۰۸:۵۰ - ۲۰ شهریور ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۶۰۵۲۲۲
کتاب، شعر و ادب

کدام سرایندگان کلاسیک از جفای معشوق به ستوه آمدند؟

اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

 راه همه اشعار عاشقانه به نازکشیدن ختم نمی‌شود؛ شاعرانی هستند که بعد از مدتی از وصف قد و قامت و خال هندوی یار گفتن و نازش را کشیدن خسته شدند؛ از معشوق روی برگرداندند و با ادبیاتی که دیگر رنگ و بویی از عشق نداشت، به جای ستایش یار، او را سرزنش کردند و خود اهل ناز کردن شدند.

شیوه ای که از زمان محتشم کاشانی تا به امروز، ادامه دار شده است و حتی رد پای آن را می توان در شکل دیگری، در ترانه‌های امروزی دید. در ادامه مطلب، از این مکتب و شاعرانش بیشتر خواهیم گفت.

مکتب شاعران «بی‌ناز»

روشی که شاعران در آن به جای نازکشیدن، به روی برگرداندن از یار و گله از او می‌پردازند، در ادبیات صاحب مکتبی است به نام «واسوخت». در تاریخ ادبیات، همواره عاشق و معشوق، قهرمان غزل‌ها بوده‌اند و در آن، عاشق ناز معشوق را می‌کشیده است. بعد از شکل گرفتن مکتب «واسوخت»، روند این رفتار، الگوی دیگری پیدا کرد و در پی آن، یک سنت ادبی نو شکل گرفت که در آن، روابط عاشق و معشوق تغییر کرد؛ بر طبق این مکتب، عاشق از معشوق روی‌گردان و گله‌مند می‌شد. سبک سرایش شعر در این مکتب، چیزی بین سبک عراقی و هندی است. «واسوخت» در این مکتب، به معنای نسوختن از عشق است.

جالب این که برخی معتقدند تعدادی از ترانه‌های سبک رپ، با مضمون شکایت از یار، به نوعی دنباله‌روی امروزی مکتب «واسوخت» محسوب می‌شود، با این تفاوت که شاعران گذشته، با لحن مودبانه به این گله‌گذاری می‌پرداختند و ترانه‌سرایان امروزی، با درشتی و گستاخی بسیار زیاد. اشعار کلاسیک این مکتب، در میان خواننده‌ها هم، طرفداران خودش را دارد و معروف‌ترین آن، قطعه «رمیدیم»، با صدای محسن چاوشی است که وحشی بافقی در آن، می‌خواهد نبود یار را بی‌اهمیت جلوه دهد و می‌گوید:«ما چون ز دری پای کشیدیم، کشیدیم/ امید ز هر کس که بریدیم، بریدیم/ دل نیست کبوتر که چو برخاست نشیند/ از گوشه‌ بامی که پریدیم، پریدیم/ رم دادن صید خود از آغاز غلط بود/ حالا که رماندی و رمیدیم، رمیدیم».

سعدی

در بین شعرای کلاسیک و صاحب سبک، شیخ اجل، سعدی شیرازی، از حلقه شاعرانی که گاه به جای ناز یار خریدن، به شیوه دیگری شاعری می‌کنند، جدا نیست. سعدی با همه غزل‌های سراسر عاشقانه‌ای که دارد و می‌گوید:«ندانمت به حقیقت که در جهان به که مانی/ جهان و هرچه در او هست صورتند و تو جانی» گاهی درشت‌خو می‌شود و دیگر میلی به عاشقانه‌گویی ندارد. در عوض خود را این طور دلداری می‌دهد که :«سعدیا گر همتی داری منال از جور یار/ تا جهان بوده است، جور یار بر یار آمده است» و با لحنی دلگیرتر می‌گوید:« گفتی به رنگ من گلی، هرگز نبیند بلبلی/ آری نکو گفتی ولی، ما نیز هم بد نیستیم».

محتشم کاشانی

برخلاف برخی ادعاها، شواهد نشان می‌دهد که محتشم کاشانی، اولین شاعری ا‌ست که آشکارا، شعری با مضمون روی برگرداندن از معشوق سروده  است. طبق آمار، او ۶۷ غزل «واسوختی» در مجموعه اشعار خود دارد و انگار داغ معشوق بر دل او بیشتر بوده است که اشعار این چنینی‌اش شورانگیزتر به نظر می‌رسد. محتشم در دیوان کودکی خود (صبائیه)، ۱۰ غزل «واسوختی»، در دیوان جوانی خود (شبابیه) ۱۱ غزل و در حدود سی سالگی، ۴۶ غزل با این مضمون دارد. این در حالی ا‌ست که در دیوان پیری او (شیبیه)، خبری از غزل «واسوختی» نیست. نمونه ای از شعر «واسوخته» محتشم، چنین است: «چو قبله دگران شد بتی که من دارم/ اگر کُشند مرا رو به آن نمی آرم/ خوشم که شعله شوقم نشست گرچه هنوز/ هزار اخگر از آن هست در دل زارم» و در جایی دیگر می سراید: «با وجود آن که دل برکنده ام زان شاخ گل /  هرکجا می بینم او را خارخارم می شود».

وحشی بافقی

اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

شهرت وحشی بافقی در این نوع غزل‌سرایی به خاطر ترکیب‌بند «شرح پریشانی»‌اش است که به احتمال زیاد آن را با صدای علیرضا افتخاری شنیده‌اید. او با مطلع «دوستان شرح پریشانی من گوش کنید» شروع می‌کند و همان طور که از یار روی برگردان است، با آزرده دلی، غزل را با «شد دل آزرده و آزرده دل از کوی تو رفت/ با دل پر گله از ناخوشی خوی تو رفت»، آن را به پایان می‌رساند. او گاهی شکایت را به اوج می‌رساند و روی دیگر از شعر را نشان یار می‌دهد و می‌گوید:«همه رنگ حیله بینم پس پرده فریبت/ برو ای دو رو که هستی ز گل دورو دوروتر».

شهریار

بیشتر ما از سرنوشت عشقی شهریار و آن چه بر او گذشته است با خبریم. او در جوانی عاشق دختری می‌شود و همین عشق بن مایه بیشتر اشعار عاشقانه اوست. البته این عشق به وصال نمی‌رسد و این می‌شود که غزل «واسوختی» به اشعار شهریار هم راه پیدا می کند؛ هرچند برخی معتقدند او هیچ گاه از دایره ادب خارج نشده و به مصداق « هیچ عاشق سخن سخت به معشوق نگفت»عمل کرده است؛ با این همه او در غزلی می‌گوید:« چو ابرویت نچمیدی به کام گوشه‌نشینی/ برو که چون من و چشمت به گوشه‌ها بنشینی/ چو دل به زلف تو بستم قرار به خود ندیدم/برو که چون سر زلفت به خود قرار نبینی».

kho​rasannews.‎​com
  • 10
  • 4
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
وب گردی
گری هوپر,بیوگرافی گری هوپر,زندگینامه گری هوپر بیوگرافی گری هوپر، مهاجم انگلیسی

نام کامل:گری هوپر

زادروز:۲۶ ژانویهٔ ۱۹۸۸

زادگاه:هارلو، انگلستان

قد:۱٫۷۷ متر

پست:مهاجم

ادامه
مهران مدیری,بیوگرافی مهران مدیری,عکس مهران مدیری بیوگرافی مهران مدیری بازیگر توانمند ایرانی (+ عکس فرزندان)

نام اصلی: مهران مدیری

تولد: ۱۸ فروردین ۱۳۴۶

تهران، ایران

زمینه فعالیت: هنرپیشه، کارگردان، تهیه‌کننده

طراح صحنه و مجری

محل زندگی: تهران

ادامه
هانده ارچل,بیوگرافی هانده ارچل,عکس هانده ارچل بیوگرافی هانده ارچل و علت مشهور شدنش (+عکس)

چکیده ای از بیوگرافی هانده ارچل:

تولد : ۲۴ نوامبر ۱۹۹۳

محل تولد: استانبول (ترکیه)

محل زندگی: استانبول، ترکیه

ملیت: پدر (ترکیه) مادر (آلمان)

پیشه: بازیگر و مجری و مدل (ستاره سینمای ترکیه و بهترین مدل ترکیه)

ادامه
گروه سون,بیوگرافی گروه سون,عکس گروه سون بیوگرافی گروه سون (+ نحوه تشکیل گروه سون)

گزیده ای از بیوگرافی گروه سون:

نام مستعار: سون

سبک‌: پاپ

ساز: گیتار و پیانو

اعضای کنونی:

ادامه
هرویه میلیچ,هروویه میلیچ,بیوگرافی هرویه میلیچ بیوگرافی هروویه میلیچ، مدافع جدید استقلال

نام اصلی:   هروویه میلیچ

زادروز:   ۱۰ مهٔ ۱۹۸۹ ‏

زادگاه:  اوسییک، کرواسی

قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)

 وزن:  ۷۴ کیلو

پست:  مدافع چپ / وینگر

ادامه
مانوئل پوکیارلی,بیوگرافی مانوئل پوکیارلی,عکس های مانوئل پوکیارلی بیوگرافی مانوئل پوکیارلی + تصاویر مراسم ازدواجش

بیوگرافی مانوئل پوکیارلی

نام کامل: مانوئل پوکیارلی (manuel pucciarelli)

تاریخ تولد: ۱۷ ژوئن ۱۹۹۱ ‏

زادگاه: پراتو

قد: ۱٫۷۴ متر (۵ فوت ۸ ۱⁄۲ اینچ)

پست : مهاجم دوم/هافبک هجومی

ادامه
مودیبو مایگا,بیوگرافی مودیبو مایگا بیوگرافی مودیبو مایگا، بازیکن جدید پرسپولیس

نام کامل:مودیبو مایگا

تولد:۳ سپتامبر ۱۹۸۷ ‏

زادگاه:باماکو، مالی

قد:۱٫۸۵ متر( ۶ فوت ۱ اینچ)

پست:مهاجم، هافبک

ادامه
فرناندو کانسین,بیوگرافی فرناندو کانسین,عکس های فرناندو کانسین بیوگرافی فرناندو کانسین + عکس همسرش

نام کامل: فرناندو کانسین ماتوس

نام  به انگلیسی: Fernando Canesin Matos

زادروز: ۲۷ فوریهٔ ۱۹۹۲ ‏

زادگاه: ریبرآ پرتو، برزیل

قد: ۱٫۷۶ متر

پست: هافبک

ادامه
شیخ دیاباته,بیوگرافی شیخ دیاباته,بازیکن جدید استقلال بیوگرافی شیخ دیاباته مهاجم جدید استقلال

نام کامل: شیخ تیدیانه دیاباته( فرانسوی:Cheick Tidiane Diabaté)

تاریخ تولد: ۱۹۸۸

محل تولد: باماکو، مالی

قد: ۱٫۹۴ متر

پست: مهاجم

باشگاه سابق: الامارات

ادامه

مرد پياده شد. به ياد چمدان افتاد. بر خود لرزيد. چمدان در صندوق عقب ماشين بود. ماشين وسط جاده خراب شده بود. جاده‌اي كوهستاني و باريك، يك طرفه. مي‌ترسيد. تا هتلي كه رزرو كرده بود ۱۰ كيلومتر مانده بود. رد خون را گرفت. به جايي نرسيد. ترسيده بود. هتل چطور جايي بود؟ جاده را درست مي‌آمد؟ فضا مه‌آلود بود.

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید