۵ فیلم جشنواره امسال فجر که اتفاقات مستند را روایت می‌کنند

علاقه‌مندان به سینمای ایران می‌دانند که در کشور ما، آثار سینمایی که داستان‌های واقعی را دراماتیزه کنند یا حداقل در بستر ماجرایی واقعی روایت شوند، چندان پرتعداد نیستند. با این حال این اتفاق در سال‌های اخیر، روندی افزایشی داشته است و در حالی که در جشنواره فجر سال ۹۴، هیچ فیلمی با داستان واقعی وجود نداشت، تعداد آن ها در سال‌های بعد، به یک، سه و چهار فیلم رسید و  پنج فیلم در مراحل مختلف تولید است که برای جشنواره امسال ساخته می‌شود. سازندگان هر پنج فیلم هم از اهالی سرشناس سینمای ایران هستند و به جز ابراهیم ایرج‌زاد، سوابقی امیدوارکننده در ساخت داستان‌های واقعی دارند.

درخت گردو

محمدحسین مهدویان

داستان «درخت گردو» با بمباران شیمیایی شهر سردشت در سال ۱۳۶۶ مرتبط است و اگرچه هنوز عکسی منتشر نشده، اما ظاهراً بخشی از زمان فیلم در همان سال‌ها می‌گذرد. مهدویان که پیشتر با «آخرین روزهای زمستان»، «ایستاده در غبار» و دو قسمت «ماجرای نیمروز»، تبحرش را در دراماتیزه کردن داستان‌های واقعی نشان داده، این بار به سراغ ماجرایی تأثربرانگیز رفته و آن‌طور که خودش روایت کرده، در حال ساخت یک درام آرام است؛ دقیقاً برعکس آن چه در آثار قبلی‌اش تجربه کرده است. «درخت گردو» شرایط همکاری نام‌های بزرگی را فراهم آورده که از زمان انتشار اولین خبرها، کنجکاوی‌برانگیز بوده است. بسیاری از علاقه مندان به سینما منتظرند تا دست پخت جدید مهدویان را این بار با حضور مهران مدیری و پیمان معادی ببینند. «درخت گردو» بعد از سه همکاری پیاپی، اولین فیلم مهدویان خواهد بود که سیدمحمود رضوی تهیه کننده آن نیست.

روز صفر

سعید ملکان

چهره‌پرداز چیره‌دست دهه ۸۰ و ۹۰ که چند سالی است وارد جرگه تهیه‌کنندگان شده و از قضا تهیه کنندگی آثار شایسته‌ای چون «ابد و یک روز»، «تنگه ابوقریب» و «غلامرضا تختی» را برعهده داشته، در ۴۰ سالگی برای اولین بار روی صندلی کارگردانی نشسته و کار خود را با یک داستان واقعی شروع کرده است. فیلم اکشن «روز صفر» به ماجرای دستگیری عبدالمالک ریگی رئیس گروه تروریستی جندالشیطان می‌پردازد که فیلم نامه آن را سعید ملکان با بهرام توکلی همکار آثار اخیرش نوشته است. امیر جدیدی نقش یک مأمور امنیتی را ایفا می‌کند و ساعد سهیلی در نقش «عبدالمالک» جلوی دوربین رفته است. «روز صفر» احتمالاً با «شبی که ماه کامل شد» مقایسه خواهد شد و چاره‌ای ندارد جز آن که از فیلم نرگس آبیار بهتر باشد. از این نظر، کار سعید ملکان که همزمان تهیه‌کنندگی پروژه را هم برعهده دارد، در اولین تجربه کارگردانی، دشوار خواهد بود.

عنکبوت

ابراهیم ایرج‌زاد

قاتلان زنجیره‌ای همیشه سوژه‌هایی جذاب برای اهالی سینما بوده‌اند و فیلم‌های قابل توجهی در تاریخ سینما، درباره آنان ساخته شده است. این روزها محسن تنابنده نیز در نقش یکی از چند قاتل زنجیره‌ای ایرانی جلوی دوربین رفته که در مطبوعات به «قاتل عنکبوتی» مشهور است. فیلم «عنکبوت» اثر ابراهیم ایرج‌زاد، داستانی را از زندگی «سعید حنایی» قاتل مشهدی روایت می‌کند که در اواخر دهه ۷۰، وحشت‌آفرین شده بود. از آن چه ایرج‌زاد در اولین فیلم خود «تابستان داغ» به تصویر کشیده، می‌توان حدس زد که «عنکبوت» احتمالاً با مایه‌های روان شناسانه ساخته شده و وجه معمایی چندانی ندارد. ایرج‌زاد برای فیلم اولش که به شدت تلخ بود، تحسین شد و انتظارها را برای یک فیلم باکیفیت دیگر بالا برده است. مختصات شخصیت «قاتل عنکبوتی»، نشانه‌هایی از یک شاه‌نقش دارد که محسن تنابنده را برای کسب چهارمین سیمرغ امیدوار می‌کند.

کاغذ شطرنجی

بهروز افخمی

داستانی واقعی که بر اساس خاطرات یک بازپرس جنایی به نام ناصر بیگدلی نوشته شده، مبنای فیلم نامه «کاغذ شطرنجی» است. این فیلم در دهه ۶۰ می‌گذرد و شامل چند ماجرای پلیسی است. بهروز افخمی پیشتر سابقه ساخت دو داستان واقعی را دارد؛ یکی سریال خاطره‌انگیز «کوچک جنگلی» و دیگری فیلم سینمایی «فرزند صبح» درباره امام خمینی(ره) که از قضا فیلم دوم، ممکن است امسال به اکران برسد. نقش اول فیلم «کاغذ شطرنجی» را مهدی زمین‌پرداز، بازیگر نقش «حسن باقری» در «آخرین روزهای زمستان» بر عهده دارد که به تدریج از سایه فیلم‌های محمدحسین مهدویان خارج می‌شود. افخمی بیشتر از دو ماه پیش فیلم برداری را شروع کرده و آماده شدن فیلم تا زمان جشنواره فجر، قطعی است. ظاهراً این فیلم، طلیعه مجموعه فیلم‌های پلیسی بهروز افخمی است که قصد دارد در آینده نزدیک، جلوی دوربین ببرد.

مست عشق

حسن فتحی

پرحاشیه‌ترین فیلم این فهرست، اثری است که حسن فتحی درباره مولانا می‌سازد. انتخاب بازیگر نقش «مولانا» و بعد اختلاف نظر علما درباره شخصیت شمس تبریزی، نام «مست عشق» را حسابی بر سر زبان‌ها انداخته است. حسن فتحی با کارگردانی داستان‌های واقعی بیگانه نیست. او سابقه ساخت زندگی ملاصدرا را در سریال «روشن‌تر از خاموشی» دارد و مولانا، دومین چهره از مشاهیر ایرانی است که برشی از زندگی‌اش توسط حسن فتحی، دراماتیزه می‌شود. این کارگردان همچنین «مدار صفر درجه» و «شهرزاد» را در بستر حوادث واقعی تاریخ معاصر ساخته و از قضا هر سه اثر، محصولات موفقی بوده‌اند. ترکیب جذاب بازیگران «مست عشق» شامل شهاب حسینی، پارسا پیروزفر و حسام منظور، در پروداکشنی احتمالاً پرهزینه که از ایران و ترکیه پشتیبانی می‌شود، نوید موفقیت این فیلم را می‌دهد؛ اگرچه بیم آن می‌رود که فیلم برای جشنواره امسال، آماده نشود.

مصطفی قاسمیان