۰۸:۱۷ - ۲۹ تير ۱۳۹۷ کد خبر: ۹۷۰۴۰۸۰۷۱
کتاب، شعر و ادب

ادبیات باید به کشف حقیقت تعهد داشته‌باشد نه مرام و ایدئولوژی خاص

شهریار عباسی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
شهریار عباسی با بیان این‌که نباید به ادبیات داستانی نگاه ابزاری شود می‌گوید: ادبیات اگر به چیزی تعهد داشته باشد آن کشف حقیقت است نه مرام و ایدئولوژی خاص.

این نویسنده در گفت‌وگو با ایسنا، بیان کرد: برخی فکر می‌کنند اگر  داستانی مطابق با ایدئولوژی حاکم نباشد، دیگر متعهد نیست. اگر ادبیات را ضد ایدئولوژی حاکم هم به کار بگیرید، آن ادبیات، ادبیات سالمی نیست؛ مثلا ادبیات چپی که در دهه ۴۰-۵۰ داشتیم. همچنین اگر  ادبیات در خدمت ایدئولوژی حاکم باشد درست نیست. داستان فراتر از این است که خود را وارد این وادی‌ها بکند زیرا خود روشی برای کشف حقیقت است. کسی که علیه ایدئولوژی حاکم یا موافق آن بنویسد، جایش در ادبیات نیست و بهتر است برود مقاله سیاسی بنویسد.  

 

او همچنین درباره ادبیات روشنفکری و متعهد اظهار کرد: من چنین تقسیم‌بندی‌هایی را قبول ندارم زیرا معتقدم ادبیات در ذات خود به حقیقت متعهد است.  به نظرم ادبیات نوع دیگری از حقیقت و معتهد به همان حقیقت‌ است و نه متعهد به چیز دیگری. البته  تعهد از جمله واژه‌هایی است که تعریف درستی ندارد؛ مانند چپ و راست. در عرصه سیاسی چپ  به کسانی گفته می‌شود که نگاه ماتریالیستی دارند  اما  این واژه‌ها در ایران از دهه ۶۰-۷۰ معنای دیگری پیدا کرده است.

 

عباسی درباره روشنفکری نیز گفت: اصلا چه کسی روشنفکر است و رسالتش چیست؟  گاهی  این واژه‌ها خالی از معنا می‌شوند.  اگر روشنفکر را کسی بدانیم که به جامعه، هستی، انسان و طبیعت بی‌طرفانه و شجاعانه نگاه می‌کند و جست‌وجوگر  است باید بگوییم  همه ادبیات روشنفکر است. البته این تعریفی است که من از آن دارم.

 

این نویسنده سپس خاطرنشان کرد: اگر ادبیات متعهدانه را این‌گونه تعریف کنیم که  ادبیات به یک ایدئولوژی متعهد است و نگاه بسته و محدودی به آن دارد و مروج یک ایده و ایدئولوژی  خاص  است، به هیچ وجه موافق آن نیستم.

 

او با بیان این‌که به داستان نگاه زیباشناسانه و هنری دارد، افزود: زمانی که داستانی را می‌خوانم برایم مهم است که داستان از نظر ساختار، شکل و زبان چقدر درست اجرا شده و چقد توانسته برای کشف حقیقت تلاش کند و جلوه‌هایی از زیبایی  را که تاکنون حس نکرده بودم برایم تداعی ‌کند. این‌که چه کسی داستان را نوشته و در خارج از ادبیات چگونه دسته‌بندی  می‌شود برایم اهمیتی ندارد. این موضوع در ایران کمی حساس است اما در جاهای دیگر دنیا این‌طور نیست.

 

نویسنده کتاب «دختر لوتی» در ادامه گفت: مهم‌تر از این‌که دیگران راجع‌به آدم چه فکر می‌کنند  این‌ است که  افراد خود را چگونه تعریف می‌کنند. اگر کسی بگوید من روشنفکر هستم پس باید روشنفکرانه بنویسم و یا کسی بگوید من مذهبی هستم و باید متعهد به نگاه ایدئولوژیک و مذهبی بنویسم ‌کار درستی  نیست و اگر نویسنده‌ای خود را از این‌ها فارغ  نکند نمی‌تواند کارش را به درستی انجام دهد. به گمانم این موضوع  به ادبیات ضربه می‌زند و مانند این می‌ماند که کسی که می‌خواهد یک آزمایش علمی انجام دهد با خود بگوید چون من روشنفکر هستم و یا مسلمان هستم باید بر نوع آزمایش و نتیجه‌ای که به دست می‌آورم، تأثیر بگذارد. من داستان را این‌طور می‌بینم.

 

شهریار عباسی اضافه کرد:  یک فیلسوف آلمانی می‌گوید زمانی که متفکر به دنبال کشف و کارِ اندیشه است باید اعتقادات خود را داخل پرانتز بگذارد و به  دنبال مفهومی  که می‌خواهد درباره آن بنویسد برود.  نباید  به ادبیات داستانی نگاه ابزاری شود زیرا  داستان خود روشی برای کشف حقیقت است و اعمال اعتقادات شخصی و حتی طبقاتی در آن درست نیست؛ مثلا به خاطر تعلقم به طبقه فقیر جامعه، داستانم را طوری  پیش ببرم که فقرا را شرافتمند نشان دهم  و ثروتمندان را نه و یا برعکسش. اگر این‌که من از چه طبقه‌ای هستم، چه اعتقادات مذهبی دارم، و اعتقادات سیاسی و صنفی‌ام چیست، بر داستانم تأثیر بگذارد، کار را خراب می‌کند.

 

او با بیان این‌که روشنفکرها  همه متعلق به حوزه زمانی و مکانی هستند، گفت: تفکری که زمانی  آوانگارد محسوب می‌شود ممکن است مدت دیگری خیلی واپس‌گرایانه باشد. اگر بخواهید داستانی بنویسید  و اثری خلق کنید که  در تاریخ ماندگار شود باید به هیچ‌کدام از جریان‌ها وابسته نباشید. تعهد به هستی و  انسان تنها تعهدی است که کهنه و واپس‌گرا نمی‌شود.

 

عباسی خاطرنشان کرد: داستان و رمان، بازآفرینی یک تجربه زیستن و به دنبال کشف هدف است. اگر ما برای داستان این کارکرد را قائل شویم نویسنده نباید خودش را وابسته به مرامی کند؛ چه روشنفکرانه و چه مذهبی. از طرف دیگر اگر نویسنده خود را  متعهد به بازنمایی چیزی کند که قبلا به دست آمده، در واقع کار خود را انجام نداده است. این موضوع به خاطر این است که داستان خود دانشی برای کشف حقیقت است؛ یعنی این‌طور نیست که بیاییم حقیقتی را که  توسط فلسفه، سیاست، اقتصاد و روان‌شناسی کشف شده  در داستان بازنمایی کنیم. کار داستان این نیست. اگر داستانی بیاید یک  اصل روان‌شناسی را  که روان‌شناسان قبلا به آن رسیده‌اند با چند شخصیت به ما نشان دهد، کار باارزشی نیست. نباید داستان را در خدمت هر دستاورد بشری که از طریق دیگری به دست آمده، قرار دهیم زیرا در این صورت داستان کارکرد خود را انجام نداده است.

 

او در ادامه تأکید کرد: ادبیات ابزار نیست. خودش یک روش کشف حقیقت و دانش است. البته در ارتباط با دانش‌های دیگر است، اما در خدمت و ابزار هیچ‌کدام نیست. انسان همه دریافتش از هستی از طریق روایت است و آزمایشگاه داستان روایت است و در جایی شکل می‌گیرد  که خودآگاه و ناخودآگاه را به هم نزدیک می‌کند و گاهی پیش از سایر روش‌ها به حقیقت می‌رسد، کما این‌که فروید می‌گوید چیزی  که من به آن رسیدم داستایوفسکی در داستان‌هایش به آن رسیده بود.

 

 

  • 18
  • 2
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
4.5 stars from 20 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
وب گردی
فرهاد مجیدی,بیوگرافی فرهاد مجیدی،اخبار فرهاد مجیدی بیوگرافی فرهاد مجیدی + مصاحبه جدید فرهاد مجیدی (عکس همسر و فرزندانش)

نان کامل: فرهاد مجیدی قادیکلایی

تاریخ تولد: ۱۳ خرداد ۱۳۵۵ (۳ ژوِئن ۱۹۷۷)

محل تولد: تهران

پیشه: فوتبالیست

پست: مهاجم 

باشگاه :استقلال

ادامه
ترلان پروانه,بیوگرافی ترلان پروانه,عکس های ترلان پروانه بیوگرافی ترلان پروانه و حواشی جنجالی ازدواجش + جدیدترین عکس‌های ترلان پروانه

نام کامل: ترلان پروانه

تاریخ تولد: ۱۸ تیر ۱۳۷۷

محل تولد: شیراز

حرفه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما، تلویزیون و تئاتر

تحصیلات:  لیسانس رشته گرافیک

ادامه
مهرداد صدیقیان,بیوگرافی مهرداد صدیقیان,عکس های مهرداد صدیقیان بیوگرافی مهرداد صدیقیان + عکس‌های جدید و جذاب مهرداد صدیقیان

نام کامل: مهرداد صدیقیان

تاریخ تولد:۳۰ بهمن ماه ۱۳۶۷

محل تولد: شهر تهران

تحصیلات: دیپلم ریاضی

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما، تئاتر و تلویزیون

ادامه
نوید محمدزاده,بیوگرافی نوید محمدزاده,عکس های نوید محمدزاده بیوگرافی نوید محمدزاده + جدیدترین عکس‌ها و مصاحبه جذاب او

نام کامل:نوید محمدزاده

تاریخ تولد: ۱۷ فروردین ۱۳۶۵

محل تولد: ایلام

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما و تئاتر

مدت فعالیت: ۱۳۸۷ تاکنون

ادامه
شیلا خداداد,بیوگرافی شیلا خداداد,عکس های شیلا خداداد بیوگرافی شیلا خداداد + جدیترین عکسهای خانواده ۴ نفره‌اش

نام کامل: شیلا خداداد

تاریخ تولد: ۱۴ آبان ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

مدرک تحصیلی: لیسانس شیمی محض

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

ادامه
نیما شعبان نژاد,بیوگرافی نیما شعبان نژاد,عکس های نیما شعبان نژاد بیوگرافی نیما شعبان نژاد (بازیگر و کمدین) + جدیدترین تصاویر

نام کامل: نیما شعبان نژاد

زمینه فعالیت: تئاتر و تلویزیون

تاریخ تولد: ۲۱ اردیبهشت ۱۳۶۶ 

محل تولد: شهر کلن در آلمان

محل زندگی: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

ادامه
سوگل طهماسبی,بیوگرافی سوگل طهماسبی,عکسهای سوگل طهماسبی بیوگرافی سوگل طهماسبی + مصاحبه و علت ازدواج نکردنش

نام کامل: سوگل طهماسبی

تاریخ تولد: ۲۵ بهمن ۱۳۶۴ 

محل تولد: اهواز

پیشه :بازیگر

زمینه فعالیت: تئاتر، سینما و تلویزیون

سال‌های فعالیت: ۱۳۸۱ تا کنون

ادامه
شیدا یوسفی,بیوگرافی شیدا یوسفی,عکس‌های شیدا یوسفی بیوگرافی شیدا یوسفی، بازیگر نقش نگین در 'ممنوعه'

نام کامل: شیدا یوسفی

تاریخ تولد: ۲۰ آذر ۱۳۶۵

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

فعالیت: بازیگر، دستیار کارگردان و منشی صحنه

وضعیت تاهل:مجرد

ادامه
محسن ابراهیم‌ زاده,بیوگرافی محسن ابراهیم‌ زاده,عکس‌های محسن ابراهیم‌ زاده بیوگرافی محسن ابراهیم‌ زاده + عکس‌های فوق العاده جذاب از او

نام کامل: محسن ابراهیم‌زاده

تاریخ تولد: ۱۷ شهریور ۱۳۶۶

محل تولد: تربت حیدریه

تحصیلات: دیپلم

پیشه: خواننده و آهنگساز و ترانه سرا

سبک: پاپ

ادامه

دلم خواسته بود بگویم نرو ، به تو نه ، به همه آدم های کوچه ، به پرنده هایی که می نشستند روی درخت های تازه برگ داده ، به گربه هایی که توی حیاط می دویدند، به کلاغی که بلند می پرید و صدای قارقارش تو را یاد حیاط مادربزرگ می انداخت .

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید