پنجشنبه ۰۸ خرداد ۱۳۹۹
۱۰:۱۳ - ۱۱ شهریور ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۶۰۲۸۷۸
میراث فرهنگی و صنایع دستی

چند نکته قابل تأمل از توجیه میراث فرهنگی درباره مصادره فارابی

خانه موزه فارابی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,میراث فرهنگی
معاون میراث فرهنگی: پرونده ثبت فارابی توسط ایران و قزاقستان پیگیری می شود.

هفتم شهریورماه، در همین صفحه، گزارش خراسان درباره تأسیس خانه موزه فارابی در استانبول و معرفی این دانشمند و فیلسوف بزرگ ایرانی به عنوان یک اندیشمند تُرک، منتشر شد. در چنین مواقعی، معمولاً توقع این است که دستگاه‌های مربوط واکنشی درخور از خود نشان دهند و در راستای حفظ و پاسداری از مفاخری که افتخار هویت و تمدن ایرانی محسوب می‌شوند، گام‌های محکمی بردارند؛ اما با کمال تأسف، شاهد چنین رویکردی نیستیم.

چندی بعد از تأسیس خانه‌موزه فارابی و گزارش‌های مکرر رسانه‌ها و از جمله روزنامه خراسان درباره مصادره این شخصیت برجسته علمی ایرانی، معاون میراث فرهنگی، عملاً منکر هر نوع مصادره مفاخر شد و از روند طبیعی ثبت جهانی مفاخر ایرانی با مشارکت دیگر کشورها، در یونسکو خبر داد. محمدحسن طالبیان در گفت‌وگو با ایرنا، اظهار کرد: پرونده فارابی به‌طور مشترک توسط ایران و قزاقستان برای ثبت ارائه شده و موضوع مصادره این فیلسوف از سوی برخی کشورها صحت ندارد. وی تصریح کرد: تولد فارابی نیز در شهر فاراب در قزاقستان کنونی و محل وفاتش در دمشق سوریه است. بنابراین چیزی به اسم مصادره مشاهیر وجود ندارد.

چند نکته قابل تأمل

در بررسی و تحلیل این اظهار نظر عجیب، سه نکته مهم قابل طرح است:

اولاً، اعتراض اهالی فرهنگ در ایران به مصادره فارابی توسط ترکیه و دیگر کشورها، اعتراض به سلب هویت یک دانشمند نامدار و تأثیرگذار است؛ این‌که گروهی بخواهند نام و عنوان گستره تمدنی ایرانی را که با هزاران سال قدمت، از ماوراءالنهر تا بین النهرین امتداد داشته است، تغییر دهند و حوزه تمدنی جدیدی را تعریف و دانشمندان ما را به نام این حوزه تمدنی ثبت و معرفی کنند، نه قابل توجیه است و نه درخور دفاع. گزارش خبرنگار ما از استانبول نشان می‌دهد در رسانه‌های ترکیه و بر اساس سیاست فرهنگی اتخاذ شده، مبتنی بر تأسیس حوزه تمدنی تُرک و یارگیری منطقه‌ای برای آن، از سوی دولت این کشور، فارابی به عنوان دانشمندی تُرک معرفی می‌شود و تلویزیون ترکیه، برای عادی کردن آن، برنامه‌های مستند متعددی را تدارک دیده است. آیا این اقدامات هم در چارچوب فعالیت‌های مسئولان مربوط در کشورمان، برای ثبت مشترک فارابی با قزاقستان قابل توجیه است؟

ثانیاً، در ماجرای بحث بر سر هویت و ملیت فارابی، ترکیه نه سرِ پیاز است، نه ته آن! فارابی، به قولی در فاراب، منطقه‌ای در نزدیکی شهر قدیمی اُترار در قزاقستان کنونی و به روایتی در فاریاب، جایی که امروزه در افغانستان قرار دارد، به دنیا آمده و در این‌که زادگاه او، خراسان بزرگ است، تردیدی وجود ندارد. او مدت زیادی از عمر خود را در بغداد گذرانده و در نهایت، در شهر دمشق دار فانی را وداع گفته است؛ آن‌چه باعث حیرت می‌شود آن است که مسیر زندگی و مسافرت فارابی، از خراسان بزرگ تا بغداد و سپس، شهر دمشق، در محدوده مرزهای سرزمینی ترکیه قرار نمی‌گیرد و حتی فارابی، هیچ اثری به زبان تُرکی ندارد؛ اما مسئولان این کشور، برای وی خانه موزه تأسیس می‌کنند و چهره خراسانی وی را به عنوان یکی از مشاهیر تُرک به خورد بازدیدکنندگان می‌دهند. اگر این کار مصادره مفاخر نیست، پس چه نامی باید بر آن نهاد؟!

ثالثاً، فرض می‌کنیم که اقدامات انجام شده برای ثبت فارابی، به صورت مشترک، توسط مقامات ایرانی و قزاقستانی، روندی درست و در چارچوب ضوابط بین‌المللی باشد؛ گیریم که با توجه به علقه‌های فرهنگی و جغرافیایی چند کشور به شخصیتی مانند فارابی، ثبت وی در یونسکو، به صورت مشترک، کار صحیحی است؛ مسئولان محترم با این فرض بفرمایند که جای پرچم ایران در خانه موزه فارابی کجاست؟ آیا قزاقستانی‌ها شریک دزد و رفیق قافله‌اند؟ آیا با توجه به هویت ایرانی فارابی، نباید اعتراضی از سوی مسئولان ما صورت بگیرد و شاهد اقدامات مؤثری در این راستا باشیم؟

تمدن، چیزی نیست که یک شبه شکل بگیرد و در گستره‌ای هزاران کیلومتری منتشر شود و میوه‌هایی همچون فارابی، بوعلی، رازی، خیام، مولوی، عطار و ... را به بار آورد. اگر بناست در برابر چوب حراج زدن به هویت ایرانی مفاخر بزرگمان، این‌گونه کوتاه بیاییم، صد البته بهتر است که توجیه‌گر پروژه سرقتی که مدت‌ها از آغاز آن می‌گذرد، نباشیم.

جواد نوائیان رودسری

  • 15
  • 3
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
آرمین 2,زندگینامه آرمین 2afm,بیوگرافی آرمین 2afm بیوگرافی آرمین زارعی(ارمین ۲fm)+ عکس

نام اصلی:آرمین زارعی

نام مستعار:آرمین ۲ای اف ام(ارمین ۲fm)

تاریخ تولد:۵ اردیبهشت ماه ۱۳۶۵

زادگاه:تهران، ایران

شغل:خواننده

سبک( ها):پاپ، رپ

ادامه
علی شفیعی,بهترین بازیکن والیبال جهان,خانواده علی شفیعی بیوگرافی علی شفیعی، دومین لژیونر ایران در پست سرعتی زن (+ تصاویر)

ملیت: ایرانی

لقب: شفیعی جوان

متولد: ۳۰ شهریور ماه ۱۳۷۰

محل تولد: آمل، مازندران

قد: ۱۹۹ سانتیمتر 

پست: دفاع وسط

ادامه
پیمان رنجبری,بیوگرافی پیمان رنجبری,پیمان رنجبری بازیکن لیگ یک بیوگرافی پیمان رنجبری بازیکن فوتبال ایران (+تصاویر)

نام: پیمان رنجبری

تاریخ تولد: ۳۰ مرداد ماه ۱۳۷۱

محل تولد: تبریز، ایران

قد: ۱۸۴ سانتی متر 

رشته فعالیت: بازیکن فوتبال ایران

شروع فعالیت در فوتبال: تیم جوانان اردبیل

ادامه
مگ ویتمن,زندگینامه مگ ویتمن,بیوگرافی مگ ویتمن بیوگرافی مگ ویتمن زن میلیاردر اینترنتی (+عکس)

نام کامل: مارگارت کوشینگ ویتمن

تاریخ تولد: ۴ اوت ۱۹۵۶

زادگاه: لانگ آیلند، نیویورک، آمریکا

محل سکونت: اترتون، کالیفرنیا، آمریکا

محل تحصیل: دانشگاه پرینستن، مدرسه بیزنس هاروارد 

شغل: رییس و مدیر عامل اجرایی هیولت پکرد

ادامه
علی لاریجانی,بیوگرافی علی لاریجانی,زندگینامه علی لاریجانی بیوگرافی علی لاریجانی (+عکس)

نام کامل:علی اردشیر لاریجانی

پیشینه:سیاستمدار، هیئت علمی

هیئت دولت:دولت پنجم، دولت ششم

تاریخ تولد:۱۳ خرداد ۱۳۳۶

زادگاه:نجف، عراق

محل تحصیل:دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران

ادامه
نادرشاه,بیوگرافی نادرشاه,زندگینامه نادرشاه زندگینامه نادر شاه افشار

نام کامل:نادر قلی یا نَدَرقلی

لقب ها:نادر قلی بیگ، تهماسب قلی خان، نایب السلطنه، نادر شاه

پیشینه:نخستین شاهنشاه سلسله افشاریان

تاریخ تولد:۳۰ مهر ۱۰۶۷، ۲۸ محرم ۱۱۰۰( قمری)

زادگاه:و کلات نادری پایتخت ایران در دوره افشاریه

دوران سلطنت:۱۱۴۸ تا ۱۱۶۰( قمری)( ۱۲ سال)

ادامه
ابن سینا,ابوعلی سینا,زندگینامه ابن سینا زندگینامه ابن سینا به زبان ساده

نام کامل: ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا

نام های دیگر:ابوعلی سینا، پور سینا، ابن سینا

لقب ها:شیخ الرئیس؛ شرف الملک، حجت الحق شاه زاده اطباء

پیشینه:فیلسوف، دانشمند و حکیم

تاریخ تولد:۱ شهریور ۳۵۹ه‍.ش

محل تولد:بخارا (ازبکستان کنونی)

ادامه
امام علی (ع),زندگینامه امام علی (ع),بیوگرافی امام علی (ع) زندگینامه امام علی (ع)

نام کامل: علی بن ابی طالب

لقب ها:امیرالمؤمنین، مرتضی، اسداللّه، حیدر کرار، سید عرب، سیدالمسلمین، امام المتّقین

تاریخ تولد:۱۳ رجب سال سی ام عام الفیل

محل تولد:کعبه، مکه، حجاز

درگذشت:۲۱ رمضان ۴۰ هجری

مدفن:حرم علی بن ابی طالب، نجف، عراق

ادامه
زکریای رازی,زندگینامه زکریای رازی,زکریای رازی کیست زندگینامه زکریای رازی، فیلسوف معروف ایرانی

نام: ابوبکر محمّد بن زکریای رازی

تاریخ تولد: ۲۵۱ ه‍. ق

تاریخ مرگ: ۳۱ اکتبر ۹۲۵ م

والدین: زکریا بن یحیی

ملیت: ایرانی، عباسی

رشته فعالیت: پزشکی، فلسفه و کیمیاگری

ادامه

مرد پياده شد. به ياد چمدان افتاد. بر خود لرزيد. چمدان در صندوق عقب ماشين بود. ماشين وسط جاده خراب شده بود. جاده‌اي كوهستاني و باريك، يك طرفه. مي‌ترسيد. تا هتلي كه رزرو كرده بود ۱۰ كيلومتر مانده بود. رد خون را گرفت. به جايي نرسيد. ترسيده بود. هتل چطور جايي بود؟ جاده را درست مي‌آمد؟ فضا مه‌آلود بود.

...[ادامه]
ویژه سرپوش