جمعه ۱۴ بهمن ۱۴۰۱
کد مقاله: ۱۴۰۱۰۶۰۰۵۹

عروض چیست؟

عروض,عروض چیست,علم عروضاز سابقه ي علم عروض قبل از اسلام اطلاعي در دست نيست
به دانشی که شعر بر آن عرضه میشود؛ عروض میگویند و هدف آن شناخت سخن آهنگین و موزون از گفته های پریشان و بی آهنگ است و در واقع درباره وزن شعر به بحث میپردازد. دانش عروض، دارای اهمیت بسیاری از دیدگاه علم فنوتیک( صوت شناسی) می باشد.

عروض

« عروض» بعنوان یک واژه ی عربی شناخته میشود و معنای این کلمه شامل فنّ سنجیدن شعر و شناختن وزن ها و بحرهای کلام منظوم با افاعیل عروضی و پیدا کردن اوزان اشعار بر پایه آن افاعیل می باشد. به جزء آخر از مصراع یکم هر بیت شعر،« عروض» میگویند.

علت نامگذاری عروض

علت انتخاب نام« عروض» برای این دانش این است که وزن شعر بر آن عرضه می شود.

تاریخچه عروض

وزن کمّی در زبان های سانسکریت و برخی زبان ها باستانیِ هندواروپایی تا قرن ها پیش از خلیل بن احمد فراهیدی تدوین شده بود، اما خلیل بن احمد فراهیدی برای نخستین بار ، این وزن را بر زبان عربی منطبق کرد. او برای زبان عربی، قواعد بسیار خوبی داشت اما شمس قیس رازی، قواعد عروض فارسی را در کتاب معروفش، المعجم فی معاییر اشعار العجم براساس قواعد عربی و بدون توجه به مسائل خاص زبان فارسی تهیهٔ کرد و حتّی بدون تغيير نام بحرها و وزن های مختلف نظم فارسی، از همان نام های عربی استفاده کرد. خواجه نصیر طوسی سعی کرد که بخش های غیر منطبق بر فارسی را در کتاب معروفش به نام معیارالاشعار نشان دهد، اما عملاً برای تدوین قواعد وزن شناسی فارسی، کار تازه ای انجام نداد.

انواع بحر

متخصصان فن عروض در نوزده جنسِ مختلف، به تقسیم بندی وزن های موجود در شعرهای فارسی پرداخته اند که به هریک از آن ها بحر می گویند. بحرها به دو دستهٔ سالم و غیرسالم از نظر کاربرد افاعیلِ کامل یا مزاحف تقسیم میشوند اما بحر برطبق اظهارات پرویز ناتل خانلری این چنین است:« به صورتی خاص از ترکیب هجاها اطلاق میشود که در میان هجاهای کوتاه و بلند، تناسب معیّنی وجود داشته باشد و آنرا به صورتی که حاصل تناسب دیگری باشد، نتوان در یک قطعه آمیخت». هر وزنی براساس این تعریف، به عنوان یک بحر مستقل محسوب میشود اما بحرها را برای سهولت طبقه بندی ، به اصلی و فرعی تقسیم کرده اند. بحر اصلی، نوعی دستگاه میباشد که دربرگیرنده ی چند وزن است درحالیکه بوجود آمدن وزن های فرعیِ هر بحر، نیازمند اِعمال قواعدی خاصی است:

> وقتی که یک یا چند هجا از آخر بحر، حذف شود؛ وزن های فرعیِ هر بحر بوجود می آید.

عروض,عروض و قافیه در شعر,عروض وقافیهاصطلاح عروض به جزوِ آخر از مصراع یکم هر بیت شعر اطلاق می‌شود

> زمانیکه از آخر بحر و تکرار پارهٔ باقی مانده ، چند هجا را حذف کنید؛ باعث ایجاد مصراع هایی با دو پارهٔ مساوی میشود که به وزنِ آن ها در اصطلاح، وزن خیزابی یا وزن دوری یا وزن متناوب می گویند.

> وقتی که به آخرِ هر پاره از وزن اصلی یا فرعی، یک هجا افزوده شود.

قواعد پیچیدهٔ زحاف عروض قدیم را می توان به کمک این سه قاعده، به آسانی توجیه کرد. نزدیک به پنجاه بحر در عروض خانلری وجود دارد که در پانزده« سلسله» طبقه بندی شده است.

گردآوری: بخش فرهنگ و اندیشه سرپوش

  • 13
  • 4
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
الناز ملک,بیوگرافی الناز ملک,زندگینامه الناز ملک پور بیوگرافی الناز ملک، بازیگر سریال سقوط (+ تصاویر)

متولد:۱۹ آذر ۱۳۷۴ تهران

زمینه فعالیت:سینما، تئاتر و تلویزیون

پیشه:بازیگر

مدرک تحصیلی:دانش آموخته موسسه آزاد بازیگری

سالهای فعالیت:۱۴۰۱ تاکنون

قد:۱۷۴ سانتیمتر

ادامه
روبرتو تورس,بیوگرافی روبروتو تورس,روبرتو تورس بازیکن فولاد خوزستان بیوگرافی روبروتو تورس، بازیکن فوتبال اسپانیایی (+ تصاویر)

زاده:۱۶ اسفند ۱۳۶۷

زادگاه:پامپلونا

ملیت:اسپانیایی

پست:هافبک هجومی

پیشه:بازیکن فوتبال

ادامه
سپیده معافی,بیوگرافی سپیده معافی,عکس سپیده معافی بیوگرافی سپیده معافی بازیگر ایرانی- آمریکایی (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۱۸ سپتامبر ۱۹۸۵

محل تولد:رگنسبورگ، بایرن، آلمان غربی

ملیت:ایرانی- آمریکایی

شهروندی:ایالات متحده آمریکا

حرفه:بازیگر سینما و تلویزیون

ادامه
محمد دلاوری,بیوگرافی محمد دلاوری,عکس های محمد دلاوری بیوگرافی محمد دلاوری + تصاویر و حواشی زندگی اش

تاریخ تولد: ۱۳۵۲

محل تولد: تهران

حرفه: روزنامه‌نگار، خبرنگار، مجری، نویسنده و مستندساز

تحصیلات: فوق لیسانس علوم سیاسی

شناخته شده برای: خبرنگاری واحد مرکزی خبر صدا و سیمای ایران

ادامه
سلطان محمود غزنوی,زندگینامه سلطان محمود غزنوی,بیوگرافی سلطان محمود غزنوی سلطان محمود غزنوی پادشاه قدرتمند غزنوی

تاریخ تولد: دهم محرم ۳۶۱ هجری قمری

محل تولد: شهر غزنی در منطقه زابلستان

پدر: سبکتگین

همسر: کوثر جهان

فرزندان: جلال داوود محمد ،سلطان مسعود غزنوی، عبدالرشید غزنوی، سلیمان ،شجاع

دین و مذهب: اسلام، سنی

ادامه
ذوالقرنین,زندگینامه ذوالقرنین,ذوالقرنین چه کسی است ذوالقرنین در حقیقت چه کسی بوده است؟

معنای اسم: صاحب دو شاخ

تکرار نام در قرآن: در سوره کهف

بیوگرافی ذوالقرنین:

ذوالقرنین یکی از شخصیت های قرآن و کتاب های مقدس می باشد که صاحب قدرت می شود تا دیواری را بین نوع بشر و قوم یاجوج و ماجوج ایجاد کند. این قوم تجسمی از آشوب بوده اند و رهاسازی آنها از پشت دیوار نشانه ای برای پایان دنیا خواهد بود. این قوم توسط خداوند در یک شب از روزهای قیامت نابود خواهند شد. این داستان از طریق رمانس اسکندر که نسخه ای افسانه ای از پیشه و زندگی اسکندر است در قرآن وارد شده است. 

براساس داستان قرآنی ذوالقرنین دارای سه لشکرکشی مهم بوده است که ابتدا به غرب، سپس به شرق و در نهایت به یک تنگه کوهستانی بوده است. وی انسانی یکتاپرست و البته مهربان بوده است که در راه عدالت به بیراهه کشیده نمی شده، به همین دلیل لطف خداوند مشمول حالش می شود. وی یار نیکوکاران و دشمن ستمگران محسوب می شده و به مال و ثروت دنیا علاقه نداشته، همچنین به سبب ایمانی که به خداوند و روز قیامت داشته خداوند او را مامور ساخت سدی می کند که از جنس آجر و سنگ از آهن و مس است و هدف از ساختن آن کمک به گروهی مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم یاجوج و ماجوج بوده‌ است. 

ادامه
ساتوشی ناکاموتو,بیوگرافی ساتوشی ناکاموتو هویت ناشناس ساتوشی ناکاموتو؛ خالق اصلی بیت کویین کیست؟

تاریخ تولد: اطلاعی در دست نیست

محل تولد: اطلاعی در دست نیست

حرفه: خالق بیت کوین

تاریخ شروع فعالیت: از دسامبر ۲۰۱۰

ساتوشی ناکاموتو,خالق اصلی بیت کویینبیوگرافی ساتوشی ناکاموتو

ادامه
آلفرد نوبل,زندگینامه آلفرد نوبل,آلفرد برنهادر نوبل زندگینامه آلفرد برنهادر نوبل؛ مخترع دینامیت و پایه گذار جایزه نوبل

تاریخ تولد: ۲۱ اکتبر ۱۸۳۳

محل تولد: استکهلم، سوئد

حرفه: شیمی ‌شناس، مهندس، مخترع، بازرگان و نیکو کار

شناخته شده برای: اختراع دینامیت، بنیانگذار جایزه نوبل

دین: بی دین، خداناباور

درگذشت: ۱۰ دسامبر ۱۸۹۶

ادامه
علی فتح الله زاده,بیوگرافی علی فتح الله زاده,عکس های علی فتح الله زاده علی فتح الله زاده؛ محبوب ترین مدیر باشگاه استقلال

تاریخ تولد: ۱۹ دی ۱۳۳۷

محل تولد: خوی، ایران

حرفه: مدیرعامل باشگاه فوتبال استقلال تهران

شروع فعالیت: ۲۳ مهر ۱۴۰۱

تحصیلات: دکتری اقتصاد از آکادمی ملی علوم آذربایجان

ادامه

حکایت درباره استفاده از فرصت تنها سرمایه ی هر انسانی، عمر وی می باشد. عمر انسان، همچون آب روان با تندی در سراشیبی می گذرد و هر روزی که تمام میشود، به اندازه یک روز از سرمایه انسان مستهلک می شود. بنابراین باید در قبال این رفتن سرمایه، نهایت توجه و وسواس را داشت تا توشه و کمالی کسب کنیم.

...[ادامه]
ویژه سرپوش
X