سه شنبه ۲۶ تیر ۱۴۰۳
۰۸:۱۳ - ۱۹ تير ۱۴۰۳ کد خبر: ۱۴۰۳۰۴۱۰۹۵
میراث فرهنگی و صنایع دستی

اصفهان و آثار تاریخی آن در مرکز پهنه فرونشست کشور

فرونشست در اصفهان,اصفهان و آثار تاریخی آن در مرکز پهنه فرونشست کشور
استان‌های خراسان رضوی، کرمان، فارس و اصفهان دارای بیشترین وسعت پهنه‌های فرونشستی هستند و آثار تاریخی و فرهنگی کشور نیز در این استان‌ها وجود دارد.

روزنامه توسعه ایرانی نوشت: مدیر بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری یادآور شد: اصفهان تنها شهری است که در مرکز فرونشست قرار دارد و علت آن خشکی زاینده‌رود است. در اثر نفوذ آب زاینده‌رود به زیر زمین تغذیه سفره آبخوان‌ها انجام می‌شد متاسفانه الان با قطع جریان دائمی آب در زاینده‌رود این تغذیه صورت نمی‌گیرد و هر سال حدود یک متر سطح آب زیرزمینی افت دارد.

استفاده بی‌رویه از آب چاه‌های زیرزمینی از یک سو و تغییر اقلیم و خشکسالی‌های پیاپی در کشور کشور را با پدیده خطرناک فرونشست مواجه کرده است. پدیده‌ای که کارشناسان از آن به عنوان زلزله خاموش یاد می‌کنند. گسترش پهنه‌های فرونشستی باعث ایجاد خسارت‌های جبران ناپذیر و غیرقابل بازگشت به زیرساخت‌ها، ساختمان‌ها و از همه مهمتر آثار تاریخی مانند تخت‌جمشید و نقش رستم شده و به گفته کارشناسان آثار تخریبی فرونشست آثار تاریخی را در معرض خطرات جدی قرار داده است.

در همین رابطه علی بیت‌اللهی، مدیر بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی؛ در گفت‌وگو با «توسعه‌ایرانی» درباره پهنه‌های فرونشستی گفت: پهنه‌های فرونشستی در کشور ما توسعه قابل‌ملاحظه و خطرزایی را پیدا کرده ‌است. یکی از المان‌های در معرض خطر آثار تاریخی شامل بناها، شاخص‌ها و یا نشانه‌های فرهنگی است که متاسفانه ممکن است آسیب ببینند و این آسیب‌ها قابل جبران نیست و امکان ترمیم و مواردی مانند آن را به ما نمی‌دهد. بدیهی است که کشورهایی که دارای سابقه تاریخی هستند بیشتر از این منظر در معرض خطر هستند به ویژه کشوری مانند ما که متاسفانه هم به دلایل کشاورزی و هم به دلایل مکان‌یابی غلط و به دلیل توسعه نامتوازن، این پدیده در اکثر محدوده‌های استانی ا قابل مشاهده است. به غیر از استان گیلان تمامی استان‌های ما  با این پدیده روبرو شده‌اند.

وی با اشاره به استان‌‌هایی که بیش از حد دارای وسعت پهنه‌های فرونشستی هستند، ادامه داد: استان‌های خراسان رضوی، کرمان، فارس و اصفهان دارای بیشترین وسعت پهنه‌های فرونشستی هستند و آثار تاریخی و فرهنگی کشور نیز در این استان‌ها وجود دارد. سایت‌های ثبت‌شده جهانی بسیار حساس هستند و حتی احداث بنا و یا عبور و مرور وسایل حمل و نقل و احداث جاده در نزدیکی این بناها دارای محدودیت ویژه و شامل استانداردهای جهانی است. چراکه برای ابنیه از سوی سازمان‌های بین‌المللی حمایت‌هایی صورت می‌گیرد و از همین‌رو دولت‌ها موظف هستند که در حفظ و نگهداری تاریخ بشریت کوشا باشند.

۲۷ سایت میراثی در معرض خطر فرونشست زمین قرار دارند

مدیر بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری تصریح کرد: براساس آمار وزارت میراث و گردشگری از حدود ۶۳ سایت ثبت شده جهانی در کشور ما ۲۷ سایت در معرض خطر فرونشست زمین قرار دارند. البته این آثار تاریخی ثبت شده می‌تواند شامل باغات و قنوات هم باشد. مهمترین آثار تاریخی که در معرض فرونشست است تخت جمشید و نقش رستم در استان فارس است که علائم فرونشست و شاخصه‌ها به حد بحران رسیده و فرونشست هم در محدوده سایت تخت جمشید و هم نقش رستم به وضوح قابل مشاهده است. این شکاف‌های فرونشستی که در سطح زمین ظاهر می‌شود یک خطر بالقوه بسیار بزرگ برای سایت‌ها ایجاد می‌کند چراکه  در داخل این شکاف‌ها آب‌های نزولات جوی نفوذ کرده و در زیر این آثار تاریخی به تدریج حفره‌های بزرگی را ایجاد می‌کند که باعث فروریزش‌های ناگهانی شده و ممکن است این بناها فروبریزد و از بین برود. 

بیت‌ا‌للهی با اشاره به اقداماتی که می‌توان برای کاهش آثار فرونشست در این سایت‌ها انجام داد، گفت: باید سیستم پایش و ارزیابی در این سایت‌های تاریخی گذاشته شود علاوه بر آن محدودیت‌هایی در زمینه کشت و زرع حفر چاه و مواردی مانند آن که عامل افت سطح اب زیرزمینی و تشدید فرونشست زمین است باید لحاظ شود لازمه آن این است که وزارت میراث و هیات دولت این پیشنهاد را مطرح کنند. برای اقدامات مهندسی هم روش‌های اجرایی بسیار کم‌هزینه داریم که می‌توانیم این آثار را حفاظت کنیم که فروریزش ناگهانی و کلبس و فروچاله‌ها و ... رخ ندهد.

اصفهان تنها شهری است که در مرکز فرونشست قرار دارد

وی ادامه داد: در استان اصفهان و در میدان نقش جهان در ستون‌ها و کاشی‌کاری‌ها شاهد ترک‌خوردگی‌هایی هستیم و انحنای موضعی در سطح زمین قابل مشاهده است که اثر فرونشست است و می‌دانید که استان اصفهان و به ویژه شهر اصفهان به صورت کلی در پهنه فرونشست قرار دارد و در برخی از نقاط این شهر مقدار فرونشست به بیش از ۱۵ سانتی‌متر در سال می‌رسد. علاوه بر این حدود ۲۷۸ مسجد که بخش زیادی از این‌ها از مساجد بسیار قدیمی هستند و چندین پل که سی و سه پل نیز شامل آن نیز می‌شود تحت تاثیر این پدیده قرار گرفته‌اند. 

مدیر بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی؛ یادآور شد: یکی از علل فرونشست اصفهان، خشکی زاینده‌رود است. در اثر نفوذ آب زاینده‌رود به زیر زمین تغذیه سفره آبخوان‌ها انجام می‌شد متاسفانه الان با قطع جریان دائمی آب در زاینده‌رود این تغذیه صورت نمی‌گیرد و هر سال حدود یک متر سطح آب زیرزمینی افت دارد و متاسفانه فرونشست را تشدید می‌کند. در شمال و شمال غربی و شرقی اصفهان اراضی کشاورزی و ... نیز وجود دارد و علیرغم اینکه از این طرف آب زاینده‌رود قطع شده است از آن طرف هم چاه‌های اب بلاانقطاع آب‌های زیرزمینی را می‌کشند و متاسفانه فرونشست در این شهر مناطق مسکونی را در چندین محله درگیر کرده است و خانه‌‌های مردم دچار شکاف و ترک‌های عدیده شده‌اند.

تعدادی از قنات‌های یزد به دلیل فرونشست از حیّز انتفاع خارج شده‌اند

بیت‌اللهی با اشاره به فرونشست در چندین باغ ایرانی در فلات مرکزی و در استان‌هایی مانند کرمان، یزد، فارس و اصفهان، گفت:  متاسفانه این باغ‌ها تحت تاثیر فرونشست به صورت روزمره خسارت می‌بینند و در معرض خطر هستند. علاوه بر اینها متاسفانه تعدادی از قنوات تاریخی ما که ثبت میراث جهانی هستند مانند قنواتی که در استان یزد هستند در اثر فرونشست دچار تخریب و قطع جریان دائمی آب در این قنوات شده و از حیّز انتفاع نیز خارج شده‌اند.

وی با تاکید براینکه اگر در هیات دولت موضوع فرونشست و مسائل مرتبط با آن به صورت یک مقررات ملی فرونشست دربیاید بسیار موثر خواهد بود، گفت: با توجه به اینکه فلات مرکزی ما یک پهنه خشک و نیمه خشک است و آب مورد نیاز از طریق حفر چاه تامین می‌شود می‌توان در حوزه کشاورزی از شیوه‌های نوین آبیاری و یا تغییر کشت و تبدیل آن به محصول پرسود اما کم مصرف آب بهره گرفت چراکه رخداد فرونشست بر همین زمین‌های کشاورزی هم لطمه وارد خواهد کرد. با افت سطح آب‌های زیرزمینی میزان شوری این آب‌ها دو برابر شده‌اند یعنی درصد شوری نسبت به ۲۵ سال گذشته دو برابر شده است. در واقع حالت کم‌آبی و بد آبی بر کشاورزی نیز اثرگذار بوده است.

مدیر بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تاکید کرد: در صنعت نیز مکان‌یابی صنایع آب‌بر در دل کویر و استان‌های فلات مرکزی معنا و مفهومی ندارد و فعالیت این صنایع در این مناطق باعث تشدید فرونشست می‌شود. موضوع مقابله با آثار فرونشست و جلوگیری از خطرات آن در حیطه میراث فرهنگی یک موضوع چندوجهی و ملی است و نیازمند تدوین یک مقررات ملی است و بعد از ۲۵ سال تجربه آزمون‌هایی که در ترکیه، ژاپن و آمریکا موفق بوده است پیشنهاد داده‌ایم امیدوارم دولت به نتیجه برسد که این پدیده یک پدیده بسیار خطرناک است و ممکن است امنیت غذایی ما را هم علاوه بر آثار تاریخی به خطر بیندازد.

  • 16
  • 5
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بزرگمهر بختگان زندگینامه بزرگمهر بختگان حکیم بزرگ ساسانی

تاریخ تولد: ۱۸ دی ماه د ۵۱۱ سال پیش از میلاد

محل تولد: خروسان

لقب: بزرگمهر

حرفه: حکیم و وزیر

دوران زندگی: دوران ساسانیان، پادشاهی خسرو انوشیروان

ادامه
صبا آذرپیک بیوگرافی صبا آذرپیک روزنامه نگار سیاسی و ماجرای دستگیری وی

تاریخ تولد: ۱۳۶۰

ملیت: ایرانی

نام مستعار: صبا آذرپیک

حرفه: روزنامه نگار و خبرنگار گروه سیاسی روزنامه اعتماد

آغاز فعالیت: سال ۱۳۸۰ تاکنون

ادامه
یاشار سلطانی بیوگرافی روزنامه نگار سیاسی؛ یاشار سلطانی و حواشی وی

ملیت: ایرانی

حرفه: روزنامه نگار فرهنگی - سیاسی، مدیر مسئول وبگاه معماری نیوز

شغل های دولتی: کاندید انتخابات شورای شهر تهران سال ۱۳۹۶

حزب سیاسی: اصلاح طلب

یاشار سلطانیبیوگرافی یاشار سلطانی

ادامه
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
شاه نعمت الله ولی زندگینامه شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه

تاریخ تولد: ۷۳۰ تا ۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

حرفه: شاعر و عارف ایرانی

دیگر نام ها: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

آثار: رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی، شرح لمعات

درگذشت: ۸۳۲ تا ۸۳۴ هجری قمری

ادامه
آپولو سایوز ماموریت آپولو سایوز؛ دست دادن در فضا

ایده همکاری فضایی میان آمریکا و شوروی، در بحبوحه رقابت های فضایی دهه ۱۹۶۰ مطرح شد. در آن دوران، هر دو ابرقدرت در تلاش بودند تا به دستاوردهای فضایی بیشتری دست یابند. آمریکا با برنامه فضایی آپولو، به دنبال فرود انسان بر کره ماه بود و شوروی نیز برنامه فضایی سایوز را برای ارسال فضانورد به مدار زمین دنبال می کرد. با وجود رقابت های موجود، هر دو کشور به این نتیجه رسیدند که برقراری همکاری در برخی از زمینه های فضایی می تواند برایشان مفید باشد. ایمنی فضانوردان، یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رفت. در صورت بروز مشکل برای فضاپیمای یکی از کشورها در فضا، امکان نجات فضانوردان توسط کشور دیگر وجود نداشت.

مذاکرات برای انجام ماموریت مشترک آپولو سایوز، از سال ۱۹۷۰ آغاز شد. این مذاکرات با پیچیدگی های سیاسی و فنی همراه بود. مهندسان هر دو کشور می بایست بر روی سیستم های اتصال فضاپیماها و فرآیندهای اضطراری به توافق می رسیدند. موفقیت ماموریت آپولو سایوز، نیازمند هماهنگی و همکاری نزدیک میان تیم های مهندسی و فضانوردان آمریکا و شوروی بود. فضانوردان هر دو کشور می بایست زبان یکدیگر را فرا می گرفتند و با سیستم های فضاپیمای طرف مقابل آشنا می شدند.

فضاپیماهای آپولو و سایوز

ماموریت آپولو سایوز، از دو فضاپیمای کاملا متفاوت تشکیل شده بود:

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ

نام کامل: حمیدرضا آذرنگ

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه

حکایت های اسرار التوحید اسرار التوحید یکی از آثار برجسته ادبیات فارسی است که سرشار از پند و موعضه و داستان های زیبا است. این کتاب به نیمه ی دوم قرن ششم هجری  مربوط می باشد و از لحاظ نثر فارسی و عرفانی بسیار حائز اهمیت است. در این مطلب از سرپوش تعدادی از حکایت های اسرار التوحید آورده شده است.

...[ادامه]
ویژه سرپوش