قاچاق و کپی غیرقانونی فیلم های سینمایی از مواردی است که با وجود گذشت چندین سال از راه اندازی شبکه نمایش خانگی، فیلمسازان همچنان با آن دست و پنجه نرم می کنند و شکایت و اعتراض دارند، ولی راه به جایی نمی برند. هیچ نهادی هم نمی تواند تضمین کند این اتفاق برای فیلم های دیگر نمی افتد و باز هم فیلمی که حاصل تلاش های و سرمایه گذاری یکی از فیلمسازان است، در اینترنت و شبکه های مجازی دست به دست می شود و در حالت دیگر فیلم های روی پرده را در بساط دست فروشان می بینیم. نظیر این اتفاق تاکنون برای بسیاری از فیلم ها از «سنتوریِ» اکران نشده گرفته تا «یک خانواده محترم» و «یک دزدی عاشقانه» و حتی «عصبانی نیستم»- که کارگردانش همچنان به اکران آن امید دارد- افتاده است. نکته ای که در فیلم های مذکور وجود دارد، این است که در نسخه های قاچاق اغلب شان عبارت «نسخه بازبینی» یا «جهت بازبینی» به چشم می خورد.
اخیرا فیلم «گشت۲» نیز یکی از فیلم هایی است که نسخه قاچاق آن با عبارت «جهت بازبینی بازرگانی صدا و سیما» توزیع شده است و این نشان دهنده آن است که ارائه نسخه نهایی فیلم به ارگان ها و نهادهای مختلف جهت بازبینی نیازمند ساماندهی دقیق تری است و باید در این خصوص تصمیم گیری شود.
در گزارش پیش رو سراغ سه تن از فیلمسازانی رفتیم که فیلم هایشان به صورت نسخه غیرقانونی توزیع شد و راهکار این موضوع را از آنها جویا شدیم که از نظرتان می گذرد.
مسعود ده نمکی: مکانیزم بازبینی فیلم ها غلط است
مسعود ده نمکی نیز معتقد است با وجود مکانیزم غلط بازبینی فیلم در بعضی نهادها و حتی وزارت ارشاد همیشه احتمال بیرون آمدن نسخه قاچاق فیلم وجود دارد، باید از لحاظ فنی فکری کرد و از طرف دیگر، باید جاهایی که فیلم تحویل داده می شود باید نسبت به فیلم تعهد داشته باشند.
مسعود ده نمکی، در خصوص موضوع قاچاق فیلم که این روزها گریبانگیر بسیاری از فیلم های سینمایی پیش آمده است گفت: این شتری است که در خانه هر کسی ممکن است بخوابد. وقتی DVD اخراجی های ۱ و ۲ و۳ که بیرون آمد، آن دوستانی که باید موضع گیری می کردند، نکردند و فقط نظاره گر بودند. فکر می کردند که شاید این موضوع برای دیگران اتفاق می افتد. اما به هر حال با مکانیزم غلط بازبینی فیلم در بعضی نهادها و حتی وزارت ارشاد همیشه این احتمال وجود دارد. باید از لحاظ فنی فکری کرد و از طرف دیگر باید جاهایی که فیلم تحویل داده می شود باید نسبت به فیلم تعهد داشته باشند. باید از لحاظ حقوقی این موضوع بررسی شود. حقوقدانان باید بررسی کنند که این مسئله متوجه چه کسانی می شود و خسارت تامین شود.
وی در خصوص کم شدن فاصله زمان اکران تا توزیع فیلم در شبکه خانگی نیز گفت: به نظرم این موضوع نیز ممکن است به اکران لطمه بزند و منجر به این می شود بخشی از مردم دیگر برای دیدن فیلم به سینما نروند. به نظر من نهادها از لحاظ مکانیزم دریافت و نگهداری فیلم باید جوابگو باشند تا دیگر شاهد این اتفاقات نباشیم. باید کمیسیون یا کارگروهی جهت این موارد تشکیل شود تا دیگر این اتفاق نیفتد و تمامی تدابیر باید اندیشیده شود. باید امنیت فیلم حفظ شود. این هم یک طرفه نیست بلکه با تمامی دستگاه هایی که فیلم را دریافت می کنند مرتبط است. نداشتن قانون کپی رایت در ایران یک بخش قضیه است. بخش دیگر این موضوع به قصد و غرض هایی که معمولا در قاچاق شدن برخی از فیلم ها وجود دارد برمی گردد. نمونه آن را در اخراجی ها۱ دیدیم که فیلم با بهترین کیفیت بیرون می آید و اتفاقی نمی افتد، اخراجی ها۲ نیز را می بینیم که از سازمان بازگانی بیرون می آید، ولی باز هم اتفاقی نمی افتد. اخراجی ها۳ را می بینیم که در اینترنت آپلود می کنند و اول آن پرچم می گذارند و اعلام خوشحالی می کنند. اگر در این باره چاره اندیشی نشود این روند ممکن است گریبان هر کسی را بگیرد. ما در این خصوص پیگیری های زیادی انجام دادیم و شکایت کردیم اما به جایی نرسیدیم و دوستان زیاد این موضوع را جدی نگرفتند. نهادهای صنفی نیز به این قضیه ورود نکردند یا تبعیض آمیز وارد می شوند. مثلا در مورد یک فیلم ورود پیدا می کنند و در مورد فیلم دیگر کاری نمی کنند.
سعید سهیلی: امنیت سینماست که به مخاطره افتاده
سعید سهیلی، کارگردان فیلم سینمایی «گشت۲» معتقد است همیشه این مخاطره درباره فیلمی که با وجود داشتن مجوز فرهنگ و ارشاد، باز هم برای دریافت خدمات مختلف جهت بازبینی به نهادهای مختلف ارائه می شود وجود دارد، اگر فقط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسوول بازبینی فیلمها و صدور مجوز باشد، آدم می داند که فیلم را فقط به یک ارگان و یک نهاد داده و مسوولیت فقط متوجه آن ارگان است. در حال حاضر تنها فیلم من مهم نیست، مسئله ای که الان مهم است امنیت سینماست که به مخاطره افتاده است.
سهیلی در خصوص توزیع نسخه قاچاق فیلم سینمایی «گشت۲» و اینکه چه راهکاری باید در این خصوص اندیشیده شود، به بانی فیلم گفت: خیلی ها باید دست به دست هم بدهند تا موضوع قاچاق حل شود و دست قاچاقچی از گردن سینما برداشته شود. خود اهالی سینما متشکل از خانه سینما و کانون کارگردانان و اتحادیه تهیه کنندگان، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و پلیس و قوه قضاییه و حتی خود مردم باید همه متحد شوند و قضیه قاچاق برای همه مهم شود و این موضوع حل شود، ولی اگر قرار باشد که هیچ کدام از اینها برای اقتصاد و صنعت سینما دل نسوزانند، قطعاً راه به جایی نمی بریم.
وی افزود: در حال حاضر شرایط به گونه ای است که هرکس کلاه خود را گرفته است تا آن را باد نبرد. هیچکس به فکر کلاه همکارش نیست و اگر کلاه همکارش که نه بلکه سر همکارش را هم باد ببرد، فقط به کلاه خودشان چسبیده اند. با این اتفاق و با این روش راه به جایی نمی بریم. باید لیست قوانین غلطی که عرف شده مورد تجدید نظر قرار بگیرد. فیلمی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به آن پروانه داده، برای گرفتن هر خدماتی باید کل فیلم به شورای آن ارگان تحویل داده شود تا هم فیلم را بازبینی کنند و همیشه این مخاطره وجود دارد. یعنی اگر قرار است بیلبوردی گرفته شود، باید طرح بیلبورد و پوستر توسط شهرداری، زیباسازی شهر و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأیید شود. اگر قرار باشد تیزری پخش شود، باید کل فیلم را صدا و سیما ببیند و مورد تأیید قرار دهد. این یعنی فیلمساز مجبور می شود دهها نسخه را به دهها ارگان و نهاد تحویل دهد و بعد احتمال خطر افزایش پیدا می کند، ولی اگر فقط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسوول بازبینی فیلمها و صدور مجوز باشد، آدم می داند فیلم را فقط به یک ارگان و یک نهاد داده و مسوولیت فقط متوجه آن ارگان است.
این فیلمساز با بیان اینکه باید قوانین غلط اصلاح شود تا اتحاد بین مردم و مسوولان و اهالی سینما تقویت یابد، ادامه داد: مسئله قاچاق فیلم باید مسئله عمده ای شود و هر فیلمی که مورد تهدید قاچاق قرار می گیرد، انگار همه سینما و خانواده سینما مورد تعرض قرار گرفته است. همه باید با این تهدید بجنگند، نه اینکه هر کدام فقط منتظر باشند تا هر موقع این شتر در خانه شان خوابید، فریاد واویلایشان بلند شود.
کارگردان فیلم سینمایی «گشت ارشاد» در خصوص کوتاهتر شدن فاصله اکران تا توزیع در شبکه خانگی عنوان کرد: این آخرین چاره است. ما نباید به فکر آخرین چاره باشیم. این مورد را باید آخرین راه قرار داد. زمانی که همه راه ها را رفته باشیم و به نتیجه ای نرسیم چاره نهایی این است. در حال حاضر «گشت۲» اولین فیلمی است که هم نسخه قاچاق آن کف خیابان و هم نسخه قانونی آن در سوپرمارکت ها و هم نسخه قاچاق و قانونی آن در شبکه های مجازی است و همزمان در سینماها اکران می شود و از فروش خوبی هم برخوردار است. پس می شود در آینده با بالا رفتن فرهنگ مردم و فرهنگ فیلم دیدن در سینماها، شاهد این باشیم تا در کنار پخش و توزیع نسخه خانگی سینماها نیز به اکران خود ادامه دهند. در حال حاضر سینماهایی را داریم که فروشگاههای جانبی آن سینما DVD «گشت۲» رامی فروشند، اما روی پرده همان سینما فیلم در حال اکران است. این به معنی بالا رفتن فرهنگ مردم است که ترجیح می دهند فیلم سینمایی را در سینما ببینند.
وی درباره پیگیری های خود در خصوص قاچاق فیلم «گشت۲» عنوان کرد: فعلاً من هزینه قاچاق و قاچاقچی را بالا می برم و آنقدر پیگیری می کنم تا به نتیجه برسم. در حال حاضر تنها فیلم من مهم نیست، مسئله مهم امنیت سینماست که به مخاطره افتاده. به هر صورت نسخه قاچاق این فیلم بیرون آمد و توزیع شد و لطمه شدید مالی به فیلم زده، ولی من در تلاشم که هم مسوولان، هم پلیس و قوه قضاییه و هم اهالی سینما را هوشیار کنم که با پیگیری های مستمر بتوانیم جلوی ادامه فعالیت قاچاقچیان را بگیریم و هزینه سهل انگاری و هزینه قاچاق فیلم را آنقدر بالا ببریم که بعد از آن کسی که کپی فیلم در اختیارش است، برای اینکه آن فیلم را ببیند و به کسی تحویل دهد، دست و پایش بلرزد و قاچاقچیان از اینکه فیلمی را قاچاق کنند، بترسند. تا این زمان بسیاری از فیلم ها قاچاق شده و قاچاقچی ها بسیار راحت به کارشان ادامه داده اند و کسی هم پیگیر نبوده است.
وی اضافه کرد: ما شورایی داریم به اسم شورای ضیافت از آثار سینمایی که به اعتقاد من نبودنش از بودنش بهتر است. چون ما دلمان را خوش می کنیم که شورایی با نام شورای صیانت از آثار سینمایی وجود دارد، ولی در واقع هیچ حرکتی انجام نمی دهد و ساختمان بزرگی را با بودجه و نیرو گرفته اند، ولی در رابطه با قاچاق فیلم «گشت۲» حتی یک قدم برنداشتند و من پیشنهاد می کنم که همه دست اندرکاران این شورا را عوض کنند یا در کل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شورای صیانت از آثار سینمایی را منحل کند، چون فکر می کنم آن دوستان تنها کاری که می کنند نظاره و تماشای کار قاچاقچیان و لبخند زدن است، ولی به هیچ وجه اقدام اساسی و عملی درباره فیلم من برنداشتند.
امیرشهاب رضویان: جریمه های سنگین برای قاچاقچیان در نظر گرفته شود
امیر شهاب رضویان اعتقاد دارد: باید برای قاچاق فیلم ها جریمه های سنگین در نظر بگیرند.
کارگردان فیلم سینمایی «یک دزدی عاشقانه» در خصوص راهکاری که باید برای جلوگیری از قاچاق فیلم های سینمایی اندیشید، به بانی فیلم گفت: هر چه ما بخواهیم سیستم توزیع DVD را قانونمندتر کنیم و بخواهیم که مراجع قضایی و انتظامی کنترل و همکاری بیشتری با سینماگران داشته باشند، احتمال وقوع این مسئله کمتر می شود. باید برای این ماجرا جریمه های سنگین در نظر بگیرند.
وی در خصوص کمتر شدن فاصله توزیع و اکران فیلم ها به جهت جلوگیری از قاچاق فیلم افزود: این راه نیز می تواند موثر باشد، ولی فکر می کنم بهترین روش این است که تابع قانون کپی رایت شویم.
- 13
- 2
