یکشنبه ۰۹ آذر ۱۳۹۹
کد مقاله: ۹۶۰۵۰۰۰۲۵

معرفی سه تار، ساز خوش صدای موسیقی سنتی

سه تار,تاریخچه سه تار,ساز سه تارساز سه‌تار
سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است که صدای آن ظریف وتا حدودی غمگین است. اطلاعات مفیدی از این ساز خوش‌صدا در این مقاله می توانید کسب کنید.

سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است که با ناخن انگشت اشارهٔ دست راست نواخته می‌شود. صدای آن ظریف وتا حدودی غمگین است و گستره صوتی آن از هنگامِ بمِ دو زیر خط حامل تا لا بمل بالای خط حامل و در نتیجه نزدیک به ۳ اکتاو است. در ساخت این ساز از چوب (معمولاً گردو و توت) برای بدنه، صفحه و دسته و از فلز (برنج و فولاد) برای سیم‌ها و از استخوان برای تزئینات دسته، شیطانک و گاهی اوقات سیم‌گیر استفاده می‌شود.

تاریخچه ساز سه‌تار

سه‌تار از خانوادهٔ تنبور است اما امروزه از نگاه روش نواختن و شکل دسته و تکنیک‌ها بسیار به تار نزدیک است. سه‌تار در گذشته سه سیم (تار) داشته و اکنون چهار سیم دارد که سیم سوم و چهارم آن نزدیک به هم قرار دارند و هم‌زمان نواخته می‌شوند و مجموعهٔ آن دو را معمولاً سیم «بم» می‌نامند.

این سیم از نظر تاریخی چهارمین سیمی‌است که روی ساز قرار گرفته، ولی در ترتیب قرارگیری سیم‌ها از پایین به بالا سیم سوم است. سیم سوم سه تار به سیم مشتاق معروف است و به روایتی از ابوالحسن صبا این سیم را نخستین بار درویشی به نام مشتاق علی شاه به این ساز افزوده است. ساز سه‌تار به علت ویژگی صوتی خاص خود و صدای ظریفش، همواره مورد توجه صوفیان بوده است.

اجزاء سه تار 

کاسه: جعبه صوتي سه تار مي باشد که از جنس چوب توت یا گردو است.هم می‌تواند یک تراش یک تکه از چوب باشد و هم از ترک‌های جداگانه و به هم چسبیده ساخته شده باشد.

سه تار,جنس سه تار,ابعاد سه تار جنس سه‌تار

دسته: پرده هاي ساز روي آن بسته مي شوند .

صفحه: تخته چوب نازکی که روي کاسه را پوشانده است و خرک روي آن قرار دارد.(مهم ترين عامل خوش صدايي در سه تار صفحه آن است.)

سوراخهاي روي صفحه: اين سوراخها براي تنظيم صداي ساز ايجاد مي شوند.

سر دسته: قسمتي از دسته که گوشي هاي ساز در آن قرار دارند.

گوشي: انتهاي سيم به آن بسته مي شود و با چرخاندن آن ساز کوک مي شود . جنس آن معمولا" از چوب گردو است.

پرده: پرده‌ها نخ‌های باریکی از جنس رودهٔ حیوانات و یا ابریشم هستند که در عرض دستهٔ سه‌تار به صورت سه‌لایی و چهارلایی بسته می‌شوند و وظیفهٔ تقسیم‌بندی فواصل موسیقایی را برعهده دارند.

خرک: از چوب سا خته مي شود و سيم ها از روي آن عبور مي کند.

شيطانک: از استخوان یا پلاستیک ساخته مي شود و سيمها از روي آن عبور مي کنند و بین قسمت اصلی دسته و پنچهٔ ساز قرار می‌گیرد و کاربرد شیطانک در هدایت و تقسیم‌بندی سیم‌ها در قسمت بالای دسته می‌باشد.

سيم گير: در انتهاي کاسه برای نگهداری سیم‌ها قرار دارد. جنس آن در گذشته  بیشتر از استخوان  اما امروزه نوع چوبی آن معمول است.

سيم: سه تار چهار سيم فلزي دارد که با ضربه ناخن انگشت سبابه به ارتعاش در مي آيند.

سیم‌های سه‌تار

شمارهجنسرنگنامقطر
سیم یکمفولادسفید«حاد»۲۰–۲۲ میکرون
سیم دومبرنززرد«زیر»۲۲–۲۵ میکرون
سیم سومفولادسفید«مشتاق» یا «زنگ»۲۰–۲۲ میکرون
سیم چهارمبرنززرد«بم»۳۵–۴۰ میکرون

شيار کنار دسته: شياري است که در موقع بستن پرده ها از آن استفاده مي شود.

سه تار،اجزا سه تار،ساز سه تار اجزا سه‌تار

ابعاد سه تار

با توجه به تنوع الگوه هاي ساخت سه تار ، که از نظر ابعاد صفحه ، دسته ، کاسه و... با هم اختلاف دارند. سه تار هايي با ظاهر متفاوت نيز وجود دارد. به طور متوسط طول سه تار از نوک دسته تا سيم گير حدودا" ۸۶ سانتيمتر مي باشد.

خصوصيات سه تار

- به نسبت ديگر سازها ، داراي حجم صوتي کم ، ولي در عين حال لطيف ، نافذ ، ظريف و دلنشين است.

- بين سازهاي مضرابي در موسيقي رديف ، تنها سازي است که مضراب مجزا نداشته و با ناخن سبابه* نواخته مي شود. در نتيجه احساس مخصوصي به نوازنده دست داده و صميميت بيشتري بين او و سازش بر قرار مي شود.

- کوچکي جثه ، وزن کم و بغل گرفتن ساز هنگام نواختن ، در برقراري ارتباط معنوي بين ساز و نوازنده بسيار موثر است .

- کمي حجم صوت اين ساز عاملي شده تا کمتر چهره ي عمومي پيدا کند و از طرفي موقعيت خاص خود را در خلوت نوازنده و شنونده تحکيم بخشد.

- چون مضراب سه تار در حالت معمولي به چند سيم برخورد مي کند ، امکان ايجاد کوک هاي متنوع و چند صدا بر روي اين ساز وجود دارد ( نظير شيوه هاي نويني که استاد احمد عبادي در کوک سه تار ايجاد نمود و مشتمل بر هفتاد کوک مي باشد).

- به علت محدوديت تعداد سيم ، عدم وجود عوامل تغيير دهنده صدا ، مثل هم کوکي سيم ها ، نداشتن پوست ( برخلاف ) تار و ... صداي اين ساز خالص و نافذ بوده و از طرفي کمتر دچار تغيير کوک در حين نواختن مي شود.

- از معدود سازهايي است که همنوازي آن ( گروه نوازي سه تار ) از زيبايي خاصي بر خور دار است.

برخي از نوازندگان پيشين ‌سه‌تار

ميرزا عبدالله، درويش خان، ابوالحسن صبا، نور علي برومند، ارسلان درگاهي، يوسف فروتن، سعيد هرمزي، داريوش صفوت، احمد عبادي، جلال ذوالفنون، محمدرضا لطفي، پرويز مشکاتيان

برخي از نوازندگان مطرح کنوني سه‌تار

حسين عليزاده، داريوش طلايي، داريوش پيرنياکان، مجيد درخشاني، کيوان ساکت، حميد متبسم، مسعود شعاري

گردآوری: بخش هنر و سینمای سرپوش

  • 38
  • 9
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
آنگلا مرکل,زندگینامه آنگلا مرکل,زندگی نامه آنگلا مرکل زندگینامه آنگلا مرکل (+ تصاویر)

زاده:۱۷ ژوئیهٔ ۱۹۵۴

زادگاه:هامبورگ، آلمان غربی

شغل:صدراعظم آلمان 

اقامتگاه:برلین،  آلمان

محل تحصیل:دانشگاه لایپزیگ ( لیسانس علوم)

ادامه
باباطاهر,اشعار باباطاهر,شعرهای باباطاهر زندگی نامه باباطاهر شاعر و دوبیتی سرای اواخر سده چهارم و پنجم

زادگاه: لرستان یا همدان

زاده: ۳۲۶ خورشیدی

پیشه: شاعر، دوبیتی سرا

ملیت: ایرانی

زمینه کاری: شعر، موسیقی

ادامه
لویی پاستور,نظریات لویی پاستور,لوئی پاستور زندگی نامه لویی پاستور دانشمند فرانسوی مشهور (+ تصاویر)

زاده: ۲۷ دسامبر ۱۸۲۲

زادگاه: ایالت دول، ژورا

ملیت: فرانسه

محل تحصیل: اکول نرمال سوپریور، دانشگاه پاریس

فوت: ۲۸ سپتامبر ۱۸۹۵

ادامه
دراگان اسکوچیچ,زندگی نامه دراگان اسکوچیچ,دراگان اسکوچیچ اهل کشور بیوگرافی دراگان اسکوچیچ (+ تصاویر)

زادگاه: رییکا، یوگسلاوی سابق

قد: ۱٫۸۱ متر

زاده: ۳ سپتامبر ۱۹۶۸

پست: هافبک

مدرک تحصیلی: لیسانس حرکت شناسی

پیشه: مربی فوتبال

ادامه
ایلان ماسک,بیوگرافی ایلان ماسک,زندگی نامه ایلان ماسک زندگی نامه ایلان ماسک و کارآفرینی های او (+ تصاویر)

زادگاه: پرتوریا، آفریقای جنوبی

زاده: ۲۸ ژوئن ۱۹۷۱

محل زندگی: لس آنجلس

ملیت: آمریکایی، کانادایی، آفریقای جنوبی

پیشه: مهندس، مخترع، بنیانگذار و کارآفرین

ادامه
محمدحسین کنعانی زادگان,علاقه محمدحسین کنعانی زادگان به پرسپولیس,افتخارات  محمدحسین کنعانی‌زادگان بیوگرافی محمدحسین کنعانی زادگان + تصاویر اینستاگرامی

زادروز: ۳ فروردین ماه ۱۳۷۳

زادگاه: آبادان، ایران

قد: ۱٫۸۸ متر

پست: دفاع وسط / دفاع راست

ملیت: ایرانی

ادامه
جیل بایدن,تصاویر جیل بایدن,بیوگرافی جیل بایدن بیوگرافی جیل بایدن، همسر جو بایدن (+ تصاویر خانوادگی)

زاده: ۵ ژوئن ۱۹۵۱

محل تولد: هامونتن، نیوجرسی

ملیت: ایالات متحده آمریکا 

حزب سیاسی: دموکرات

همسران: بیل استیونسون، جو بایدن

فرزندان: اشلی، بی، هانتر

ادامه
بیدل دهلوی,زندگینامه بیدل دهلوی,بیدل دهلوی زندگی نامه زندگی نامه بیدل دهلوی شاعر پارسی گوی هندی

متولد: ۱۰۵۴ هجری قمری

زادگاه: پتنه هندوستان

فوت: ۴ صفر ۱۱۳۳ (قمری)

آرامگاه: قریهٔ خواجه رواش کابل

پیشه: شاعر

ادامه
پروفسور سمیعی,بیمارستان پروفسور سمیعی در آلمان,پروفسور سمیعی بیوگرافی بیوگرافی پروفسور سمیعی و افتخاراتش (+ تصاویر مجید سمیعی)

زادهٔ: ۲۹ خردادماه ۱۳۱۶

زادگاه: تهران 

محل زندگی: هانوفر، آلمان

ملیت: ایرانی و آلمانی

محل تحصیل: دانشگاه یوهانس گوتنبرگ

پیشه: جراحی مغز و اعصاب

ادامه
انواع دیالوگ های بهروز وثوقی,بهترین دیالوگ های بهروز وثوقی,دیالوگ های بهروز وثوقی

دیالوگ های بهروز وثوقی بهروز وثوقی متولد ۲۰ اسفند ۱۳۱۶ در شهرستان خوی و از ستاره های سینما و تئاتر اهل ایران است. وثوقی پیش از بازیگری در سینما، کارمند اداره دارایی و بعد دوبلور و گوینده رادیو تلویزیون بود. بهروز وثوقی محبوبیتی افسانه ای بین مردم و سینما دوستان دارد و یکی از محبوب ترین چهره های سینمای ایران بوده است. دیالوگ های بهروز وثوقی بهروز وثوقی را باید ستاره سینمای متفاوت ایران دانست. موج نو سینمای ایران با فیلم قیصر شروع شد و بهروز وثوقی قیصر بود. نقش های متفاوتی که او بازی کرد احتمالا در تاریخ سینمای ایران بی سابقه باشد از قیصر گرفته تا رضا موتوری، سوته دلان، گوزن ها، همسفر، کندو، تنگسیر و بسیاری دیگر....بهروز وثوقی نماد و سمبل خشم و عشق و تنهایی های یک نسل بود، در قیصر و گوزن ها برای نشان دادن اعتراض پاشنه ور کشید و پای حرفش ایستاد، در سوته دلان و داش آکل عاشق شد و انسان هایی دل سوخته را بازی کرد که هر روز کم تر می شدند. بهروز وثوقی همچنان قهرمان خیلی از فیلمسازها، بازیگران و عوامل سینمای گذشته و امروز ایران است. >> دیالوگ های بهروز وثوقی در فیلم داش آکل: کمر مرد رو هیچی تا نمی کنه، جز زن! من بودم و یه طوطی… حالا هم باز منم و یه طوطی، ولی دیگه نه اون طوطیِ و نه من داش آکل …. >> دیالوگ های بهروز وثوقی در فیلم قیصر: این نظام روزگاره… یعنی این روزگاره دایی. نزنی میزننت >> دیالوگ های بهروز وثوقی: اگه قرار باشه من اونی بشم که تو میگی، دیگه من، من نیستم! من همینی ام که میبینی! مغازه که نیست دکور بچینم برات! من نه" آرزوی" کسی هستم و نه" آویزون" - ما اگه ظاهرمون به قشنگی خیلیا نیست، پیش خودمون خوشحالیم که باطنمون از خیلیا قشنگتره... - صادقانه" بد" باش! ولی با دروغ و ظاهر ادای آدم خوبا رو در نیار! >> دیالوگ های بهروز وثوقی در فیلم سوته دلان: ساعت زنگ زده ِ دیگه زنگ نمیزنه، چونکه زنگهاشو زده >> انواع دیالوگ های بهروز وثوقی: نـنـه ..! هــر چی بدبختی کشیدیــم گفتی" حکمت خداست" بــیـبــین ننــه ... نیشونـــی این حکمتو بده برم در خــونش بگم دٍ لامصـــب،،، مشکلت با مـــن چیـــه آخه..! ؟ انواع دیالوگ های بهروز وثوقی >> بهترین دیالوگ های بهروز وثوقی: میگن رفیق بازی نكن خراب میشی.... ولی كسی نمیدونه ما خرابه رفیقیم ... خوب نیستم ولی واسه رفیقام جلوی خوبا وایمیسم... >> دیالوگ های بهروز وثوقی: دایی اینو بهت بگم آدم، آدم ول معطله، من، من اینو می خوام، اونو می خوام نداره، ، باهاس دید که ، باهاس دید که اون صاحب مُرده چی می خواد این، این درست نیست دایی، درست نیست، کار از یه جا خرابه حالا از کجا خرابه، باهاس باهاس، وقت گرفت از اوستا کریم پرسید >> زیباترین دیالوگ های بهروز وثوقی: وقتی تــاس آدم بـــد نِشـــست، بد نِشـست. اما من فرار نمـی کنم. فرار آدمـو کوچــیک می کنه. ولـــــــی من تا آخرشـــو مـی رم... >> گزیده ای از دیالوگ های بهروز وثوقی: هی نیگاه کن خشگل بی معرفت اولا که سلام دویما:امیدوارم که گل غنچه همیشه رو لبات شکفته باشه سوما:اون وقتی با کامیون عشقت از سر بالایی پیچ دل ما بالا می رفتی می دونستم چیزی جز گرد و غبارت واسه ما جا نمی مونه چهارمندش:اگه از روی کرمت احوال دل ما رو بپرسی اینقده هستیم که پس نیفتیم پنجمندش:به اندازه یه کاسه ماست خوری سر سفره دوستت دارم >> دیالوگ های بهروز وثوقی در فیلم مجید: هه هه هه هه پنزر خنزر توپ داغونم نمیکنه، چش شیطون کر توپ توپم! این مال و منال مفتی همچی هلو برو تو گلو گیر نیومد حاصل یه عمر جوبگردیه! آقامون ظروفچی بود خودمون شدیم جوبچی, جوبچی! آقا مجید ظروفچیه جوبچی! هه هه هه هه میخ زنگ زده, زنجیر زنگ زده, تارزان زنگ زده, ساعت زنگ زده! حواستو ضرب کن جمع کن ضرب کن جمع کن! ساعت زنگ زده دیگه زنگ نمیزنه چون زنگاشو زده >> گلچینی از بهترین دیالوگ های بهروز وثوقی: بیکارم، چون پــول ندارم، چون پــارتی ندارم، چون قوم خویــش کله گنده ندارم، چون زن ندارم، ممممصبتو شکر، اصلا تو خیال میکنی من کیـــم؟ مهندس میکانیک از یو اس آ؟ صاحاب چهارتا پمپ بنزین؟ هـــه هـــه هـــه هـه، رفیق، به امام رضا من هیــــچی نیستم... >> دیالوگ های بهروز وثوقی: وقتی آدم تنـــــها میشه به خیلی چیـــــزا دل می بنده >> دیالوگ های بهروز وثوقی در فیلم قیصر: خدایا اگه روزی روزگاری قرار بشه هر کی پیر شد دلشم کوچیکشه خدایا مارو هرگز پیر نکن که هیچ حوصلشو نداریم... >> دیالوگ های ماندگار بهروز وثوقی: حبیب:چرا نیومدی در دكون مجید:امروز جمعه است، تعطیلیه حبیب:امروز دوشنبه است، خیلی داریم تا جمعه مجید:نخیییر، تو اون تقویمه كه آقام اون سال خودش با دست خودش بهم عیدی داد امروز جمعه است حبیب: (با پوزخند) اون تقویم باطله است مجید:واسه من جمعه جمعه آقامه، شنبه شنبه آقامه، خواه مرده، خواه زنده، جخ تقلید مرده جائزه، آقا میگه پا منبر، زكی اینوووو.. .. >> دیالوگ های بهروز وثوقی: ما داداشیم... از یه خمیریم... اما تنورمون علی حده است... تنور شما عقدی بود؛ مال ما تیغه ای صیغه ای، کله شماها شد عینهو نون تافتون، گرد و تلمبه قلمبه، کله ما شد عینهو نون سنگک. هه هه هه هه... شكر بربری نشدیم ...( سوته دلان) بهترین دیالوگ های بهروز وثوقی >> بهترین دیالوگ های بهروز وثوقی: خان دایی، این پیرهن خونی رو بده به ننم، بگو خوب بوش كنه تا داغ دلش آروم بگیره، بگو قیصر گفت دو تا دیگه هم برات میارم >> دیالوگ های بهروز وثوقی: من دیگه تو این دنیا کاری ندارم، الا یه کار یعنی ۳کار، اونم این که یکی یکیشونو بفرستم اون دنیا تا کامروا بشن و ملائکها بادشون بزنن گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

ویژه سرپوش