جمال شورجه: از این سریال‌های بی‌محتوا رنج بردم

گفت‌وگوی جمال شورجه با ایسنا، درباره سریال‌های نوروزی اظهار کرد: رنج بردم که این سریال‌ها بی‌محتوا و بدون جذابیت محتوایی بودند. درست است که مجموعه‌ها نیاز به جذابیت بصری دارند و گاهی هم این جذابیت به وجود آمده بود، اما از آنجا که صداوسیما برای جامعه دانشگاه است، این مجموعه‌ها باید پیام و حرفی برای گفتن داشته باشند. در حالی که اینگونه نبود و سریال‌ها نه پیامی، نه حرفی و نه اندرزی اخلاقی داشتند و من پیامی دریافت نکردم.

او در ادامه با اشاره به سریال «علی‌البدل» مطرح کرد: شنیدم که این سریال بازتاب‌های منفی داشته است و خود محسن تنابنده مطرح کرده است که دچار سانسور شده‌اند. این سریال حالا که سانسور شده است، این وضع را داشته است، اگر سانسور نمی‌شد قرار بود چه بشود.

این کارگردان درباره سریال «علی‌البدل» گفت: این مجموعه به جامعه ایرانی و روستایی اهانت کرد؛ چرا که همه شخصیت‌های این داستان از مردم عادی گرفته تا بقیه کودن هستند. در حالی که روستاییان ما زحمت‌کش هستند و افراد فرهیخته در این قشر وجود دارند. این گونه نشان دادن قشر روستایی ظلم و جفا است. اتفاقا زمان انتخابات که می‌شود همه عازم روستاها می‌شوند اما در آثار نمایشی این افراد بی‌فرهنگ و بی‌سواد با لهجه‌های غلیظ معرفی می‌شوند. به نوعی یک نوع بازگشت تحقیرآمیز به فرهنگ طاغوت است که شهر و شهرنشینی را در بوق و کرنا می‌کردند.

شورجه با اعتقاد بر اینکه باید دقت بیشتری بر مطالب و محتوای قصه صورت بگیرد، اظهار کرد: در ساختارهای سریال‌ها باید نظارت بیشتری صورت بگیرد و ناظران، ناظران کِیفی باشند نه کیفی که به محتوا و درون‌مایه و پیام آثار نظارت نداشته باشند. در مقایسه‌ای، محتوای فیلم‌های سینمایی که کنترل شده است، در این وضعیت قرار دارد و خود، مشکلات و معضلاتی دارد و از عناوین فیلم‌ها می‌توان پی برد که چه فرهنگی را به مخاطبان القاء می‌کنند که صرفا نباید سینما را به خاطر گیشه ببینیم و آمار و ارقام فروش افتخار برای سینما، معیار باشد؛ بنابراین به نهادهای مختلف فرهنگی و صداوسیما باید در قبال ابزار و امکاناتی که در دست ماست، پاسخگو باشیم و مدیری که مسؤولیت پذیرفته است فکر نکند که این مسؤولیت به او رها شده است.

او ادامه داد: وقتی شما پیام غلطی را به مخاطب منتقل می‌کنید مگر می‌شود آن را جمع کرد. متأسفانه وضعیت فرهنگی جامعه ما که تحت عنوان ولنگاری فرهنگی از آن یاد می‌شود ناشی از همین اتفاقات است. زمانی که شما یک غلطی را در جامعه نشر می دهید علی‌الابد در نگاه مخاطب آن فیلمساز و نویسنده آن غلط آلوده می‌شود. بنابراین آب رفته را نمی‌توان برگرداند و باید دقیق‌تر به آثاری که ساخته می‌شوند توجه کرد. الان متأسفانه مسئولیت یعنی طعمه و گوشت قربانی آماده پز و پخته که همه می‌خواهند به آن چنگ بزنند و بخورند.

شورجه در ادامه درباره برنامه‌های تلویزیون در ایام نوروز اظهار کرد: برنامه‌های تلویزیون آن طور که باید جذابیت داشته باشند نبودند و حداقل من را پای تلویزیون نتوانستند نگه دارند. چه در فرم و چه در ساختار، این آثار با ضعف‌هایی روبرو بوده است.

او درباره محتوای سریال‌های نوروزی اظهار کرد: همه سریال‌ها باید در خدمت محتوایی باشند. شما اگر بهترین بازیگر را هم که بیاورید و زحمت زیادی هم که بکشید این مهم است که در نهایت چه محتوا و چه فرهنگی را قرار است به مخاطب منتقل کنید. چقدر سیمای ما در ارتقای فرهنگی جامعه نقش داشته و چقدر به جامعه ما رفعت داده است. چه میزان اعتلای فرهنگ ایجاد شده و چه میزان بینش فرهنگی بالا رفته است که متأسفانه روز به روز بدتر می‌شود.

شورجه سپس درباره برنامه‌های تحویل سال اظهار کرد که این برنامه‌ها به ویژه «محله گل و بلبل» دارای آرایش صحنه و رنگ‌آمیزی خوبی بوده است اما همه این‌ها باید در خدمت فرهنگ نوروز باشد. اینکه صرفا از حضور هنرپیشه‌ها در این برنامه‌ها استفاده شود کافی نیست.

این کارگردان در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود درباره پروژه «موسی (ع)» و آخرین خبرها از این مجموعه توضیح داد: هنوز اتفاق خاصی برای «موسی (ع)» نیفتاده است و ایشان همچنان در دوران سرگردانی تیغ بنی اسرائیل به سر می‌برند و شیاطین انسی و جنی به دنبال این هستند که این کار متوقف و ساخته نشود؛ البته برخی فرشته‌های انسی و جنی هم موافق ساخت این پروژه هستند و تلاش‌های زیادی برای ساخت آن می‌کنند. اما به طور کلی شیاطین هم بیکار ننشستند. ما امیدواریم این توفیق شامل حال ما شود و به این لیاقت برسیم که پروژه را جلوی دوربین ببریم.

او در ادامه یادآور شد: منتظر این پروژه هستم که به عنوان تکلیف آن را به سرانجام برسانم. اگر این کار را رها کنم زمانی خواهد بود که از من ساقط شود و به دنبال کار دیگری بپردازم. چشم‌هایی پشت این پروژه بوده است از جمله مقام معظم رهبری اما اینکه چرا کلید نمی‌خورد این سوال را باید از مسؤولان پرسید. هر چند پروژه‌های قبلی از جمله «یوسف پیامبر(ع)» و «مردان آنجلس» نیز با این وضعیت صعب کار خود را شروع کردند و دچار همین اوضاع شدند. آن موقوع ریش‌هایمان سفید نبود و این دو کار تجربه شگرفی برای ما بود. اما متأسفانه مسؤولان ما در حال حاضر این خودباوری را قبول ندارند که دوستان ما تجربه دارند و این تجربه‌ها پیش از این ثابت شده است هرچند خیلی‌ها هم بوده‌اند که نه در مدیریت بودجه و نه در مدیریت انتقال مفاهیم ارزشی موفق نبوده اند.

جمال شورجه در پایان درباره علت تأخیر در ساخت پروژه تاریخی «موسی (ع)» یادآور شد: شاید مشکلات دیگری وجود دارد که ما از آن بی‌خبر هستیم. امیدواریم مسؤولان تلویزیون به این باور برسند که این توانمندی برای ساخت این پروژه وجود دارد. پس از «مردان آنجلس» بود که مقام معظم رهبری فرمودند که این گروه می‌توانند کارهای بزرگ‌تری انجام دهند. از همان موقع این تشخیص داده شد. منتها مسؤولان تلویزیون یا دوست ندارند و یا به این باور نرسیده‌اند و علیرغم اینکه ما بودجه را تأمین کرده بودیم و برآوردی هم نسبت به بودجه داشتیم اعلام کردند که این بودجه بسیار زیاد است و یا در محتوای داستان اختلاف نظر داشتند. اینکه چه لزومی دارد همه معجزات پیامبر نشان داده شود که ما اگر بخواهیم زیر بار این سلایق برویم داستان چیز دیگری می‌شود؛ بنابراین باید تلاش شود این پروژه از نگاه‌های سطحی و زودگذر به دور باشد و اگر این گونه باشد اثرگذار نخواهد بود.