بازار تولید و فروش فیلم در آمریکا کماکان بزرگترین بازار سینمای جهان است. هالیوود در یک قرن گذشته همواره محل داد و ستدهای بزرگ سینمایی بوده و بیشترین درآمدزایی سینمایی را در طول تاریخ داشته است. اما حالا یک بازار دیگر روی دست هالیوود بلند شده و معادلات اقتصاد سینما را تغییر داده است.
چین که به تنهایی حدود یکششم از جمعیت جهان را دارد، با بیش از ۴۰ هزار سالن سینما، رکوردهای فروش خیرهکنندهای را به نام خودش ثبت کرده است. در همین چند سال گذشته، چنان بازار سینما در چین توسعه پیدا کرده که رویای تازهای برای فیلمسازان شکل گرفته؛ رویای اکران فیلمهایشان در چین. این اتفاق از یک نظر دیگر هم جالب است.
بازار بزرگ مخاطبان آسیایی سینما، یک وزنه تعدیلکننده برای تولید فیلم هم هست. اگر در آمریکا فیلمهای پرتحرک و هیجانی در صدر فروش قرار دارند و دیگر ژانرهای سینمایی عمدتا مهجور باقی میمانند، این احتمال وجود دارد که در بازار سینمای چین، با توجه به تفاوتهای فرهنگی و زیستی مخاطبان، ژانرهای مهجور بتوانند بازار قابلتوجهی کسب کنند. اما این یک مقدمه برای طرح یک پرسش است؛ چرا ما در این بازار بزرگ که خیلی هم از ما دور نیست، حضور گستردهای نداریم؟
صف خرید بلیت سینما در چین
رشد گسترده سینمای چین
در سال ۲۰۱۵ رشد شتابناک سینمای چین توانست همه چشمها را به خود خیره کند. گیشه چین به عنوان دومین بازار بزرگ سینمای جهان با رشد شگفتآور ۷/ ۴۸ درصدی در این سال بهکار خود پایان داد و با شکستن رکوردی بیسابقه، توانست ۷۸/ ۶میلیارد دلار (۴۴ میلیارد یوآن) را به چرخه صنعت سینمای این کشور وارد کند. سهم فیلمهای هالیوودی - با کاهش ۵/ ۴۵درصدی نسبت به سال ۲۰۱۴ - در گیشه چین ۴/ ۳۸ درصد برآورد شده است.
آمار منتشرشده حکایت از بالاترین میزان رشد گیشه سینماهای چین از سال ۲۰۱۱ به بعد دارد. همین پنج سال پیش، کل درآمد سالانه گیشه چین تنها ۵۱/ ۱ میلیارد دلار بود. به این ترتیب، طبق پیشبینی کارشناسان و تحلیلگران، گیشه تا پایان سال ۲۰۱۸ یعنی همین امسال، چین با پیشی گرفتن از آمریکای شمالی - که رکورد بیسابقه درآمد ۱۱میلیارد دلاری خود را در سال ۲۰۱۵ به ثبت رساند - به قدرتمندترین و بزرگترین بازار سینمای جهان تبدیل خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری دولتی «شینهوا»، سهم فیلمهای چینی در کل درآمد گیشه سال گذشته، چیزی در حدود ۶/ ۶۱ درصد برآورد شده که این رقم تهدیدی جدی و ادامهدار برای هالیوود بهشمار میرود. علاوهبر این، سهم فیلمهای هالیوودی در رشد گیشه چین در سال ۲۰۱۵ تنها ۴/ ۳۸درصد برآورد شده و این در حالی است که سال ۲۰۱۴ این رقم ۵/ ۴۵ درصد اعلام شده بود. رشد نجومی صنعت سینمای چین در حالی اتفاق میافتد که نرخ رشد اقتصادی این کشور در یک سال گذشته بسیار کند و آهسته برآورد شده است.
با این حال، توسعه طبقه متوسط جامعه و توسعه فوقالعاده سریع زیرساختهای سینمایی همگی دست به دست هم دادهاند تا صنعت سینمای چین شاهد چنین رشد شگفتآوری باشد. با جمعیتی که چهار برابر جمعیت ایالاتمتحده است، چین همچنان از ظرفیتی بسیار بالا برای رشد بیشتر برخوردار است. کل جمعیت ۳۵/ ۱ میلیارد نفری این کشور تنها ۸/ ۰ بار به سینما رفتهاند. این در حالی است که سهم سالانه شهروندان آمریکایی در خریداری بلیتهای سینما بهطور متوسط ۲۲/ ۳مرتبه برآورد شده است.
پیشنهاد در سال ۹۳
شهریور ماه سال ۹۳ بود که حجتالله ایوبی، رئیس وقت سازمان سینمایی درهفته فیلم ایران و چین گفت: ما به همراه مردم چین تمدن کهن با اشتراکاتی فراوان داریم. هر دو کشور تقریبا با هم و با فاصله زمانی اندکی سینما را شروع کردیم، امیدوارم همانطور که مردم کالای چینی را میشناسند سینمای شما را نیز بشناسند. از آنجاکه چینیها اهل معامله هستند، خواستم پیشنهادی را با وزیر چین مطرح کنم و بگویم یک بیستم سینماهای ایران فیلم چینی و یک بیستم سینماهای چین، فیلم ایرانی پخش کند که در این صورت ایران ۱۱۰۰ سینما به دست میآورد.
ایوبی در پایان صحبتهای خود گفت: میدانم سینمای ایران آنقدر جاذبه دارد که دیگر چینیها فیلم آمریکایی نبینند. وزیر فرهنگ و ارشاد ما یک ضربالمثل چینی در زمینه سینما مطرح کرد و گفت، ما دیر آمدیم اما خوب آمدیم و ما هم میگوییم دیر آمدیم اما شیر آمدیم. امیدوارم تاخیر ۱۰۰ ساله ارتباط فرهنگی و سینمایی دو کشور را حل کنیم.
تکرار همان پیشنهاد در سال ۹۷
روز گذشته نیز در کنفرانس خبری جشنواره بینالمللی فیلم «چینگ دائو» نیز موضوع اکران فیلمهای ایرانی در چین دوباره مطرح شد. یزدان عشیری که از سوی روابط عمومی سازمان سینمایی حوزه هنری در این کنفرانس حضور داشت، گفت: ما ایرانیها با سینمای چین و فیلمسازان چینی بیگانه نیستیم. «چن کایگه»، «آنگلی»، «ژانگ ییمو»، «جت لی» و «جکیچان» از جمله سینماگران چینی هستند که در کشور ما شناخته شدهاند و مردم ما بهویژه جوانان با آثارشان آشنا هستند.
قطعا، مردم چین هم با سینمای ایران غریبه نیستند. البته این ارتباط دو سویه است و شهروندان چینی هم، سینماگران بزرگ ایرانی را میشناسند. تصاویری که از فیلم «جدایی نادر از سیمین» در موزه سینمای چین قرار گرفته؛ موید این نظر من است. عشیری با بیان اینکه سینما به عنوان یکی از دریچههای مهم شناخت یک جامعه و یک ملت است و این هنر برآمده از اندیشه و تفکر هنرمندان و نویسندگان است، اظهار کرد: امیدوارم این جشنواره بتواند به مثابه جاده ابریشم در سایه تعامل هنرمندان ۱۲ کشور عضو سازمان همکاریهای شانگهای، فضای همکاری جدیدی را میان سینماگران و هنرمندان و شرکتهای سینمایی کشورها فراهم آورد.
اکران پراکنده
همزمان با این رویدادها، به عبارت بهتر، در چند روز اخیر خبرهایی از اکران چند فیلم سینمایی ایرانی در سینماهای چین نیز در رسانهها منتشر شد. این اتفاق میتواند آغازگر یک رویداد بزرگ باشد. روز ۱۹ خردادماه بود که خبر رسید فیلم سینمایی لانتوری به کارگردانی رضا درمیشیان قرار است در سینماهای چین روی پرده برود، برهمین اساس قرار شد فیلم برای مخاطبان چینی دوبله شود. اما یک هفته بعد نیز خبر دیگری رسید که حاکی از اکران فیلم «شیار ۱۴۳» به کارگردانی نرگس آبیار در سینماهای چین بود.
این فیلم البته گویا اکران گستردهتری نسبت به لانتوری خواهد داشت و قرار شده در جمهوری چین یعنی علاوهبر کشور چین در هنگ کنگ، تایوان و ماکائو نیز نمایش داده شود. اگرچه اطلاعات دقیقتری از تعداد سینماهای نمایشدهنده این دو فیلم منتشر نشده اما به نظر میرسد این اتفاق میتواند جریان جدیدی را برای سینمای ایران رقم بزند. بازار ۱۱ میلیارد دلاری فروش فیلمها در چین میتواند انگیزه خوبی برای سینماگران ایرانی باشد تا بتوانند به اکران گسترده فیلمهایشان در این بازار توجه کنند.
- 16
- 4
