قطعات ماشین‌های چینی که بیشترین خرابی را دارند!

خودروهای چینی بازار ایران از نظر مدل، پیشرانه، گیربکس و سطح تجهیزات تفاوت زیادی با یکدیگر دارند و نمی‌توان همه آن‌ها را با یک نسخه درباره میزان خرابی قضاوت کرد. با این حال، بررسی گزارش‌های فنی، تجربه تعمیرکاران و مطالعات کیفی خودرو نشان می‌دهد بخش‌هایی مانند سیستم خنک‌کاری، ترمز، تعلیق و جلوبندی، باتری و سیستم برق، گیربکس و قطعات موتور در صورت نگهداری نامناسب یا فرسودگی می‌توانند به منبع اصلی مشکلات تبدیل شوند.

نکته مهم این است که بروز یک ایراد در این قطعات الزاما به معنی ضعیف بودن کل خودرو نیست؛ سن خودرو، شرایط رانندگی، کیفیت قطعه جایگزین و رعایت سرویس‌های دوره‌ای هم تأثیر زیادی دارند. اگر برای تعمیر یا تعویض قطعات خودروی چینی به دنبال قطعه مطمئن هستید، مجموعه‌های معتبری در ایران مانند کارچین وجود دارند که اقدام به فروش اینترنتی لوازم یدکی چینی.... و مسیر تهیه قطعات مورد نیاز را ساده‌تر می‌کنند.

آیا واقعا می‌توان گفت کدام ماشین چینی بیشترین خرابی را دارد؟

پاسخ دقیق این سؤال بدون داشتن داده آماری گسترده از خودروهای در حال استفاده در ایران ممکن نیست. حتی مطالعات معتبر بین‌المللی نیز معمولا تعداد مشکلات گزارش‌شده توسط مالکان را در گروه‌های مشخص و در بازه زمانی مشخص اندازه‌گیری می‌کنند، نه اینکه برای تمام بازار ایران یک جدول خراب‌ترین خودروهای چینی ارائه دهند.

برای نمونه، مطالعه ۲۰۲۶ J.D. Power در چین، خودروهای درون‌سوز را بر اساس مشکلات گزارش‌شده توسط مالکان ۱۳ تا ۴۸ ماهه بررسی کرده است. این مطالعه ۹ حوزه از جمله قوای محرکه، سیستم تهویه، تجربه رانندگی، سیستم‌های سرگرمی، تجهیزات و کمک‌راننده را پوشش می‌دهد. در این تحقیق، میانگین مشکلات خودروهای برندهای چینی در گروه برندهای داخلی چین ۲۰۱ مشکل به ازای هر ۱۰۰ خودرو بوده، اما این عدد مربوط به بازار چین و روش آماری مشخص J.D. Power است و نمی‌توان آن را مستقیما به خودروهای چینی موجود در ایران تعمیم داد.

از طرف دیگر، همین مطالعه نشان می‌دهد که مشکلات قوای محرکه در خودروهای درون‌سوز طی سال‌های اخیر سهم کمتری از کل مشکلات داشته‌اند و سهم قابل توجهی از ایرادات به تجهیزات الکترونیکی، سیستم سرگرمی و کمک‌راننده منتقل شده است. در ادامه به بررسی مواردی که گزارش‌های خرابی زیادی از آن‌ها در ماشین‌های چینی بوده است خواهیم پرداخت.

سیستم خنک‌کاری

سیستم خنک‌کاری مستقیما با دمای کاری موتور در ارتباط است و ایراد در هر یک از اجزای آن می‌تواند باعث افزایش دمای موتور شود. رادیاتور، واتر پمپ، ترموستات، فن، شیلنگ‌ها، مخزن انبساط و اتصالات همگی در این مدار نقش دارند.

در این میان، خرابی واتر پمپ اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چون وظیفه آن به گردش درآوردن مایع خنک‌کننده در موتور و کمک به حفظ دمای مناسب پیشرانه مربوط می‌شود. شرکت Gates نیز تأکید می‌کند که خرابی پمپ آب و اختلال در گردش مایع خنک‌کننده می‌تواند به افزایش دمای موتور و آسیب‌های پرهزینه منجر شود.

علائمی مثل افزایش غیر عادی آمپر آب، نشتی مایع خنک‌کننده، صدای غیرمعمول از قسمت پمپ یا کاهش سطح مایع خنک‌کننده نباید صرفا به عنوان یک مشکل جزئی تلقی شوند. به‌خصوص اگر خودرو در ترافیک یا سربالایی افزایش دما پیدا می‌کند، بررسی کامل سیستم خنک‌کاری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

اگر مشکل به واتر پمپ مربوط باشد، تعلل در تعمیر می‌تواند زنجیره‌ای از مشکلات ایجاد کند. افزایش دمای موتور در شرایط شدید می‌تواند به واشر سرسیلندر و سایر اجزای موتور آسیب بزند. Haynes نیز از داغ کردن موتور به عنوان یکی از نشانه‌ها و عوامل مرتبط با خرابی واشر سرسیلندر یاد می‌کند.

به همین دلیل، در خودروهای چینی قدیمی‌تر، بررسی دوره‌ای سیستم خنک‌کاری را نباید فقط به زمانی موکول کرد که خودرو جوش بیاورد. در خودروهای مجهز به گیربکس اتوماتیک نیز مدیریت حرارت فقط به موتور محدود نیست و سلامت اجزای مرتبط با خنک‌کاری گیربکس اهمیت خود را دارد.

علائمی که باید جدی گرفته شوند:

در صورت مشاهده چنین نشانه‌هایی، ادامه رانندگی بدون مشخص شدن علت ایراد تصمیم مناسبی نیست. برای خودروهایی مانند جک S5 که سیستم خنک‌کاری موتور و گیربکس هر دو در شرایط کاری مختلف تحت فشار قرار می‌گیرند، خنک کن گیربکس جک S5 یکی از قطعاتی است که باید از سلامت و کارکرد دقیق آن مطلع باشید تا از بروز خرابی در بخش‌های حیاتی موتور محرک جلوگیری شود و مانع از به وجود آمدن هزینه‌های گزاف تعمیرات موتور شوید. انتخاب قطعه متناسب با مشخصات خودرو نیز اهمیت دارد.

ترمز و لنت ترمز

ترمز از آن دسته سیستم‌هایی است که میزان اهمیت خرابی آن با بسیاری از قطعات دیگر متفاوت است. فرسودگی لنت، دیسک، کالیپر یا مشکلات مربوط به سیستم هیدرولیک می‌تواند مستقیماً روی توانایی خودرو برای کاهش سرعت و توقف اثر بگذارد.

برای خودروهایی مانند جک S5 نیز بررسی منظم سیستم ترمز اهمیت زیادی دارد. علائمی مانند صدای غیرعادی هنگام ترمزگیری، لرزش فرمان، کشیده شدن خودرو به یک سمت یا افزایش فاصله توقف نباید نادیده گرفته شوند.

در واقع، وجود لنت نسبتاً سالم به تنهایی برای اطمینان از عملکرد مناسب ترمز کافی نیست. وضعیت دیسک، کالیپر، روغن ترمز و سایر اجزای سیستم نیز باید بررسی شود. اگر علائم ترمزگیری غیرعادی در جک S5 مشاهده شده، بررسی دقیق مشکلات سیستم ترمز جک S5 می‌تواند دید بهتری نسبت به علت‌های احتمالی ایجاد کند.

یکی از اشتباهات رایج این است که راننده صدای ترمز را فقط به تمام شدن لنت نسبت می‌دهد. در حالی که تشخیص علت صدا یا لرزش نیاز به بررسی مجموعه ترمز دارد و تعویض یک قطعه بدون مشخص کردن علت اصلی ممکن است مشکل را برطرف نکند.

کمک‌فنرها

سیستم تعلیق خودرو دائما در معرض ضربه‌های ناشی از چاله، دست‌انداز، بار خودرو و شرایط جاده قرار دارد. به همین دلیل، کمک‌فنرها، بوش‌ها، سیبک‌ها، طبق‌ها و سایر اجزای جلوبندی از قطعاتی هستند که با افزایش سن خودرو بیشتر در معرض فرسودگی قرار می‌گیرند.

Monroe، یکی از تولیدکنندگان شناخته‌شده قطعات سیستم تعلیق، توضیح می‌دهد که فرسودگی کمک‌فنر می‌تواند روی فرمان‌پذیری، پایداری و عملکرد ترمز اثر بگذارد. علائمی مانند شیرجه رفتن قسمت جلو هنگام ترمزگیری، بالا و پایین شدن بیش از حد خودرو، غلت زدن در پیچ‌ها و سایش نامنظم لاستیک‌ها از نشانه‌هایی هستند که باید بررسی شوند.

در خودروهایی مانند جک S5 که وزن و ابعاد بیشتری نسبت به خودروهای شهری کوچک دارند، سلامت سیستم تعلیق اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. اگر خودرو در دست‌اندازها ضربه‌های غیرعادی دارد، بیش از حد نوسان می‌کند یا لاستیک‌ها به شکل نامنظم ساییده می‌شوند، بهتر است فقط کمک‌فنر بررسی نشود و کل مجموعه تعلیق مورد بازدید قرار بگیرد.

در مورد جک S5، تشخیص دقیق خرابی کمک فنر جک S5 اهمیت دارد، چون بعضی علائم مانند کوبش، صدای جلوبندی یا تغییر رفتار خودرو می‌توانند از قطعات مختلف ناشی شوند. از این رو بهتر است هرچه سریع‌تر کمک فنر را تعویض و قطعه سالم را تهیه و جایگزین کرد ← https://carchin24.com/jac-s5-shock-absorber/‎

از طرف دیگر، لاستیک هم می‌تواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت جلوبندی در اختیار شما قرار دهد. Michelin تأکید می‌کند که سایش سریع یا نامتقارن لاستیک می‌تواند نشانه‌ای از مشکل در میزان فرمان یا سیستم تعلیق باشد و پس از ضربه شدید به چاله یا جدول نیز آسیب داخلی لاستیک ممکن است بدون نشانه ظاهری باقی بماند.

بلبرینگ چرخ‌ها

یکی دیگر از قطعاتی که ممکن است با افزایش کارکرد خودرو نیاز به بررسی پیدا کند، بلبرینگ چرخ است.

صدای زوزه، خرخر یا غرش که با افزایش سرعت بیشتر می‌شود می‌تواند یکی از نشانه‌های خرابی مجموعه بلبرینگ باشد؛ البته همین صدا ممکن است از لاستیک، سیستم تعلیق یا بخش‌های دیگری هم ایجاد شود و تشخیص صرفاً با شنیدن صدا امکان‌پذیر نیست.

Timken در راهنمای فنی خود، صداهایی مانند grinding، humming، rumbling و growling را از نشانه‌هایی می‌داند که می‌توانند با خرابی مجموعه بلبرینگ مرتبط باشند و تأکید می‌کند که تشخیص باید با بررسی مکانیکی مجموعه انجام شود.

در نتیجه اگر صدای جدیدی از یکی از چرخ‌ها شنیده می‌شود، به‌خصوص اگر با سرعت یا تغییر جهت حرکت تغییر می‌کند، بهتر است خودرو بررسی شود. ادامه استفاده از خودرو بدون مشخص شدن منبع صدا می‌تواند تشخیص مشکل را به تاخیر بیندازد.

باتری و سیستم شارژ

خاموش شدن ناگهانی خودرو یا روشن نشدن آن همیشه به معنی خرابی موتور نیست. باتری، دینام، اتصالات و سیستم شارژ هم می‌توانند عامل اصلی باشند.

AAA علائمی مانند استارت ضعیف، روشن و خاموش شدن یا کم‌نور شدن چراغ‌ها، نیاز مکرر به باتری‌به‌باتری و خوردگی سر باتری را از نشانه‌هایی می‌داند که باید در بررسی سیستم برق خودرو مورد توجه قرار بگیرند.

نکته مهم اینجاست که تعویض باتری همیشه راه‌حل مشکل نیست. اگر دینام نتواند باتری را هنگام کار موتور شارژ کند، حتی یک باتری سالم هم ممکن است پس از مدتی تخلیه شود.

روشن شدن چراغ باتری هنگام رانندگی نیز نباید به عنوان یک هشدار ساده تلقی شود. AAA توصیه می‌کند در چنین شرایطی سیستم شارژ خودرو بررسی شود، زیرا ادامه رانندگی در صورت خرابی دینام می‌تواند به خاموش شدن خودرو منجر شود.

بنابراین اگر خودرو مرتباً نیاز به باتری‌به‌باتری پیدا می‌کند، بهتر است قبل از خرید باتری جدید، باتری، دینام، اتصالات و سیستم شارژ به صورت کامل بررسی شوند.

گیربکس

گیربکس یکی از گران‌ترین بخش‌های خودرو برای تعمیر است و به همین دلیل علائم اولیه آن باید جدی گرفته شوند.

در بازار ایران، جک S5 یکی از نمونه‌هایی است که درباره رفتار گیربکس اتوماتیک آن گزارش‌های متعددی منتشر شده است. بررسی‌های خودرو بانک به افت عملکرد گیربکس در زمان افزایش دما و حساسیت نگهداری از مجموعه انتقال قدرت این خودرو اشاره کرده است.

خودرو نیز در بررسی جک S5 اتوماتیک، به عملکرد متفاوت گیربکس در ترافیک و هنگام داغ شدن آن اشاره کرده و نیم‌کلاچ‌های متعدد و رفتار متفاوت خودرو در شروع حرکت را از نکات قابل توجه این مدل دانسته است.

این نکته به معنای آن نیست که هر جک S5 اتوماتیکی الزاماً دچار خرابی گیربکس می‌شود؛ بلکه نشان می‌دهد شرایط کارکرد و نگهداری گیربکس اهمیت زیادی دارد.

در خودروهای مجهز به سیستم‌های کلاچی نیز گرمای زیاد می‌تواند برای مجموعه اصطکاکی مشکل‌ساز باشد. ZF توضیح می‌دهد که لغزش مداوم کلاچ باعث تولید گرما و در شرایط شدید موجب داغ شدن و آسیب به قطعات اصطکاکی می‌شود.

به همین دلیل، تقه‌های غیر عادی، تاخیر در درگیر شدن دنده، لغزش، افزایش دور موتور بدون افزایش متناسب سرعت، بوی سوختگی یا تغییر محسوس رفتار گیربکس نباید نادیده گرفته شوند.

در برخی خودروها نیز سیستم خنک‌کاری گیربکس اهمیت زیادی دارد. برای نمونه، در جک S5 موضوع خنک‌کاری گیربکس به‌صورت مستقل قابل بررسی است و نگهداری صحیح آن می‌تواند در جلوگیری از فشار حرارتی بیش از حد روی مجموعه انتقال قدرت مؤثر باشد.

موتور و سیستم احتراق

موتور خودرو از تعداد زیادی قطعه تشکیل شده و خرابی آن همیشه با یک علامت مشخص ظاهر نمی‌شود. افت توان، لرزش، بد روشن شدن، افزایش مصرف سوخت، دود غیرعادی یا روشن شدن چراغ چک می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد.

در خودروهای بنزینی چینی، سیستم جرقه‌زنی شامل شمع، وایر در مدل‌های مجهز به وایر و کوئل از بخش‌هایی است که باید در عیب‌یابی ریپ زدن و بد کار کردن موتور بررسی شوند.

از طرف دیگر، مشکلات سیستم خنک‌کاری می‌توانند به آسیب‌های جدی‌تری مانند خرابی واشر سرسیلندر منجر شوند. کاهش مداوم آب، مخلوط شدن آب و روغن، دود سفید مداوم پس از گرم شدن موتور و بالا رفتن دمای موتور از علائمی هستند که نیاز به بررسی تخصصی دارند. Haynes نیز همین علائم را در فهرست نشانه‌های احتمالی خرابی واشر سرسیلندر قرار می‌دهد.

بنابراین اگر خودرو دچار افت توان یا لرزش شده است، نباید بلافاصله یک قطعه خاص را مقصر دانست. دیاگ، بررسی سیستم جرقه‌زنی، وضعیت سوخت‌رسانی، کمپرس موتور و سیستم خنک‌کاری می‌توانند در پیدا کردن علت واقعی مشکل نقش داشته باشند.

چطور از خرابی‌های پرهزینه خودروهای چینی جلوگیری کنیم؟

قرار نیست هر صدای کوچک باعث نگرانی مالک خودرو شود؛ اما بعضی نشانه‌ها ارزش بررسی سریع دارند. بهترین رویکرد این است که تعمیرات را به زمانی موکول نکنیم که قطعه کاملاً از کار افتاده است.

بازدید دوره‌ای سیستم خنک‌کاری، بررسی سطح و وضعیت روغن‌ها، کنترل ترمز، بررسی لاستیک‌ها و جلوبندی، تست باتری و سیستم شارژ و توجه به هشدارهای پشت آمپر می‌توانند بسیاری از مشکلات را زودتر مشخص کنند.

در مورد لاستیک‌ها نیز Michelin توصیه می‌کند سایش نامنظم، تغییر رفتار فرمان یا ضربه شدید به چاله و جدول جدی گرفته شود؛ زیرا بعضی آسیب‌ها از بیرون قابل مشاهده نیستند.

از طرف دیگر، در سیستم تعلیق نیز صرفاً تعویض قطعه‌ای که صدا می‌دهد کافی نیست. یک کمک‌فنر فرسوده می‌تواند روی لاستیک، فرمان، ترمز و سایر اجزای سیستم تعلیق اثر بگذارد.

جمع‌بندی

اگر بخواهیم بدون ادعای یک رتبه‌بندی آماری غیرقابل اثبات، مهم‌ترین حوزه‌های خرابی خودروهای چینی را جمع‌بندی کنیم، باید به سیستم خنک‌کاری، ترمز، جلوبندی و تعلیق، بلبرینگ چرخ، باتری و سیستم شارژ، گیربکس و قطعات موتور توجه ویژه داشته باشیم.