سه شنبه ۰۵ تیر ۱۴۰۳
۱۲:۵۷ - ۲۹ دي ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۱۰۲۶۶۶
اقتصاد کلان

تاثیر افزایش تنش‌ها بین ایران و اروپا بر اقتصاد ایران

اقتصاد ایران,تاثیر افزایش تنش‌ها بین ایران و اروپا بر اقتصاد ایران

روزنامه جهان صنعت نوشت: دولت سیزدهم را می‌توان پرادعاترین دولتی دانست که تاکنون زمامدار امور اقتصادی کشور شده است. هرچند تداوم رشد قیمت کالاها، افزایش رکود واحدهای تولیدی، سقوط آزاد ارزش ریال، رشد خیره‌کننده قیمت دلار، تشدید تنش‌های سیاسی با غرب و اعمال تحریم‌های بیشتر علیه کشور نمایش عملکرد تیم اقتصادی دولت سیزدهم است، اما هریک از ارکان تیم اقتصادی به طور جداگانه از به راه افتادن قطار پیشرفت اقتصادی کشور خبر می‌دهند.

کارشناسان بر این باورند که پیچیدگی‌های امروز اقتصاد ایران ریشه در دو مساله اساسی دارد؛ موضوع نخست را باید در سوءمدیریت‌ها در حوزه تصمیم‌گیری، رانت‌‌‌‌جویی، ضعف سیستم بانکی و توسعه‌‌نیافتگی نهادهای مالی جست‌وجو کرد. موضوع دوم اما به تحریم‌ها و دیپلماسی ضعیف ایران برمی‌گردد. برخلاف ادعای دولتی‌ها که می‌گویند «اقتصاد ایران به تحریم گره نخورده است»، اثرات تحریم بر همه سطوح تصمیم‌گیری، از سیاست‌های پولی و مالی گرفته تا سیاست‌های صنعتی و اجتماعی دیده می‌شود. اثرات سوء‌تحریم‌ها بر حوزه تصمیم‌گیری اقتصادی هم دیده می‌شود به‌طوری که مقامات با هدف نادیده انگاشتن مساله تحریم عمدتا وارد مسیرهای انحرافی شده‌اند. با توجه به افق تاریک اقتصاد ایران در سال‌های پیش‌رو و بی‌انگیزگی تیم مذاکره‌کننده برای احیای برجام، پرسش اساسی این است که آیا دولتمردان هنوز گره خوردن اقتصاد به تحریم‌‌‌‌ها را باور ندارند؟

از زمانی که دولت سیزدهم بر سر کار آمده، ادعاهای بسیاری در زمینه بهبود وضعیت کشور مطرح شده است. این ادعاها تنها محدود به شرایط اقتصادی نبوده و مقامات مسوول از تلاش خود برای باز کردن گره تحریم‌ها بسیار سخن گفته‌اند. اما در یک‌سال‌و‌نیم گذشته و با عملکردی که دولت سیزدهم داشته نه شرایط اقتصادی کشور بهتر شده و نه در کاهش تنش‌های سیاسی با غرب به نتایج مثبتی رسیده‌ایم. آن‌طور که آمارها نشان می‌دهد، از سال گذشته تا به امروز ریال ۶۰ درصد سقوط کرده، تورم کالاهای اساسی و ضروری به بالای ۶۵ درصد رسیده، رشد تولید ناخالص داخلی بسیار محدود بوده و رکود در عمده بخش‌های اقتصادی اعم از حوزه صنعت و ساختمان به چشم می‌خورد. به نظر می‌رسد ضعف عملکرد دولت در حوزه سیاستگذاری خارجی در کنار تحریم‌های غرب علیه کشور، ریشه‌های اصلی تضعیف اقتصاد ایران بوده‌اند. برخی وزنه تحریم را سنگین‌تر از سیاست‌های داخلی می‌دانند و می‌گویند که محدودیت‌های اعمال‌شده علیه اقتصاد کشورمان موجب‌شده تصمیم‌گیران تمایلی برای اصلاحات ساختاری و حرکت در مسیر درست سیاستگذاری نداشته باشند.

دولتمردان اما همواره با این ادعا که «اقتصاد ایران به تحریم‌ها گره خورده است» از تلاش‌های بی‌دریغ خود برای بهبود وضعیت اقتصاد و معیشت جامعه سخن می‌گویند. اما سوال اساسی این است که اگر سفره مردم به تحریم و برجام گره نخورده دلیل سقوط رفاهی خانوارهای ایرانی را باید در کجا جست‌وجو کنیم؟

تحریم‌ها؛ از گذشته تاکنون

بررسی‌ها نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در ۴ دهه گذشته به طور مستمر زیر سایه تحریم بوده، اما شدت و ضعف آن در دوره‌های مختلف متفاوت بوده است. به نظر می‌رسد هدف تحریم‌‌‌‌های آمریکا در ابتدا محدود کردن دسترسی ایران به درآمدهای ارزی از طریق توقیف دارایی‌‌‌‌ها و مهم‌تر از آن، کاهش ظرفیت و توانایی ایران برای تولید و صادرات نفت بود. برخی مطالعات نشان می‌دهد که دور اول تحریم‌ها بعد از انقلاب، صادرات نفت ایران را که بیش از ۶ میلیون بشکه بود به نصف کاهش داد. نکته قابل توجه اینکه در هر دوره‌ای که از شدت تحریم‌ها کاسته شده، صادرات نفت کشور با افزایش همراه شده است. هرچند تمرکز عمده تحریم‌ها کاهش توان کشور در صادرات نفت بوده اما تحریم‌های سال ۲۰۰۷ که در ابتدا سرمایه‌گذاری در حوزه‌های نفت، گاز و پتروشیمی و صادرات محصولات پالایشی را هدف قرار داده بود، در نهایت به بانک‌ها، بیمه‌‌‌‌ها و حتی حوزه کشتیرانی هم رسید. نکته جالب توجه اینکه در دوره ریاست‌‌جمهوری اوباما تحریم‌‌‌‌ها علیه ایران به حوزه‌های فرش، پسته و خاویار هم گسترش پیدا کرد. توافق بر سر برجام در سال ۲۰۱۳ که با کاهش برخی از تحریم‌های آمریکا و لغو تحریم‌های سازمان ملل و اتحادیه اروپا علیه ایران همراه شده بود، منجر به گشایش‌های بسیاری در حوزه‌های اقتصادی شد. هرچند انتقاداتی به عملکرد دولت در آن زمان وارد بود، اما اهمیت رفع تحریم‌ها بر بهبود وضعیت اقتصاد را نمی‌توان نادیده گرفت.

اهمیت این مساله زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و در پیش گرفتن سیاست‌های فشار حداکثری علیه ایران موجب شد صادرات نفت به‌شدت کاهش یابد. در کنار آن، پیچیدگی‌های اقتصاد ایران بیشتر شد و از آن سال تاکنون به طور مستمر شاهد افزایش تورم و کوچک‌شدن کیک اقتصادی کشور بوده‌ایم. جهش قیمت ارز در مدت یادشده و صعود دلار از محدوده قیمتی ۵ هزار تومان به ۴۴ هزار تومان در سال جاری دلیلی روشن از اثر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران است. با مبنا قرار دادن قیمت دلار از زمان بازگشت تحریم‌های سال ۹۷ تا امروز، مشخص می‌شود که ارزش ریال به میزان ۷۸۰ درصد سقوط کرده است.

اثرات تحریم

به طور کلی دیدگاه‌ها در خصوص تاثیرات تحریم یکسان است. هرچند نمی‌‌‌توان همه بحران‌ها و عملکردهای ضعیف در شاخص نرخ ارز، رشد تولید، اشتغال، مشارکت نیروی کار و آموزش متوسط را به تحریم‌ها نسبت دارد اما تردیدی نیست که تحریم‌‌‌‌ها بر اقتصاد ایران تاثیرات منفی بسیاری برجای گذاشته و در رشد پایین، تورم بالا و افزایش نوسانات اقتصادی و همچنین بحران‌های ارزی منعکس شده است. از نگاه کارشناسان، تحریم و تشدید چالش‌های اقتصادی در سایه آن هم موجب کاهش رفاه خانوارشده و هم جریان سرمایه‌گذاری در تولید را به سمت سوداگری در دارایی‌ها منحرف کرده است. یکی از اثرات تحریم‌ها، انحراف قیمت‌‌ها و افزایش نابرابری درآمدی و فقر و همچنین شکاف درآمدی بین دهک‌‌‌‌های بالا و پایین است. تحریم همچنین بر انحراف قیمت‌‌ها و پیامدهای آن بر بهره‌‌‌وری و اشتغال تاثیر گذاشته است. کارشناسان می‌گویند که رفع تحریم‌ها و بهبود روابط سیاسی ایران با غرب اگر با اصلاحات اساسی بلندمدت پایدار اعم از اصلاحات در حوزه بانکداری، سیستم مالیات و یارانه، یکسان‌‌‌‌سازی نرخ ارز و مدیریت بهتر اقتصاد همراه شود، می‌تواند کشور را به رونق واقعی اقتصادی برساند.

با همه اینها به نظر می‌رسد دولت سیزدهم که بیش از یک سال است کشور را معطل مذاکرات و چانه‌زنی‌های برجامی گذاشته، همچنان بر این باور است که تحریم تاثیری بر اقتصاد ایران نداشته است. با این حال واقعیت‌های اقتصادی نشان می‌دهند که در سایه تحریم و سوءمدیریت دولت، تورم در مسیر رشد است و نرخ ارز نیز جهش‌های قابل‌توجهی را تجربه کرده است. نکته قابل توجه آنکه با وجود ادعای تیم مذاکره‌کننده برای گره‌گشایی از تحریم‌ها و صرف زمان طولانی برای این منظور، در ماه‌های اخیر و در سایه اعتراضات شاهد اعمال تحریم‌های جدید علیه کشورمان بوده‌ایم؛ موضوعی که می‌تواند به معنی تعمیق چالش‌ها و مشکلات اقتصادی کشور باشد و نمی تواند قطار پیشرفت اقتصادی را به مقصد برساند.

  • 15
  • 6
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
آپولو سایوز ماموریت آپولو سایوز؛ دست دادن در فضا

ایده همکاری فضایی میان آمریکا و شوروی، در بحبوحه رقابت های فضایی دهه ۱۹۶۰ مطرح شد. در آن دوران، هر دو ابرقدرت در تلاش بودند تا به دستاوردهای فضایی بیشتری دست یابند. آمریکا با برنامه فضایی آپولو، به دنبال فرود انسان بر کره ماه بود و شوروی نیز برنامه فضایی سایوز را برای ارسال فضانورد به مدار زمین دنبال می کرد. با وجود رقابت های موجود، هر دو کشور به این نتیجه رسیدند که برقراری همکاری در برخی از زمینه های فضایی می تواند برایشان مفید باشد. ایمنی فضانوردان، یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رفت. در صورت بروز مشکل برای فضاپیمای یکی از کشورها در فضا، امکان نجات فضانوردان توسط کشور دیگر وجود نداشت.

مذاکرات برای انجام ماموریت مشترک آپولو سایوز، از سال ۱۹۷۰ آغاز شد. این مذاکرات با پیچیدگی های سیاسی و فنی همراه بود. مهندسان هر دو کشور می بایست بر روی سیستم های اتصال فضاپیماها و فرآیندهای اضطراری به توافق می رسیدند. موفقیت ماموریت آپولو سایوز، نیازمند هماهنگی و همکاری نزدیک میان تیم های مهندسی و فضانوردان آمریکا و شوروی بود. فضانوردان هر دو کشور می بایست زبان یکدیگر را فرا می گرفتند و با سیستم های فضاپیمای طرف مقابل آشنا می شدند.

فضاپیماهای آپولو و سایوز

ماموریت آپولو سایوز، از دو فضاپیمای کاملا متفاوت تشکیل شده بود:

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ

نام کامل: حمیدرضا آذرنگ

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
فردریش نیچه نگاهی ژرف به زندگینامه و اندیشه‌های فردریش نیچه

تاریخ تولد: ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴

محل تولد: روکن، آلمان

حرفه: فیلسوف و منتقد فرهنگی

درگذشت: ۱۹۰۰ میلادی

مکتب: فردگرایی، اگزیستانسیالیسم، پسانوگرایی، پساساختارگرایی، فلسفه قاره‌ای

ادامه
هدیه بازوند بیوگرافی هدیه بازوند؛ بازیگر کرد سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۲۷ مرداد ۱۳۶۶

محل تولد: بندرعباس، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۹۶ تاکنون

تحصیلات: فارغ التحصیل لیسانس رشته مهندسی معماری

ادامه
سانجیو باجاج بیوگرافی سانجیو باجاج میلیارد و کارآفرین موفق هندی

تاریخ تولد: ۲ نوامبر ۱۹۶۹

محل تولد: هندی

ملیت: هندی

حرفه: تاجر، سرمایه گذار و میلیارد 

تحصیلات: دکتری مدیریت از دانشگاه هاروارد

ادامه
محمد مهدی احمدی بیوگرافی محمدمهدی احمدی، داماد محسن رضایی

تاریخ تولد: دهه ۱۳۶۰

محل تولد: تهران

حرفه: مدیرعامل بانک شهر

مدرک تحصیلی: دکترای اقتصاد واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تهران، کارشناسی اقتصاد بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی

نسبت خانوادگی: داماد محسن رضایی، برادر عروس قالیباف، برادر داماد رحمانی فضلی

ادامه
ویژه سرپوش