به گزارش ایمنا، همزمان با گسترش بیماری کرونا (corona) ، اخباری از شیوع بیماری نادر قارچ سیاه منتشر شده است، این بیماری از نوع تهاجمی است و باید هرچه سریعتر توسط پزشکان تشخیص و درمان شود به دلیل آن که در غیر این صورت میتواند باعث نقص عضو و یا حتی مرگ افراد شود.
قارچ سیاه چیست؟
بیماری« قارچ سیاه» توسط کپک موکور به وجود می آید که معمولاً در خاک، گیاهان، کود حیوانی و میوه ها و سبزیجات فاسد زندگی می کنند.« موکورمایکوزیس» در بسياري از کشورها، از جمله در آمریکا، استرالیا و هند دیده شده است. قارچ سیاه میتواند در بیمارستان ها، توسط بیماران آسیب پذیر پیوندی، زمانی که کپک ها روی ملحفه های بیمارستان قرار می گیرند، از روش سیستم های تهویه یا از طریق چسب منتقل شود.
با توجه به اعلام متخصصان، این نوع کپک ها معمولاً از طریق سینوس وارد بدن افراد میشوند و در آنجا رسوب می کنند و میتوانند به فضای سر بیمار راه پیدا کنند و هنگامی که سیستم ایمنی بدن افراد نمی تواند آنها را تحت کنترل درآورد، آن ها به پایه مغز حمله می کنند و در آنجا یک مشکل واقعی بوجود می آورند که بسیار جدی است. البته به صورت کلی، بدن قادر به دفع این آلودگی قارچی هست و تنها افردی که دارای یک سیستم ایمنی بشدت ضعیف هستند، مثلاً بیمارانی که پیوند عضو داشته اند یا بیماران سرطانی، احتمالاً نمی توانند در برابر آن مقاومت کنند.
علائم بیماری قارچ سیاه
علائم« موکورمایکوزیس» به قسمتی از بدن که قارچ در آن رشد می کند، بستگی دارد. من جمله علائم این عفونت قارچی میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
تب
سرفه
سینه درد
تنگی نفس
تورم در یک سمت صورت
سردرد
گرفتگی سینوس
ضایعات سیاه رنگ روی پل بینی یا درون دهان
شکم درد
حالت تهوع و استفراغ
خونریزی گوارشی
خون در مدفوع
اسهال
در صورتیکه پوست آلوده شده باشد، بخش تحت تأثیر قرار گرفته میتواند تاول زده، قرمز، یا متورم دیده شود. همچنين، ممکن است این بخش سیاه رنگ شده یا گرما یا درد احساس شود. عفونت میتواند از طریق خون به بخش های دیگر بدن گسترش یابد. این شرایط به نام موکورمایکوزیس منتشر شناخته می شود. هنگامی که این اتفاق رخ می دهد، قارچ میتواند اندام هایی مانند طحال و قلب را تحت تأثیر قرار دهد. در موارد شدید، فرد ممکن است تغییراتی در وضعیت روانی خود را تجربه کرده یا وارد کما شود. این شرایط حتی می تواند مرگبار باشد.
علل قارچ سیاه
انواع مختلف کپک ها ایجادکننده موکورمایکوزیس هستند که شامل گونه های« ریزوپوس»( Rhizopus)،« موکور»( Mucor)،« ریزوموکور»( Rhizomucor)،« کانینگاملا بروتولتیه»( Cunninghamella bertholletiae)، گونه های« آپوفیسومایسز»( Apophysomyces) و« لیختهایمیا»( Lichtheimia) بوده که رایج ترین انواع ایجادکننده بیماری قارچ سیاه، گونه های ریزوپوس و موکور هستند.
انواع قارچ سیاه
پنج فرم بالینی عمده بیماری قارچ سیاه وجود دارند که از این تعداد، عفونت های سینوسی – مغزی و ریوی شایع ترین موارد هستند. یک علامت کلاسیک بیماری قارچ سیاه، شروع سریع نکروز( تخریب) بافتی با تب یا بدون حضور تب است. نکروز یا مرگ بافتی به دلیل حمله این کپک به رگ های خونی و ترومبوز( تشکیل لخته خون در رگ خون ی) ایجاد می شود.
عوارض قارچ سیاه
از جمله عوارض موکورمایکوزیس میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
نابینایی
لخته های خون یا رگ های خونی مسدود شده
آسیب عصبی
عدم درمان موکورمایکوزیس میتواند به مرگ بیمار منجر شود، احتمال مرگ به اینکه کدام قسمت بدن تحت تأثیر قرار گرفته است، بستگی دارد.
کرونا و قارچ سیاه
عفونت های قارچ سیاه، بیشتر در بیمارانی که موارد شدید Covid – ۱۹ داشتند و به دنبال مصرف کورتون یا دگزامتازون بوجود می آید، این داروها اگر به گونه طولانی مدت استفاده شوند، میتوانند به شدت سیستم ایمنی بدن را به خطر بیندازند.
به طور کلی تمام مبتلایان به کرونا که ضعف ایمنی شدید دارند، مخصوصاً افرادی که سابقه دیابت دارند در معرض ابتلاء به قارچ سیاه هستند.
چه افرادی به بیماری قارچ سیاه مبتلا می شوند؟
موکورمایکوزیس بیماری نادری است، اما در بین افرادی که در وضعیت نامناسب بهداشت فردی و محیطی قرار دارند یا افرادی که داروهای مورد استفاده آن ها ، توانایی بدن در مبارزه با میکروب ها و بیماری ها را کاهش می دهد، بیشتر دیده می شود. گروه های خاصی از افراد بیشتر به موکورمایکوزیس مبتلا میشوند از جمله افرادی که بیماری ها و مشکلات زیر را دارند:
دیابت، به ویژه با کتواسیدوز دیابتی( یک عارضه خطرناک دیابت که می تواند منجر به مرگ و اغما شود)
افراد مبتلا به سرطان
افرادی که در آن ها پیوند عضو صورت گرفته است
افرادی که در آنها پیوند سلول های بنیادی صورت گرفته باشد
افراد مبتلا به« نوتروپنی»( Neutropenia) یعنی تعداد گلبول های سفید خون در آن ها کم است
افرادی که به صورت طولانی مدت از کورتیکواستروئیدها استفاده کرده اند
افرادی که به صورت طولانی مدت داروی تزریقی مصرف کرده اند
افراد دارای آهن زیادی در بدن( یا مبتلا به هموکروماتوز)
نارس بودن و وزن کم هنگام تولد ( برای موکورمایکوزیس دستگاه گوارش نوزادان)
قارچ سیاه مسری است؟
قارچ سیاه بیماری مسری نیست و افرادی را هدف قرار می دهد که دیابت، فشار خون بالا و نقص سیستم ایمنی دارند
درمان قارچ سیاه
شناخت زودهنگام، تشخیص و تجویز سریع درمان ضد قارچی مناسب برای بهبود بیماران مبتلا به قارچ سیاه مهم است. موکورمایکوزیس یک عفونت جدی است و نیاز به درمان با داروهای ضد قارچ دارد. داروهای فعال ضد آسپرژیلوس مانند« ووریکونازول»( Voriconazole) در برابر موکورمیست ها فعال نیستند و شواهدی وجود دارد که نشان می دهند درمان با این دارو در مراحل نخست بیماری با افزایش بروز قارچ سیاه در برخی بیماران همراه بوده است.
علاوه بر این، برداشت یا حذف بافت مرده از طریق جراحی ناحیه آلوده اغلب و به خصوص برای عفونت های سینوسی – مغزی، پوستی و عفونت های قارچ سیاه دستگاه گوارش ضروری هستند. در صورت امکان باید وضعیت نقص ایمنی زمینه ای را کنترل کرد. اثربخشی سایر درمان ها مانند اکسیژن درمانی هایپرباریک( نوعی روش درمانی که برای تسریع بهبودی مسمومیت با مونوکسیدکربن، قانقاریا، زخم و عفونت هایی که در آن بافت ها کمبود اکسیژن دارند، استفاده می شود) نامشخص است اما در شرایط خاص برای برخی از بیماران مفید بوده است.
گاهی کنترل بیماری قارچ سیاه امکانپذیر نیست و صورت بیمار به شدت درگیر می شود و چاره ای جز تخلیه صورت بیمار برای متخصصان گوش، حلق و بینی باقی نمی ماند.
این عفونت روی سینوس ها، مغز و ریه ها تأثیر می گذارد و می تواند در افراد دیابتی یا دارای نقص شدید ایمنی مانند بیماران سرطانی خطرناک باشد.
- 12
- 3
