پنجشنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۹
۱۴:۲۴ - ۱۱ آذر ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۹۰۲۰۸۹
کتاب، شعر و ادب

نگاهی به شعری فولکلور درباره میرزا کوچک خان جنگلی

تَرا گَمَه، میرزا کوچیک خانا!

میرزا کوچک خان جنگلی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
خیلی‌هایمان شنیده‌ایمش. همان ترانه معروف گیلکی را. ترانه‌ای ملهم از فولکلور مردم گیلان در مایه دشتی که شد تیتراژ سریال و اکنون که نودوهشت سال از رفتن میرزا کوچک خان جنگلی می‌گذرد، مروری بر این شعر، شاید بد نباشد.

«کوچک جنگلی»، مجموعه‌ای تلویزیونیِ ۹ قسمتی که ابتدا قرار بود به دست ناصر تقوایی ساخته شود اما مُهر آن به نام بهروز افخمی خورد و پس از چهار سال، در سال ۱۳۶۶ از شبکه یک تلویزیون پخش شد. اینکه این مجموعه تلویزیونی چگونه ساخته شد و چه کسانی در آن بازی کردند و کدام برهه از قیام جنگل را به تصویر کشیده است، موضوع یادداشتی دیگر است. اما آنچه هنوز که هنوز است آن سریال را جز داستان و بازی‌هایش خاطره‌انگیز کرده، همان تیتراژ پایانی‌اش است. آن آهنگ را ابتدا تورج زاهدی خواند و بعد چون او اهل هفتگلِ خوزرستان بود و لهجه گیلکی را آنطور که باید نداشت، استاد همیشه موسیقی این خطه یعنی ناصر مسعودی خواند.

این شعر را نخستین بار ابراهیم فخرایی در کتابش آورد. او در «سردار جنگل» که نخستین کتاب منتشرشده درباره نهضت جنگل بود و در مرداد ۱۳۴۶ در انتشارات جاویدان به طبع رسید، پنج بیت از این ترانه را آورد. شاعر آن گمنام است اما چنان در مردم گیلان رسوخ و نفوذ کرده که گویی با جان‌شان عجین شده است.

اما ناصر مسعودی دو سال پیش طی گفت‌وگویی با وب‌سایت «موسیقی ما» روایتی جالب از این کار گفت: «این کار نه شاعرش مشخص است، نه آهنگ‌سازش؛ اما ما از کودکی آن را می‌خواندیم تا اینکه ملودی این قطعه را خانم فرخ‌لقا هوشمند برای آقای [سیدمحمد] میرزمانی [آهنگساز اثر] خواندند و ایشان آن را نت و ارکسترال کرد و ساخت. این قطعه در سریال «میرزا کوچک‌خان جنگلی» اول با صدای کس دیگری خوانده شد، کسی که گیلکی نبود و گویش درست نداشت. مرحوم [جهانگیر] سرتیپ‌پور خیلی از این ماجرا عصبانی شدند؛ اما من به ایشان گفتم که من در جریان نیستم. بالاخره از آن سریال با من تماس گرفتند و گفتند بیا این را بخوان. گفتم حالا؟ ‌ گفتند فکر می‌کردیم شما در امریکا هستی. به هر حال رفتم و آن قطعه خوانده شد. مدتی با آقای میرزمانی تمرین کردیم و بعد هم اجرا.»

شعری بومی که اگر در مفاهیم آن دقیق شویم، عمق درد ناشی از رنج میرزا را می‌توان مستفاد کرد و حمایتی که مردم از او داشته‌اند. حتی این شعر با بُن‌مایه لالایی‌ای که دارد شاید در برهه‌هایی به‌واقع لالایی مادران گیلک برای فرزندان خود بوده است تا آنان را با اسطوره خود آشنا سازند. این شعر از یک سو تنهایی میرزا را نشان می‌دهد و از سویی دیگر حاکی از انتظار مردم گیلان است.

چِقَد جَنگلَ خوسی، ملّتَ وَسی؟ خَسته نُبُسی؟ می‌جانَ جانانا

(چقدر در جنگل می‌خوابی، برای مردم؟ خسته نشدی؟ ای جان جانان من!)

تَرا گَمَه، میرزا کوچیک خانا!

(تو را می‌گویم، ای میرزا کوچک خان!)

خدا دانه‌یِ که من، نَتانَم خُفتن، از ترس دُشمن، می دیل آویزانا

(خدا می‌داند که من، خواب نمی‌توانم، از ترس دشمن، دلم آویزان است (نگرانم))

تَرا گَمَه، میرزا کوچیک خانا!

(تو را می‌گویم، ای میرزا کوچک خان!)

چِرِ زوتَر نایی، تُندتر نایی، تَنها بَنایی، گیلان ویرانا

(چرا زودتر نمی‌آیی؟ تندتر نمی‌آیی؟ گیلانِ ویران را تنها گذاشته‌ای)

تَرا گَمَه، میرزا کوچیک خانا!

(تو را می‌گویم، ای میرزا کوچک خان!)

اَمه رشتی جَغَلان، ایسیم تی فَرمان، کُنیم اَمی جان، تی پا جیر قُربانا

(ما بچه‌های رشت، به فرمان توایم، جانمان را به پایت قربان می‌کنیم)

تَرا گَمَه، میرزا کوچیک خانا!

(تو را می‌گویم، ای میرزا کوچک خان !)

irna.ir
  • 12
  • 2
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
استیون جرارد,عکس استیون جرارد,استیون جرارد و همسرش بیوگرافی استیون جرارد از کودکی تا به شهرت رسیدنش (+ تصاویر)

متولد: ۳۰ می ۱۹۸۰ انگلیس

پیشه: بازیکن و مربی فوتبال

مدرک تحصیلی: دیپلم

قد: ۱۸۳ سانتیمتر 

همسر: الکس کوران

فرزندان: ۳ دختر

ادامه
پروانه سلحشوری,تصاویر پروانه سلحشوری,بیوگرافی پروانه سلحشوری بیوگرافی پروانه سلحشوری و انتقادات آن به نظام حکومتی ایران

متولد: ۱۳۴۳

محل تولد: مسجدسلیمان، خوزستان

ملیت: ایران

همسر: برات قبادیان

فرزندان: دو پسر و یک دختر

شغل: سیاستمدار

ادامه
پیر امیدیار,بیوگرافی پیر امیدیار,پیرامیدیار بیوگرافی پیر امیدیار، بنیان گذار و رئیس سایت Ebay (+ تصاویر)

زاده:۲۱ ژوئن ۱۹۶۷ 

محل تولد: پاریس، فرانسه

شغل: بنیانگذار شرکت eBay

مادر: الهه میر جلالی امیدیار

پدر: کوروش امیدیار

همسر: پاملا کر امیدیار

ادامه
برادران رایت,برادران رایت اختراع هواپیما,زندگی نامه ی برادران رایت زندگینامه ی برادران رایت و اختراعات آنها

ویلبر رایت

ارویل رایت

- تاریخ تولد برادران رایت

ویلبر رایت: ۱۶ آوریل ۱۸۶۷

ارویل رایت: ۱۹ آگوست ۱۸۷۱

ادامه
حضرت محمد (ص),تولد حضرت محمد (ص),میلاد حضرت محمد (ص) زندگی نامه حضرت محمد (ص) از ولادت تا رحلتش

نام پدر: عبدالله

نام مادر: آمنه

شهرت: خاتم پیامبران، رسول خدا، امین

كنیه: ابوالقاسم و ابوابراهیم.

القاب حضرت محمد (ص): رسول اللّه، نبى اللّه، مصطفى، محمود، امین، امّى، خاتم، مزّمل، مدّثر، نذیر، بشیر، مبین، كریم، نور، رحمت، نعمت، شاهد، مبشّر، منذر، مذكّر، یس، طه‏ و... 

زمان تولد: ۱۷ ربیع الاول ۵۷۱ میـلادی

ادامه
علی صادقی,فیلم های علی صادقی,علی صادقی و ملیکا زارعی بیوگرافی علی صادقی بازیگر معروف طنز ایرانی (+ مصاحبه)

تولد: ۱۰ آذر ماه ۱۳۵۹ 

محل زندگی: تهران

ملیت: ایرانی

پیشه: بازیگر

مدرک تحصیلی: فوق دیپلم کامپیوتر

ادامه
سهراب سپهری,دبستان سهراب سپهری,زندگینامه سهراب سپهری زندگینامه سهراب سپهری (+ عکس)

زادروز: ۱۵ مهر ۱۳۰۷

محل تولد: کاشان

پیشه: شاعر، نقاش و مدرّس هنرستان هنرهای زیبا

مرگ: ۲۱ ماه آوریل ۱۹۸۰

علت مرگ: سرطان خون 

ادامه
محسن تنابنده,همسر محسن تنابنده,محسن تنابنده عکس بیوگرافی محسن تنابنده، فیلمنامه نویس و بازیگر مطرح ایرانی(+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۲۶ فروردین ماه ۱۳۵۴

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته بازیگری

همسر: روشنک گلپا

فرزند: یک پسر به نام نامی

ادامه
برد پیت,فیلم های برد پیت,برد پیت و ورزش مورد علاقه اش بیوگرافی برد پیت مشهورترین بازیگر آمریکایی (+ تصاویر همسران برد پیت)

ملیت: آمریکایی

تاریخ تولد: ۱۸ دسامبر ۱۹۶۳

محل تولد: شانی، اکلاهما، آمریکا

محل زندگی: اسپرینگفیلد، میزوری

زمینه فعالیت: بازیگر سینما و تلویزیون

همسران: جنیفر آنیستون (۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵)، آنجلینا جولی (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶)

ادامه

مرد پياده شد. به ياد چمدان افتاد. بر خود لرزيد. چمدان در صندوق عقب ماشين بود. ماشين وسط جاده خراب شده بود. جاده‌اي كوهستاني و باريك، يك طرفه. مي‌ترسيد. تا هتلي كه رزرو كرده بود ۱۰ كيلومتر مانده بود. رد خون را گرفت. به جايي نرسيد. ترسيده بود. هتل چطور جايي بود؟ جاده را درست مي‌آمد؟ فضا مه‌آلود بود.

...[ادامه]
ویژه سرپوش