سه شنبه ۰۱ فروردین ۱۴۰۲
۱۳:۵۴ - ۲۵ اسفند ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۱۲۲۲۷۷
میراث فرهنگی و صنایع دستی

نوروز؛ روایت و آیین

نوروز,عید نوروز

نوروز جشن آفرینش و تجدید حیات و بزرگ‌ترین جشن اقوام ایرانی در کتاب المحاسن و الاضداد منسوب به کسروی روایت شده است. نوروز را کیخسرو پسر پرویز پسر سام پسر نوح بنا نهاد و ابوریحان‌بیرونی در آثار الباقیه به سه روایت اشاره می‌کند. او نقل می‌کند در روزگار تهمورث صائبه آشکار شد و چون جمشید به پادشاهی رسید دین را تجدید کرد و آن روز را جشن گرفت و نوروز نام نهاد.

در جای دیگر چنین آورده که چون جمشید سوار بر گردونه شد جن و شیاطین او را در هوا حمل کردند و به یک روز از دماوند به بابل رسید. مردم در شگفت شدند و این روز را جشن گرفته و آن را نوروز نامیدند. در روایتی مجهول می‌گویند چون سلیمان پسر داود انگشترش را گم کرد پادشاهی از دست او بیرون رفت و چون آن را یافت پادشاهی به او برگشت و ایرانیان گفتند نوروز آمده. علامه مجلسی در بحارالانوار روایتی چند درباره نوروز و آداب برگزاری آن نقل نموده که از مهم‌ترین این‌ آیین‌ها سبزه سبز کردن است.

این آیین از زمانی است که جمشید دیو خشکسالی را شکست داد، بارش باران بر دشت‌ها سبزه رویید و درختان میوه آوردند و حیوانات رو به فزونی گذاشتند. ایرانیان برای زنده نگه داشتن این حادثه ۲۰ روز قبل از نوروز دوازده ستون از خشت خام را اطراف حیاط دربار برپا می‌کردند و بر فراز هر ستون یکی از حبوبات همچون گندم، جو، برج، لوبیا، عدس، ارزن، نخود، کنجد، باقلا، ذرت و ماش سبز می‌کردند و به هنگام سفر نوروزی سه ظرف سبزه به نشان گفتار نیک، پندار نیک، کردار نیک به همراه شهد شیرینی، سیب، سیر و سرکه، سنجد و سپند و سماق و به رسم زرتشتیان هفت‌شین در آن قرار می‌دادند. از آداب استقبال از نوروز خانه‌تکانی و تمیز کردن وسایل منزل است. ایرانیان بر این باور بودند که هفته آخر سال بر زمین می‌آیند و تا سیزدهم نوروز در خانه بستگان خود میهمان می‌شوند. جشن سوری یکی دیگر از جشن‌های پیش‌نوروز است که مجموعه‌ای از باورها و آیین‌های گونا‌گون را دربردارد. در این شب با افروختن آتش به پیشواز ارواح می‌رفتند. رسم بر این بوده که تلی از آتش به نشانه اهورامزدا و یا سه گُله آتش به نشانه گفتار، کردار و پندار نیک و یا هفت تل به نشانه هفت فرشته آسمانی می‌افروختند و اشعاری را می‌خواندند.

پس از فرو نشستن آتش به قاشق‌زنی، فال‌گوشی، فال کوزه و شکستن آن، بخت‌گشایی، شال‌اندازی و خوردن آجیل چهارشنبه‌سوری و یا لورک که از هفت میوه و مغز آن که با آتش مقدس بو داده‌اند و نباید به نمک آغشته شود تا پاسی از شب به جشن و پایکوبی می‌پرداختند. قدیمی‌ترین پیشاهنگان نوروزی حاجی‌پیروز، کوسه برنشین و نوروزخوانان نام داشتند که هر یک با آیین و لباسی خاص پیام‌آور نوروز بودند. از دیگر مراسم چهارشنبه آخر سال پختن آش جهت فدیه و از بین بردن امراض بوده که بعد از حمله اعراب این آش به ابودردار معروف شد. در پختن این آش گروهی از مردم هر یک به وسع خود مواد آن را تهیه و در پختن همکاری می‌کردند. آخرین رسم تا قبل از تحویل سال و آغاز نوروز، پوشیدن لباس تمیز، شستن تن و نشستن در کنار سفره هفت‌سین است و سرانجام سیزده‌بدر که با بدرقه ارواح از شهر و بیرون بردن آنان تا کشتزارها و چمنزارهای اطراف شهر و سبزه گره زدن و حاجت خواستن و بر آب دادن سبزه سفره هفت‌سین این جشن به پایان می‌رسد. از آنجایی که خاستگاه نوروز در ایران باستان است هنوز هم مردم مناطق فلات ایران نوروز را جشن می‌گیرند. از جمله در افغانستان، تاجیکستان، قسمت‌هایی از روسیه، قزاقستان، گرجستان، جمهوری آذربایجان، آلبانی، سوریه، عراق، چین، قسمتی از نپال، ترکمنستان، هند، پاکستان و ازبکستان این روز جشن گرفته می‌شود. در ۸ مهرماه ۱۳۸۸ بنا به پیشنهاد ازبکستان یونسکو نوروز را به عنوان میراث معنوی و فرهنگی به ثبت رساند و پس از آن بنا به پیشنهاد آذربایجان در چهارم اسفند ۱۳۸۸ مجمع عمومی سازمان ملل نوروز را با ریشه ایرانی و قدمتی بیش از سه هزار سال در تقویم خود جای داد و نوروز را به عنوان فرهنگ صلح در جهان به رسمیت شناخت.

مصطفی اشتری

  • 11
  • 4
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
سارا خادم الشریعه,بیوگرافی سارا خادم الشریعه بیوگرافی سارا سادات خادم الشریعه استاد بزرگ شطرنج

تاریخ تولد: ۲۰ اسفند ۱۳۷۵

محل تولد: تهران

حرفه: شطرنج باز

عناوین: استاد بین‌المللی (۲۰۱۵)، استادبزرگ زنان (۲۰۱۳)، استاد بین‌المللی زنان (۲۰۱۱)، استاد فیده زنان

(۲۰۰۸)

وضعیت تاهل: متاهل 

ادامه
رسول خادم,بیوگرافی رسول خادم,تصاویر رسول خادم رسول خادم ورزشکار و سیاستمدار مردمی

تاریخ تولد: ۲۷ اسفند ۱۳۵۰

محل تولد: مشهد، ایران

حرفه: کشتی گیر، مدیر ورزشی و سیاستمدار

سبک ورزشی: کشتی آزاد

تحصیلات: دکتری جامعه شناسی

ادامه
ژیلا شاهی,بیوگرافی ژیلا شاهی,عکس های ژیلا شاهی بیوگرافی ژیلا شاهی، بازیگر توانمند سینمای ایران (+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۲۲ اسفند ۱۳۶۴

محل تولد: اردبیل، ایران

حرفه: بازیگر سینما و تلویزیون

شروع فعالیت: سال ۱۳۸۹ تا کنون

آثار برنده جایزه: قصر شیرین، موقعیت مهدی

ادامه
هجویری,زندگینامه هجویری,بیوگرافی هجویری درباره زندگی هجویری دانشمند بزرگ سده پنجم

لقب: داتا گنج بخش

دوره زندگی: سده پنجم هجری

محل تولد: غزنین

نام اثر: کشف المحجوب

درگذشت: ۴۸۱ و ۵۰۰ هجری قمری

محل دفن: میان دروازه بهاتی لاهور

ادامه
گری وینر,بیوگرافی گری وینر,عکس های گری وینر گری وینرچاک کارآفرین و نویسنده موفق آمریکایی

تاریخ تولد: ۱۴ نوامبر ۱۹۷۵

محل تولد: اتحاد جماهیر شوروی

ملیت: آمریکایی- بلاروسی

حرفه: کارآفرینی، رسانه‌های دیجیتال و بازاریابی

شناخته شده برای: کارآفرینی و نویسندگی

دارایی: ۱۶۰ میلیون دلار

ادامه
میترا رفیع,بیوگرافی میترا رفیع,زندگینامه میترا رفیع بیوگرافی میترا رفیع، بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون ایران (+ تصاویر)

تولد:۱۲ آذر ۱۳۷۳

زادگاه:تهران

پیشه:بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون

تحصیلات:فوق لیسانس بازیگری

ملیت:ایرانی

ادامه
محمود صادقی,بیوگرافی محمود صادقی,عکس های محمود صادقی بیوگرافی محمود صادقی نماینده مجلس شورای اسلامی

تاریخ تولد: ۲ فروردین ۱۳۴۱

محل تولد: الیگودرز، ایران

حرفه: سیاستمدار ایرانی

تحصیلات: دکترای حقوق خصوصی

حزب سیاسی: روحانیون مبارز

ادامه
زانکو,بیوگرافی زانکو,عکس های زانکو زانکو خواننده محبوب و جوان ایرانی

حرفه: خواننده

سبک فعالیت: پاپ

سال شروع: ۱۳۹۸

ساز تخصصی: گیتار

زانکو,بیوگرافی زانکو,تصاویر زانکوبیوگرافی زانکو

ادامه
میرفندرسکی,ابوالقاسم میرحسینی فندرسکی,زندگینامه میرفندرسکی ابوالقاسم میرحسینی فندرسکی عارف و دانشمند دوران صفوی

تاریخ تولد: ۹۴۲ خورشیدی

محل تولد: فندرسک، گرگان، ایران

دلیل شهرت: دانشمند و حکیم

دوران زندگی: صفویه

وفات: ۱۰۱۹

محل دفن: تخت فولاد اصفهان

ادامه

ضرب المثل درباره گل به جملاتی در قالب شعر یا نثر اما قصار و مشهور که حاوی قصه یا پیامی عبرت‌آمیز و دارای نکات آموزنده باشد «مثل» (در عربی) یا «متل» (در فارسی) می‌گویند.

...[ادامه]
ویژه سرپوش