تغییر فضای بازار محصولات پتروشیمی

روز گذشته، روز عرضه محصولات پلیمری در بورس کالای ایران بود. عرضه محصولات در تالار نقره‌ای در شرایطی اتفاق افتاد که یکشنبه جاری اکثر گریدها روندی با ثبات را از نظر قیمت در پیش گرفتند و این انتظار وجود دارد که محصولات در بورس کالای ایران با قیمت‌های متعادلی عرضه شوند.

روز گذشته ۶۹ هزار و ۳۵۰ تن تقاضا، در مقابل ۴۲ هزار و۷ تن عرضه محصولات پلیمری قرار گرفت و دست آخر ۳۵ هزار و ۳۷۰ تن محصول معامله شد. این در حالی است که سه‌شنبه گذشته ۴۴ هزار و ۸۳۸ تن عرضه در مقابل ۸۱ هزار و ۳۶۹ تن تقاضا قرار گرفت و دست آخر ۳۵ هزار و ۳۶۹ تن مورد معامله قرار گرفت که مقایسه این دو شرایط از روند افزایشی عرضه‌ها و کاهش تقاضا در روز گذشته خبر می‌دهد که البته باید به این نکته توجه کرد که این اختلاف بسیار کم است.

اتفاق دیگری که درخصوص عرضه‌ها و تغییر شرایط قیمتی طی هفته گذشته رخ داده است، برداشتن سقف قیمتی پلی‌پروپیلن‌ها است که در ادامه به بررسی این تغییر و این روند قیمتی می‌پردازیم.  از طرفی از روز دوشنبه سقف رقابت مجاز قیمتی برای معاملات تمامی زیرگروه‌های پلی‌پروپیلن‌ها در بورس کالا برداشته شد و این به معنی آن است که عرضه و تقاضا در این بازار قیمت‌های پایانی و وضعیت معاملاتی را تعیین می‌کند. این شرایط موجب خواهد شد تا مهم‌ترین‌ ابزار برای خرید قیمت‌های پیشنهادی باشد؛ یعنی هر چقدر قیمت بالاتری پیشنهاد شود، توان خرید بزرگ‌تری نیز به ثبت برسد.

در نهایت شاهد بودیم که در دو روز گذشته حجم عرضه‌های این گروه‌های کالایی افزایش یافت، اگرچه در مورد پلی‌پروپیلن‌های نساجی، این شرایط یعنی رشد عرضه‌ها در هفته گذشته نیز خودنمایی کرد. حال که تنها دو روز از ابلاغ این دستورالعمل می‌گذرد می‌توان اولین نتایج این وضعیت را مورد بررسی قرار داد. پلی‌پروپیلن‌های شیمیایی را می‌توان رکورد‌دار رشد قیمت‌ها به شمار آورد، زیرا متوسط درصد رشد قیمتی در این گروه کالایی ۴۵/ ۱۲ درصد بود؛ آن هم در شرایطی که گرید RPX۳۴۵S، ۵/ ۲۳ درصد، گرید ZR۲۳۰C، ۲۰ درصد و گرید ZB۳۳۲C، ۸/ ۱۶ درصد رشد قیمتی داشته‌اند. همچنین حجم تقاضای کل به نسبت حجم عرضه‌ها ۵/ ۷ برابر بوده که نشان می‌دهد برتری تقاضا بر عرضه‌ها جدی‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد.

برخی نکات مهم عرضه‌های دیروز

پلی‌اتیلن ترفتالات بطری یکی از محصولاتی است که یکشنبه جاری در گریدهای مختلف این محصول با افت همراه شد و رقمی پایین‌تر از هفته گذشته را به خود اختصاص داد که شاید بتوان این علت را انگیزه‌ای برای افزایش تقاضای محصولات در تالار نقره‌ای دانست؛ به گونه‌ای که گرید ۷۸۱ این محصول با افزایشی ۳۹۶ تنی همراه بوده است و با عرضه ۲ هزار و ۵۰۸ تنی این محصول طی هفته جاری همراه هستیم.

گرید ۸۲۵ این محصول هم با افزایشی ۳۹۶ تنی همراه بوده و با عرضه ۳ هزار و ۱۴ تنی این محصول طی هفته جاری همراه هستیم.Pvc ‌ها از دیگر کالاهایی بودند که انواع گریدهای آنها با کاهش ۶/ ۴ درصدی قیمت پایه نسبت به هفته قبل مواجه شدند و این امر بالطبع تغییرات رفتاری را در عرضه و تقاضای این محصول در تالار نقره‌ای به وجود آورده است که از جمله این تغییرات می‌توان به افزایش ۵۰۶ تنی عرضه گرید S۶۵ با بسته‌بندی پالت اروند که به‌صورت سلف عرضه شده، اشاره کرد که در نهایت این امر سبب شد هزار و ۴۹۳ تن از این محصول عرضه شود.در کنار این امر s۶۵ آبادان، S۵۶ جامبوی اروند و s۵۷ آبادان که هفته گذشته عرضه نشده بودند، این هفته به ترتیب با عرضه‌ای ۵۰۰، ۱۰۰۰ و ۵۰۰ تنی همراه است.

بررسی وضعیت یک کالای استراتژیک

در این بین یکی از محصولاتی که در هفته‌های اخیر با کاهش و توقف عرضه در بورس کالا مواجه شده RP۳۴۰ بود. این محصول ماده اولیه تولید سرسرنگ و سرسوزن (از جمله کالاهای پرکاربرد در صنعت پزشکی) است که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و باید تامین مواد اولیه این محصولات منظم و به موقع باشد تا شاهد خدمات به موقع تولید‌کنندگان این بخش از صنعت باشیم.در کنار این موضوع با توجه به حمایت از تولید داخل و توجه به واحدهای تولید‌کننده داخلی، وارداتی برای این محصولات از دیگر کشورها وجود ندارد و این امر بر اهمیت تولید این محصولات می‌افزاید.

به گفته دبیر کل سندیکای ملی تولید سرنگ و سرسوزن ایران و با توجه به بررسی‌های به عمل آمده ماده اولیه این محصولات در آخرین مرتبه ۱۱۰ تن عرضه شده است که این مقدار در مقابل تقاضای ۷ هزار تنی ثبت شده در بورس قرار گرفته است و ۴۵ روز است که خبری از عرضه ماده اولیه این محصولات نیست.در حالی که پس از گذشت این مدت زمان تولید‌کنندگان سرسوزن و سرسرنگ انتظار عرضه‌ای با تناژ بالا را داشتند، اعلام شد که این محصول دیگر تولید نمی‌شود و PRX۳۴۰S جایگزین این محصول شده است.

حدود ۲۰ کارخانه از این ماده اولیه استفاده می‌کنند و برای تغییر مواد اولیه واحدهای تولیدی‌شان باید هماهنگی‌هایی به عمل می‌آمد و نمونه‌ای از این محصول در اختیار آنها قرار می‌گرفت تا بتوانند خط تولیدی خود را با آن محصول هماهنگ کرده و نقش موثرتری داشته باشند اما در شرایط فعلی تولید این واحدها با اختلال رو به رو شده است و امکان این امر که برخی از آنها از گردونه تولید حذف شوند لحظه به لحظه به واقعیت نزدیک‌تر می‌شود. در طرف دیگر شاهدیم که عرضه محصول PRX۳۴۵S محصول جایگزین RP۳۴۰، ۶۶ تن در بورس کالا بوده است که طبعا این مقدار نمی‌تواند نیاز واحدهای داخلی را تامین کند.

  با این همه تولید‌کنندگان پایین‌دست این بخش از صنعت نگران آنند که در نهایت مقدار عرضه این محصول نتواند بازار داخلی را سیراب کند و برای رفع مشکل تصمیم به واردات سرسوزن و سرسرنگ گرفته شود و قانونی که ۲۰ سال برای آن زحمت کشیده شده (منع وارداتاین دو کالای استراتژیک) یک شبه ملغی شود.به این ترتیب انتظار می‌رود با توجه به اهمیت و کاربرد این دو کالای استراتژیک در علم پزشکی، فکری به حال این وضعیت شود و ارتباط تنگاتنگی میان این دو بخش به وجود آید و هر تغییری در نحوه تولید و عرضه مجتمع‌های پتروشیمی با سرعت بیشتری به گوش تولید‌کنندگان پایین‌دستی برسد.

عارفه مشایخی