگرافی وینیسیوس جونیور,زندگینامه وینیسیوس جونیور بیوگرافی وینیسیوس جونیور، جوان‌ترین گلزن ال‌کلاسیکو در سال ۲۰۲۱ (+ تصاویر)

زاده:۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۰۰

زادگاه:برزیل

سمت:فوتبالیست

قد:۱۷۷ سانتی متر

ملیت:برزیلی

ادامه
کریم بنزما,بیوگرافی کریم بنزما,زندگینامه کریم بنزما بیوگرافی کریم بنزما مهاجم فوتبال فرانسوی (+ تصاویر خانوادگی)

متولد:۲۸ آذر ۱۳۶۶

زادگاه:فرانسه

زمینه فعالیت: ورزش فوتبال

پیشه:بازیکن فوتبال

مدرک تحصیلی:دیپلم

قد:۱۸۵ سانتیمتر

ادامه
سید رضا فاطمی امین,بیوگرافی سید رضا فاطمی امین,زندگینامه سید رضا فاطمی امین بیوگرافی سید رضا فاطمی امین، وزیر صنعت در دولت سیزدهم (+ تصاویر)

زاده:۱۳۵۳

زادگاه:شاهرود، ایران

ملیت:ایرانی

سمت:وزیر صنعت، معدن و تجارت

شروع به فعالیت:۳ شهریور ۱۴۰۰

دین:اسلام

ادامه
همسر یوسف صیادی,تصاویر یوسف صیادی,یوسف صیادی بیوگرافی یوسف صیادی بازیگر سینما و تلویزیون کشور (+ تصاویر)

زاده:۵ اسفند ۱۳۴۸

زادگاه:نازی آباد تهران

ملیت:ایرانی

پیشه:بازیگر

وضعیت تاهل:متاهل

ادامه
خلاصه داستان زندگی حضرت یحیی,زندگینامه حضرت یحیی,ولادت یحیى زندگینامه حضرت یحیی (ع) و نحوه ی به شهادت رسیدنش

محل تولد:فلسطین

آرامگاه:مسجد جامع اموی

خویشاوندان مهم:زکریا، مریم

پیامبران هم عصر :زکریا، عیسی

پیروان:بنی اسراییل

ادامه
غیاث الدین جمشید کاشانی,زندگینامه غیاث الدین جمشید کاشانی,بیوگرافی غیاث الدین جمشید کاشانی زندگی نامه غیاث الدین جمشید کاشانی، ریاضی‌دان و اخترشناس

تولد:۷۹۰ قمری

محل تولد:کاشان، ایران

درگذشت:۱۹ رمضان ۸۳۲ قمری

محل درگذشت:سمرقند اکنون در ازبکستان

پیشه:ریاضیات، ستاره شناسی

ادامه
آثار المیرا دهقانی,عکسهای اینستاگرامی المیرا دهقانی,آثار هنری المیرا دهقانی بیوگرافی المیرا دهقانی بازیگر سینما و تلویزیون (+ تصاویر)

متولد:۵ شهریور ۱۳۷۰ شیراز

محل زندگی:تهران

زمینه فعالیت:سینما و تلویزیون

پیشه:بازیگر

مدرک:فوق لیسانس صنایع غذایی

شروع فعالیت:۱۳۸۸ تاکنون

ادامه
کایل اسنایدر,بیوگرافی کایل اسنایدر,زندگینامه کایل اسنایدر بیوگرافی کایل اسنایدر و افتخارات این کشتی گیر(+ تصاویر)

نام خانوادگی: اسنایدر

متولد: ایالات متحده آمریکا

زاده:۲۰ نوامبر ۱۹۹۵

قد:۱۸۱

ملیت: آمریکایی

حرفه: ورزش کشتی ازاد

ادامه
ویژه سرپوش