۱۱:۱۴ - ۱۱ آذر ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۹۰۱۹۸۸
کتاب، شعر و ادب

به مناسبت زادروز نیمای نثر فارسی

جریان سازی «جلال»در خدمت مردم و روشن فکران

جلال آل احمد,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

خیلی‌ها کتاب‌خوان شدنشان را مدیون داستان‌های ساده، روان و خوش‌خوان «جلال آل احمد» هستند؛ نویسنده‌ای خاص با سبکی متفاوت و خلقیاتی متفاوت‌تر. خیلی‌ها او را نیمای نثر فارسی می‌دانند؛ یعنی معتقدند همان‌طور که نیما یوشیج شعر فارسی را متحول کرد و از قالب پیشین بیرون آورد، جلال آل احمد هم به نثر فارسی رنگ و بویی دیگر داد و آن را متحول کرد. امروز، یازدهم آذر، نود و ششمین سالروز تولد این نویسنده بزرگ معاصر است. در ادامه از ویژگی‌های خاص سبکی و نوشتاری و جریان‌سازی جلال بیشتر می‌خوانید.

یک نویسنده تمام عیار

نویسندگی برای آل احمد تفریح و سرگرمی نبود. او به نوشتن به منزله یک وظیفه، تعهد و فعالیت اجتماعی نگاه می‌کرد. به همین دلیل هم هیچ وقت از قلمش برای نوشتن در حیطه‌ای به جز جامعه و مردم استفاده نکرد. جلال آل احمد را باید به معنای واقعی کلمه، یک نویسنده همه فن حریف بدانیم. او تقریباً در تمام انواع نثر فارسی اثری منتشر کرده است؛ از تک‌نگاری و مقاله گرفته تا داستان‌های کوتاه و بلند، سفرنامه و ترجمه. «مدیر مدرسه»، «از رنجی که می‌بریم»، «دید و بازدید»، «سرگذشت کندوها»، «نون و القلم» و «زن زیادی» از مشهورترین داستان‌های جلال هستند. «غرب‌زدگی»، «در خدمت و خیانت روشنفکران» و «نیما چشم جلال بود» هم شناخته‌شده‌ترین مقالات جلال هستند.

این نویسنده تبحر خاص و ویژه‌ای هم در سفرنامه‌نویسی دارد و «خسی در میقات» او که گزارش سفر حج در سال ۱۳۴۳ است، یک اثر بی‌نظیر در این نوع ادبی است. شما با خواندن این سفرنامه انگار لحظه به لحظه خودتان را در سرزمین وحی احساس می‌کنید. «تات‌نشین‌های بلوک زهرا»، «جزیره خارک، درّ یتیم خلیج فارس» و «اورازان» از دیگر سفرنامه‌های جلال هستند. آل احمد به زبان فرانسه کاملاً مسلط بود و آثار متعددی را از فرانسه به فارسی برگرداند که از جمله آن‌ها می‌توان به «مائده‌های زمینی» آندره ژید، «کرگدن» اوژن یونسکو، «سوء تفاهم» آلبر کامو و «دست‌های آلوده» ژان پل سارتر اشاره کرد.

ویژگی‌های خاص نثرِ جلال

 سبک خاص جلال آل احمد در نویسندگی باعث شد بعدها خیلی از نویسنده‌ها به شیوه و سبک او بنویسند. یکی از ویژگی‌های مهم نثر جلال به کار گرفتن زبان عامیانه یا «زبان کوچه» است که در تمام ابعاد خود را نشان می‌دهد. جلال از منبعی سرشار به نام زبان مردم کوچه و بازار کمک می‌گیرد و از تمامِ مصادیقِ آن از کنایه و ضرب‌المثل گرفته تا حذف و اضافه‌هایی در ارکان جمله استفاده می‌کند. خواندن نثر جلال خستگی‌آور نیست؛ چون تمام جمله‌ها و عبارات کوتاه، تلگرافی و ساده هستند و برای همین است که مردم همچنان خواندن آثار او را دوست دارند.

آل احمد از طرفی زبان عامیانه را وارد نثر می‌کند و از طرفی چون کاملاً به زبان مسلط است، به خوبی از عهده امروزی کردن نثر فارسی برمی‌آید. انگار جلال انبان‌هایی متعدد از واژه دارد و هرطور که دلش بخواهد آن‌ها را خرج می‌کند. اگر بخواهیم یک واژه‌نامه از آثار او فراهم کنیم، به گنجینه پهناوری از واژه‌ها، ترکیب‌ها و عبارات می‌رسیم.

به چند نمونه از کنایه‌های جلال توجه کنید: «سایه کسی را با تیر زدن، کلاه خود را قاضی کردن، لی لی به لالای کسی گذاشتن، سبیل کسی را چرب کردن، پا پیِ کسی شدن و...». جلال استاد جابه‌جایی ارکان جمله هم هست و هر جا بخواهد نثر رسمی را می‌شکند: «تو همون کوچه، کاروان‌سرایی بودش خیلی خرابه...»، «من مقصودم به تو نبود که داداش...»، «اگه با من می‌خواست آن‌طور بکند، درق می‌زدم توی گوشش»، «سرم را بردم توی آسمان» و... .

جلال از زبانِ سیمین

سیمین دانشور در گفت‌وگویی خواندنی با مجله «هنر و ادبیات امروز» درباره نوع نگاهِ خودش و جلال آل احمد می‌گوید: «یکی از کارهای ما این بود که در مواقع پیاده‌روی، هر عابری را که از دور می‌دیدیم جلال می‌گفت: سیمین تو قصه او را برایم بگو. من می‌گفتم و بعد جلال قصه او را می‌ساخت و از تفاوت ساخت جلال و من، هر دومان حیرت می‎‌کردیم. جلال بیشتر بعد سیاسی را در نظر می‌گرفت و من بعد عاطفی و اجتماعی. بعدها به این فکر افتادیم که یک سری قصه از دیده‌ها و شنیده‌های مشترکمان بنویسیم. رفته بودیم سرعین. خانمی به آن‌جا آمده بود که خوش‌نشین بود. تنها بود و به این‌جا و آن‌جا سفر می‌کرد. ما را به آش دوغ مهمان کرد و از ما ‌خواست که با او حرف بزنیم و خودش ساعت‌ها حرف زد. قصه او را جلال و من هر کدام از دید خودمان نوشتیم. باید در پرونده‌های جلال باشد».

khorasannews.com
  • 10
  • 4
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
وب گردی
گری هوپر,بیوگرافی گری هوپر,زندگینامه گری هوپر بیوگرافی گری هوپر، مهاجم انگلیسی

نام کامل:گری هوپر

زادروز:۲۶ ژانویهٔ ۱۹۸۸

زادگاه:هارلو، انگلستان

قد:۱٫۷۷ متر

پست:مهاجم

ادامه
مهران مدیری,بیوگرافی مهران مدیری,عکس مهران مدیری بیوگرافی مهران مدیری بازیگر توانمند ایرانی (+ عکس فرزندان)

نام اصلی: مهران مدیری

تولد: ۱۸ فروردین ۱۳۴۶

تهران، ایران

زمینه فعالیت: هنرپیشه، کارگردان، تهیه‌کننده

طراح صحنه و مجری

محل زندگی: تهران

ادامه
هانده ارچل,بیوگرافی هانده ارچل,عکس هانده ارچل بیوگرافی هانده ارچل و علت مشهور شدنش (+عکس)

چکیده ای از بیوگرافی هانده ارچل:

تولد : ۲۴ نوامبر ۱۹۹۳

محل تولد: استانبول (ترکیه)

محل زندگی: استانبول، ترکیه

ملیت: پدر (ترکیه) مادر (آلمان)

پیشه: بازیگر و مجری و مدل (ستاره سینمای ترکیه و بهترین مدل ترکیه)

ادامه
گروه سون,بیوگرافی گروه سون,عکس گروه سون بیوگرافی گروه سون (+ نحوه تشکیل گروه سون)

گزیده ای از بیوگرافی گروه سون:

نام مستعار: سون

سبک‌: پاپ

ساز: گیتار و پیانو

اعضای کنونی:

ادامه
هرویه میلیچ,هروویه میلیچ,بیوگرافی هرویه میلیچ بیوگرافی هروویه میلیچ، مدافع جدید استقلال

نام اصلی:   هروویه میلیچ

زادروز:   ۱۰ مهٔ ۱۹۸۹ ‏

زادگاه:  اوسییک، کرواسی

قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)

 وزن:  ۷۴ کیلو

پست:  مدافع چپ / وینگر

ادامه
مانوئل پوکیارلی,بیوگرافی مانوئل پوکیارلی,عکس های مانوئل پوکیارلی بیوگرافی مانوئل پوکیارلی + تصاویر مراسم ازدواجش

بیوگرافی مانوئل پوکیارلی

نام کامل: مانوئل پوکیارلی (manuel pucciarelli)

تاریخ تولد: ۱۷ ژوئن ۱۹۹۱ ‏

زادگاه: پراتو

قد: ۱٫۷۴ متر (۵ فوت ۸ ۱⁄۲ اینچ)

پست : مهاجم دوم/هافبک هجومی

ادامه
مودیبو مایگا,بیوگرافی مودیبو مایگا بیوگرافی مودیبو مایگا، بازیکن جدید پرسپولیس

نام کامل:مودیبو مایگا

تولد:۳ سپتامبر ۱۹۸۷ ‏

زادگاه:باماکو، مالی

قد:۱٫۸۵ متر( ۶ فوت ۱ اینچ)

پست:مهاجم، هافبک

ادامه
فرناندو کانسین,بیوگرافی فرناندو کانسین,عکس های فرناندو کانسین بیوگرافی فرناندو کانسین + عکس همسرش

نام کامل: فرناندو کانسین ماتوس

نام  به انگلیسی: Fernando Canesin Matos

زادروز: ۲۷ فوریهٔ ۱۹۹۲ ‏

زادگاه: ریبرآ پرتو، برزیل

قد: ۱٫۷۶ متر

پست: هافبک

ادامه
شیخ دیاباته,بیوگرافی شیخ دیاباته,بازیکن جدید استقلال بیوگرافی شیخ دیاباته مهاجم جدید استقلال

نام کامل: شیخ تیدیانه دیاباته( فرانسوی:Cheick Tidiane Diabaté)

تاریخ تولد: ۱۹۸۸

محل تولد: باماکو، مالی

قد: ۱٫۹۴ متر

پست: مهاجم

باشگاه سابق: الامارات

ادامه

مرد پياده شد. به ياد چمدان افتاد. بر خود لرزيد. چمدان در صندوق عقب ماشين بود. ماشين وسط جاده خراب شده بود. جاده‌اي كوهستاني و باريك، يك طرفه. مي‌ترسيد. تا هتلي كه رزرو كرده بود ۱۰ كيلومتر مانده بود. رد خون را گرفت. به جايي نرسيد. ترسيده بود. هتل چطور جايي بود؟ جاده را درست مي‌آمد؟ فضا مه‌آلود بود.

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید