جایگزین «نود» چه عیاری داشت؟

آن چه دوشنبه‌شب و پس از مسابقه استقلال-الهلال با عنوان «ویژه‌برنامه فوتبال برتر» روی آنتن شبکه ۳ رفت، با کمی تغییرات می‌تواند نمایی کلی از برنامه‌ای باشد که شبکه ۳ برای جایگزینی «نود» در نظر گرفته است. اگرچه هنوز «فوتبال برتر» رسماً به عنوان برنامه اصلی شبکه ۳ برای تحلیل و بررسی مسائل فوتبال ایران معرفی نشده، اما طبعاً مشخص است که این ویژه‌برنامه، شاکله اصلی آن را تشکیل خواهد داد.

برای این که بدانیم برنامه شبانه «فوتبال برتر» با اجرای محمدحسین میثاقی می‌تواند جایگزین «نود» باشد یا خیر، آن را در چهار بخش اصلی با «نود» مقایسه کردیم که در ادامه می‌خوانید. نکته ضروری آن که برای انجام یک مقایسه منصفانه، باید دقت کنیم که برنامه «نود» فرایندی بود که سیر تحول و تطوری ۲۰ ساله داشت. اما ویژه‌برنامه «فوتبال برتر» تنها قسمت اول  خود را روی آنتن برده است. طبیعتاً برخی از پرونده‌های آسیب‌شناسانه‌ای (نظیر بلیت‌فروشی یا جادوگری) که «نود» طی سال‌های گذشته انجام داده و به نتیجه رسیده یا نرسیده، حاصل چندین قسمت برنامه و صرف زمان فراوانی بود که قاعدتاً قابل اجرا در یک قسمت دوساعته نیست.

۱- خلاصه بازی‌ها

اولین تفاوت خلاصه بازی‌های «نود» و «فوتبال برتر»، موسیقی پس‌زمینه است که چه در خلاصه بازی و چه در نشست خبری سرمربیان وجود دارد؛ گویی در «فوتبال برتر»، وجه «سرگرمی» کمی پررنگ‌تر از «نود» باشد. دیگر آن که «نود» در یکی دو سال اخیر، نکات آماری جذابی درباره بازی‌ها ارائه می‌کرد که در خلال خلاصه بازی زیرنویس می‌شد. «فوتبال برتر» فاقد این نکات آماری است؛ نه تنها در خلاصه بازی، بلکه در میان صحبت‌های مجری نیز چنین ایده‌ای یافت نمی‌شود. به علاوه حواشی و فرامتن مسابقه که در خلاصه بازی «نود» مورد توجه بود، در «فوتبال برتر» وجود ندارد؛ چیزی که نقطه تمایز اصلی خلاصه بازی «نود» با سایت‌های اینترنتی و برنامه «شب‌های فوتبالی» شبکه ورزش بود. نقطه قوت «فوتبال برتر» در این زمینه، خلاصه آمار بازی است که به همراه نتیجه نهایی بازی، زیرنویس ثابت آیتم است. چیزی که «نود» نداشت.

۲- کارشناسی فنی

«نود» عادل فردوسی‌پور بحث‌های فنی را در قالب بخش آنالیز تصویری پیگیری و هر هفته یک آنالیز ۵-۶ دقیقه‌ای ارائه می‌کرد. «فوتبال برتر» اما فعلاً از طریق گفت‌وگو با کارشناس فوتبال این کار را انجام می‌دهد؛ این هفته امیر حاج‌رضایی کارشناس برنامه بود و مشخص نبود که وی کارشناس ثابت برنامه است یا هر هفته، یک نفر مهمان خواهد بود. آنالیز تصویری «نود» با ارائه تصویر و آمار، طبعاً سندیت بیشتری دارد و در مقابل گفت‌وگو با کارشناس، به لحاظ ماهیت پویا و زنده، می‌تواند حاوی برخی حواشی جذاب باشد؛ مانند برخی خاطره‌بازی‌های کوتاه که میثاقی با حاج‌رضایی انجام می‌داد. گفت‌وگو با مهمان، شمشیر دولبه‌ای است که می‌تواند با کند کردن ریتم برنامه، مخاطب «فوتبال برتر» را فراری دهد یا با انتخاب به‌جای مهمان، جذابیت برنامه را افزایش دهد. با یک برنامه نمی‌توان عیار واقعی این بخش را سنجید.

۳- کارشناسی داوری

«نود» هر هفته از یک کارشناس داوری استفاده می‌کرد و معمولاً چهره‌هایی را مورد توجه قرار می‌داد که به تازگی از داوری بازنشسته شده بودند یا مانند محمد فنایی به دلیل قضاوت در فینال جام جهانی، شاخص‌تر از بقیه بودند. مهمان هفته اول «فوتبال برتر» رضا غیاثی بود که در سال‌های اخیر، از توجهات عمومی دور شده بود و نقطه قوتی برای «فوتبال برتر» محسوب نمی‌شد. «فوتبال برتر» در این زمینه یک قدم جلوتر گذاشته بود و به جای یک نفر، از نظرات سه کارشناس داوری استفاده کرده بود که یک نفر به صورت مهمان حضوری برنامه و دو نفر نظرات‌شان به صورت آیتم در اختیار برنامه قرار گرفته بود. اما باید در نظر داشت که همان یک کارشناس داوری «نود» به خاطر اعتباری که این برنامه طی سال‌ها کسب کرده بود، معمولاً نظراتش بیشتر مورد توجه قرار می‌گرفت و هر هفته، مهم بود که چه کسی کارشناس داوری «نود» باشد.

مصطفی قاسمیان